Çekim öncesi konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ve 3D yazıcı replikalar kullanılarak diş hacminin ve doğrusal ölçümlerin değerlendirilmesi
Assessing tooth volume and linear measurements using pre-extraction cone beam computed tomography and 3D-printed replicas
- Tez No: 996421
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGÜN ÇETİN
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, segmentasyon, replika, 3D yazıcı, Cone beam computed tomography, segmentation, replica, 3D printer
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT), maksillofasiyal yapıların üç boyutlu değerlendirilmesini sağlayarak diş hekimliğinde dental yapıların rekonstrüksiyonu ve sanal ölçümlerin kullanımını yaygınlaştırmıştır. Üç boyutlu baskı teknolojisi ile dijital modeller fiziksel nesnelere dönüştürülebilmekte ve KIBT verilerinden replikalar üretilebilmektedir. Tez çalışmasında, KIBT görüntülerinden elde edilen segmentasyon verileriyle üretilen replika dişlerin gerçek dişlerle hacimsel ve lineer ölçümler açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca, farklı voksel boyutlarına standardize edilmiş KIBT verilerinin segmentasyon doğruluğu ile lineer ve hacimsel ölçümler üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Çalışmaya, çekim öncesi KIBT görüntü verisi bulunan 34 diş dahil edilmiştir. Gerçek ve replika dişlerin lineer ölçümleri dijital kumpas ile, hacim ölçümleri ise sıvı deplasman yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. KIBT görüntülerinin segmentasyonu, ölçümlerin yapılması ve farklı voksel boyutlarına standardizasyon işlemleri için 3D Slicer yazılımı kullanılmıştır. Tüm ölçümlerde gözlemci içi uyum mükemmel düzeyde bulunmuştur (ICC >0,80; p<0,001). Replika ölçümleri gerçek dişlerle yüksek korelasyon göstermiş ve bazı parametrelerde anlamlı fark saptanmamış olup, genel olarak gerçek ölçümleri yüksek doğrulukla yansıtmıştır. Orijinal voksel grubunda da gerçek dişlerle yüksek korelasyon ve kabul edilebilir uyum elde edilmiştir. Orijinal voksel, RSV ve özellikle IS grupları arasında anlamlı farklılıklar belirlenmiş, IS grubunda sistematik düşük ölçüm eğilimi gözlenmiştir. Yeniden örnekleme yapılmadan yalnızca voksel boyutunun küçültülmesi tüm ölçümlerde sistematik azalmaya yol açarken, interpolasyon temelli yeniden örnekleme ölçümlerde daha dengeli ve gerçek değerlere daha yakın sonuçlar sağlamıştır. Sonuç olarak, Gerçek ve replika dişlerin ölçümleri arasında yüksek uyum ve güçlü korelasyon bulunduğunu, bazı parametrelerde ise anlamlı farklılıklar olmakla birlikte replika modellerin genel olarak gerçek ölçümleri yansıttığını göstermiştir. Orijinal voksel grubuyla da kabul edilebilir düzeyde uyum elde edilmiştir. Bu bulgular, replika üretiminin güvenilirliğini ve görüntü işleme adımlarının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Cone Beam Computed Tomography (CBCT) has enabled three-dimensional evaluation of maxillofacial structures, significantly expanding the use of dental structure reconstruction and virtual measurements in dentistry. With three-dimensional printing technology, digital models can be transformed into physical objects, allowing the production of replicas from CBCT data. The aim of this thesis was to compare replica teeth generated from CBCT-based segmentation data with real teeth in terms of linear and volumetric measurements. Additionally, the effects of different voxel size standardizations on segmentation accuracy and on linear and volumetric measurements were evaluated. The study included 34 teeth with pre-existing CBCT imaging data. Linear measurements of real and replica teeth were performed using a digital caliper, and volumetric measurements were obtained using the liquid displacement method. Segmentation of CBCT images, measurement procedures, and voxel size standardization were conducted using 3D Slicer software. Intra-observer agreement was excellent for all measurements (ICC > 0.80; p < 0.001). Replica measurements demonstrated strong correlations with real teeth, and no significant differences were observed for several parameters, indicating high overall accuracy. In the original voxel group, high correlation and acceptable agreement with real teeth were also achieved. Significant differences were detected among the original voxel, resampled, and interpolated groups, with the interpolated group demonstrating a tendency toward systematic underestimation. Reducing voxel size without resampling resulted in systematic decreases across all measurements, whereas interpolation-based resampling produced more balanced results closer to the reference values. Overall, the findings demonstrate high agreement and strong correlation between real and replica tooth measurements. Although significant differences were observed in certain parameters, replica models generally reflected real measurements with high accuracy. Acceptable agreement was also obtained in the original voxel group. These results highlight the reliability of replica production and the critical importance of image processing steps in ensuring measurement accuracy.
Benzer Tezler
- Türk toplumunda dental implant tedavisi öncesi tetkik amaçlı alınan konik-ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde önemli anatomik yapılar ve varyasyonlarının görülme sıklığı ile tanımlayıcı analizlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the prevalence of important anatomical structures and variations in cone-beam computed tomography images taken for examination purpose before dental implant treatment in turkish population and descriptive analysis
MERDAN ALLABERDİYEV
Doktora
Türkçe
2022
Diş HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL HAKAN AVSEVER
- Paratiroid lezyonlarının dört boyutlu bilgisayarlı tomografi bulguları
Four dimensional computerized tomography findings of parathyroid lesions
AYCAN BÖLÜK GÜLSEVER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF HOCAOĞLU
- Alt üçüncü molar diş çekimi sonrası görülen inferior alveolar sinir hasarının değerlendirmesinde, yapay zekânın başarısı ve önemi
The role and effectiveness of artificial intelligence in the evaluation of inferior alveolar nerve injury following mandibular third molar extraction
BAHADIR ŞERBETÇİ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2026
Diş HekimliğiSelçuk ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KÜÇÜKKOLBAŞI
- Kişiye özel anatomik diş implantlarının ileriye dönük değerlendirilmesi
Prospective evaluation of custom-made anatomical dental implants
EMİNE FULYA AKKOYUN
Doktora
Türkçe
2017
Diş HekimliğiErciyes ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER ALKAN
- Gömülü alt üçüncü molar dişlerin konik ışınlı bilgisayarlı tomografı ile görüntülenmesinde farklı çekim modlarının görüntü kalitesi ve radyasyon dozu üzerine etkisi
Effect of different acquisition modes on image quality and radiation dose in cone-beam computed tomography imaging of impacted mandibular third molars
SERHAT EFEOĞLU
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiAnkara ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN EREN
PROF. DR. RANA NALÇACI