Aktif spor yaşantısı olan ve sedanter ergenlerin yeterlik, duygusal ve davranışsal sorunlar açısından incelenmesi
Examination of competence, emotional, and behavioral problems in adolescents with active sports participation and sedentary lifestyles
- Tez No: 996531
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN KAYAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Psikoloji, Sports, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma düzenli olarak spora katılan ve sedanter ergenlerin psikososyal uyum düzeylerini yeterlik ve problem davranış alanları temelinde karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemi, Çankırı ilinde ikamet eden 165'i sporcu ve 110'u sedanter olmak üzere toplam 275 ergenden oluşmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyo-Demografik Bilgi Formu ve Türkçe uyarlaması Erol ve diğerleri (1998) tarafından yapılan Gençler İçin Kendini Değerlendirme Ölçeği (YSR) aracılığıyla toplanmış; bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü ANOVA ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular incelendiğinde, sporcu ergenlerde sosyal işlevsellik, duygusal iyilik hali ve davranışsal uyumun görece daha olumlu düzeylerde seyrettiği; buna karşılık sedanter ergenlerin, daha yüksek okul yeterliği puanları bildirmelerine karşın, problem davranışlar açısından daha riskli bir profile sahip oldukları görülmüştür. Bununla birlikte, sporcu ergenlerde profesyonel düzeyde ve uzun süreli spora katılım ile yüksek antrenman sıklığının özellikle artan somatik yakınmalar ve dikkat sorunlarıyla ilişkili olduğu saptanmıştır. Genel olarak değerlendirildiğinde bu çalışmanın bulguları, düzenli spora katılımın ergenlerin psikososyal uyumunu destekleyici bir bağlam sunduğunu; sedanter yaşam biçiminin ise özellikle gelişimsel süreç ilerledikçe uyum işlevleri ve davranışsal sorunlar açısından riskli sonuçlar doğurabileceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, sportif katılımın niteliği, süresi ve yoğunluğu dikkate alındığında, sporcu ergenlerde de belirli risk alanlarının ortaya çıkabileceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, sedanter ergenlere yönelik erken dönemde planlanacak erişilebilir ve yapılandırılmış fiziksel etkinlik programlarının yaygınlaştırılması; sporcu ergenler için ise spor kulüplerinde yüklenme yönetimi ile psikososyal izlem süreçlerinin düzenli hâle getirilmesi, olası risklerin önlenmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
This study aims to comparatively examine the levels of psychosocial adjustment in adolescents who regularly participate in sports and those who are sedentary, based on competence domains and problem behaviors. The study sample comprises 275 adolescents living in Çankırı province, of whom 165 are athletes and 110 are sedentary. Data were collected through a Socio-Demographic Information Form developed by the researcher and the Youth Self-Report (YSR) adapted into Turkish by Erol et al. (1998), and were analyzed using independent-samples t-tests and one-way analysis of variance (ANOVA). The findings indicated that adolescent athletes demonstrated relatively more favorable levels of social functioning, emotional well-being, and behavioral adjustment, whereas sedentary adolescents exhibited a more at-risk profile in terms of problem behaviors despite reporting higher school competence scores. In addition, internalizing problems were more pronounced among girls in both groups, while externalizing problems were particularly prominent among sedentary boys. Furthermore, among adolescent athletes, professional-level and long-term sport participation as well as higher training frequency were found to be particularly associated with increased somatic complaints and attention problems. Taken together, the findings suggest that regular engagement in sports serves as a supportive context for adolescents' psychosocial adjustment, while a sedentary lifestyle may pose increasing risks for adjustment and behavioral problems as developmental processes advance. Furthermore, when the nature, duration, and intensity of sport participation are taken into account, certain risk areas may also emerge among athlete adolescents. In this context, the expansion of accessible and structured physical activity programs planned at an early stage for sedentary adolescents, as well as the systematic implementation of training load management and psychosocial monitoring processes within sports clubs for athlete adolescents, may contribute to the prevention of potential risks.
Benzer Tezler
- 19-21 yaş futbolcularda alt ekstremite eklem hareket genişliklerinin ölçülmesi
Range of motion of lower extremity in soccer players between 19-21 ages
METİN ÇAKIROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
SporTrakya ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. İLHAN TOKSÖZ
- Sedanter kişilerin bel – kalça oranı ve mobilizasyon eksikliğinin aerobik kapasite ile olan ilişkisi
The relationship between waist-hip ratio and lack of mobilization and aerobic capacity of sedentary persons
CİHAN BORA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sporİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVZAT MUTLUTÜRK
- Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin bireysel yenilikçilik düzeyleri ve yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin incelenmesi: Bartın Üniversitesi örneği
Examination of individual innovation levels and lifelong learning trends of students with physical education and sports high school students: Bartın University example
MUSTAFA ALPER MÜLHİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KUL
- Examination of the relationship of digital addiction and the psychological well-being in regular sports participants
Düzenli spor yapan katılımcılarda dijital bağımlılık ve psikolojik iyi oluş ilişkisinin incelenmesi
ŞEYMA EKİNCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERVET BAYRAM
DOÇ. DR. FERAH ÇEKİCİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR KUŞBEYZİ AYBAR
- Isınma sonrası bekleme süresinin yüzme performansına etkisi
The effect of rest time after warn up on swimming performance
YÜCEL İNAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporOndokuz Mayıs ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜLİN ATAN