Farklı sürelerde ağızda kafein çalkalamanın dikkat üzerine etkisi
The effect of different durations of caffeine mouth rinsing on attention
- Tez No: 996376
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NEŞE TOKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Beslenme ve Diyetetik, Sports, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Kafein, ağız çalkalama, bilişsel performans, Stroop testi, Beyin egzersizleri, Seçici dikkat, Spor fizyolojisi, Caffeine, mouth rinsing, cognitive performance, Stroop test, Brain exercises, Selective attention, Sport physiology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sporcu Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, sağlıklı ve rekreasyonel aktif bireylerde farklı sürelerde (10 saniye ve 20 saniye) ağızda kafein çalkalamanın (300 mg/25 ml) dikkat üzerine etkisini incelemektir. Yöntem: Randomize, çift kör, plasebo kontrollü ve çapraz tasarımda yürütülen çalışmaya 35 birey katılmıştır. Bireylere farklı günlerde ağızda çalkalama öncesi Stroop Dikkat Testi yapılmış, ağızda çalkalama uygulaması (10 sn kafein, 20 sn kafein; 10 sn plasebo, 20 sn plasebo; 10 sn kontrol, 20 sn kontrol;hiçbir şey çalkalamadan bekleme) gerçekleştirilmiş, sonrasında tekrar Stroop Dikkat Testi yapılmıştır. Veriler normal dağılımı sağlama durumlarına göre Tekrarlı Ölçümlerde Varyans Analizi veya Friedman Testi ile, ağızda çalkalama müdahalesi öncesi ve sonrası farklar ise paired sample t test veya Wilcoxon Testi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Ağızda kafein çalkalama koşulunda Stroop testine ait tamamlama sürelerinde anlamlı iyileşmeler gözlenmiş, bu etki özellikle 20 saniyelik uygulamada daha belirgin bulunmuştur (p < 0,05). On saniyelik kafein uygulamasında süre iyileşmeleri daha sınırlı düzeyde kalmıştır. Plasebo ve kontrol koşullarında anlamlı bir değişim saptanmamıştır. Hata sayıları açısından, nokta bölümünde hem 10 saniyelik hem de 20 saniyelik kafein koşullarında anlamlı azalmalar gözlenirken, kelime ve renk bölümlerinde anlamlı iyileşmeler yalnızca 20 saniyelik kafein koşulunda belirlenmiştir. Algılanan tat yoğunluğu kafein içeren koşullarda plasebo ve kontrol koşullarına kıyasla daha yüksek bulunmuş; ancak algılanan tat şiddeti ile Stroop Dikkat Testi performansındaki değişimler arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Elde edilen bulgular, ağızda kafein çalkalamanın (300 mg/25 ml) seçici dikkati olumlu yönde etkileyebileceğini ve bu etkinin uygulama süresine bağlı olarak değişebileceğini göstermektedir. Özellikle 20 saniyelik kafein ağız çalkalama protokolünün, dikkat performansını destekleyici pratik bir yöntem olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to investigate the effects of caffeine mouth rinsing (300 mg/25 ml) for different durations (10 seconds and 20 seconds) on attention in healthy, recreationally active individuals. Method: Thirty-five participants were included in this randomized, double-blind, placebo-controlled, crossover study. On separate days, the Stroop Attention Test was administered before and after one of the following conditions: 10 s and 20 s caffeine rinse, 10 s and 20 s placebo rinse, 10 s and 20 s control, or a no-rinse waiting condition. Depending on data normality, repeated-measures ANOVA or the Friedman test was used to compare conditions, while pre–post differences were analyzed using paired-sample t-tests or Wilcoxon tests. Results: Significant improvements in Stroop test completion times were observed in the caffeine mouth-rinsing conditions, with more pronounced effects in the 20-second application (p < 0.05). Improvements in completion time following the 10-second caffeine rinse were more limited. No significant changes were detected in the placebo or control conditions. Regarding error rates, significant reductions were observed in the dot section for both 10-second and 20-second caffeine conditions, whereas significant improvements in the word and color sections were found only in the 20-second caffeine condition. Perceived taste intensity was higher in the caffeine-containing conditions compared with placebo and control conditions; however, no significant relationship was found between perceived taste intensity and changes in Stroop Attention Test performance. Conclusion: The findings suggest that caffeine mouth rinsing (300 mg/25 ml) may positively influence selective attention, and that this effect may vary depending on the duration of application. In particular, a 20-second caffeine mouth-rinsing protocol appears to be a practical method for supporting attention performance.
Benzer Tezler
- Üzüm çekirdeği ekstresi eklenen remineralizasyon ajanlarının remineralizasyona etkilerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi
Comparative investigation of the effects of grape seed extract added remineralization agents on remineralization
ŞERİF ALPCAN ÖZDEN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÖZ
- Zihinsel yetersizliği olan çocukların tekerlemeleri söyleme becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
The ability to tell rhymes of children with intellectual disabilities to be analyzed in terms of different variables
FİLİZ BİLİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET KURNAZ
- Farklı protetik restoratif materyaller üzerinde oluşan başlangıç bakteriyel plak yapısının kalitatif ve kantitatif olarak incelenmesi
Qualitative and Quantitative assesment of initial bacterial plaque formation on different prosthetic restorative materials
ALİ MURAT KÖKAT
Doktora
Türkçe
2004
Diş HekimliğiHacettepe ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN ANIL
- Stearin ve olein CBS bazlı çikolatalarda partikül boyut dağılımının kalite ve fat bloom üzerine etkileri
The effect of particle size distribution on fat bloom and quality in stearine and olein based chocolates
MELİH ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gıda MühendisliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVZAT KONAR
- Farklı sürelerde uygulanacak olan cuprizonun wistar-albino türü sıçanlarda sinirsel demiyelinizasyon üzerine etkisinin elektrofizyolojik olarak incelenmesi
Electrophysiological assesment of cuprizone induced demyelination at wistar-albino rats
HARUN BAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
BiyofizikAdnan Menderes ÜniversitesiBiyofizik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAYRULLAH KÖSE