Şapka İktisası Hakkında Kanun : Uygulamalar, tepki ve yargılamalar
The Hat Law : Implementation, reaction and trials
- Tez No: 996237
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN UZUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk İnkılap Tarihi, History of Turkish Revolution
- Anahtar Kelimeler: Batılılaşma, Kılık-kıyafet uygulamaları, Türk inkılapları, Westernization, costume-dress applications, Turkish revolutions
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kılık kıyafet, toplumsal değişim ve dönüşümün en belirgin sembollerinden biridir. Tarih boyunca toplumların giyim biçimleri; kültürel etkileşimler, siyasal dönüşümler ve ekonomik koşullar gibi birçok faktörün etkisiyle şekillenmiştir. Osmanlı Devleti'nde 18. yüzyıldan itibaren başlayan batılılaşma/modernleşme hareketleriyle birlikte kıyafetlerde önemli değişiklikler görülmüştür. Askeriyeden başlayarak bürokrasiye ve sivil yaşama yayılan bu dönüşüm, yalnızca bir dış görünüş farklılığını değil, toplumsal yapının dönüşümünü de simgelemiştir. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte bu süreç daha köklü bir anlayışla sürdürülmüş; kıyafet, modern ulus-devletin inşasında bir araç olarak görülmüştür. 1925'te çıkarılan Şapka İktisası Hakkında Kanun ve benzeri düzenlemeler, Türk modernleşmesinin toplumsal yaşamdaki en görünür uygulamaları olmuştur. Çalışmada, Şapka İnkılabı'nın Türk modernleşme sürecindeki yeri, tarihsel bağlamı içinde değerlendirilerek inkılâbın ideolojik ve toplumsal boyutları ortaya koyulmuştur. Ayrıca İnkılaba yönelik ortaya çıkan tepkilerle bu tepkiler sonrasında yapılan yargılamalar; kültürel, geleneksel, psikolojik, dinsel ve ekonomik koşullar dikkate alınarak ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışmada; dönemin resmî belgeleri, yasal düzenlemeler, basın kaynakları ve mevcut literatür üzerinden toplumun modernleşme politikalarına verdiği çeşitli uyum ve direnç biçimleri ortaya konulmuştur. Şapka İnkılabı'nın yalnızca bir kılık kıyafet değişikliği olmadığı aynı zamanda modern ulus kimliğinin inşasında dönüştürücü bir adım niteliği taşıdığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Clothing is one of the most prominent symbols of social change and transformation. Throughout history, the forms of dress adopted by societies have been shaped by numerous factors such as cultural interactions, political transformations, and economic conditions. In the Ottoman Empire, significant changes in clothing began to emerge alongside the westernization/modernization movements that started in the 18th century. This transformation, which initially appeared in the military and later spread to the bureaucracy and civilian life, symbolized not only a difference in outward appearance but also a broader transformation of the social structure. With the proclamation of the Republic, this process was pursued with a more radical approach, and clothing was regarded as an instrument in the construction of the modern nation-state. The Law on the Wearing of Hats enacted in 1925 and similar regulations became among the most visible manifestations of Turkish modernization in social life. In this study, the place of the Hat Reform within the Turkish modernization process has been evaluated within its historical context, and the ideological and social dimensions of the reform have been examined. In addition, the reactions that emerged against the reform and the trials conducted in their aftermath have been analyzed in detail by taking into account cultural, traditional, psychological, religious, and economic conditions. The study reveals the various forms of adaptation and resistance displayed by society toward modernization policies through an examination of official documents of the period, legal regulations, press sources, and existing literature. It has been observed that the Hat Reform was not merely a change in clothing style, but also constituted a transformative step in the construction of modern national identity.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet döneminde kadın hazır giyiminde sanayileşme çabaları üzerine bir inceleme (1923-1950)
A study on industrialization efforts in women's ready-made clothing during the Republican period (1923-1950)
AYSUN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk İnkılap TarihiAfyon Kocatepe ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEYZA KURNAZ ŞAHİN
- Varlık Gazetesine göre Cumhuriyet döneminde Erzurum(1923-1935)
Erzurum during the republic period according to Varlik Newspaper(1923-1935)
HARUN ÇİNİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TarihErzurum Teknik ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT KÜÇÜKUĞURLU
- İktisadi büyüme ve yapısal değişme paternleri ve Türkiye örneği
Başlık çevirisi yok
SELAHATTİN DİBOOĞLU
- Ramsey modeli özelinde etkin büyüme ve tasarruf ilişkisi: Türkiye örneği
The relationship between efficient growth and savings specific to Ramsey model: The case of Turkey
RABİA ÖCAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
EkonomiHatay Mustafa Kemal Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN YILMAZ
- Yükseköğretimin metalaşmasına ilişkin vakıf yükseköğretim kurumlarındaki öğrenci ve öğretim elemanlarının görüşleri
Views of students and academicians from foundation higher education institutions on commodification of higher education
DENİZ FIRAT
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HÜSEYİN AKSOY