Geri Dön

Farklı yaş grubu çocukların dental görsel algılarının göz izleme teknolojisi kullanılarak değerlendirilmesi

Evaluation of dental visual perception in children of different age groups using eye tracking technology

  1. Tez No: 996562
  2. Yazar: AHSEN AKPINAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MERVE ABAKLI İNCİ
  4. Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
  5. Konular: Diş Hekimliği, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Dentistry, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Görsel algılama, Görsel dikkat, Göz izleme, Çocuk diş hekimliği, Çocuk gelişimi, Visual perception, Visual attention, Eye tracking, Pediatric dentistry, Child development
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
  10. Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Pedodonti Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çocuklarda dental uyaranlara yönelik algı, diş hekimliği deneyiminin şekillenmesi ve tedaviye yönelik tutumlarla ilişkili önemli bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, dental görsellerin çocuklarda oluşturduğu algısal örüntülerin nesnel yöntemlerle ortaya konulması, pediatrik diş hekimliğinde klinik yaklaşımların daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabilir. Göz izleme teknolojisi, çocukların görsel uyaranlara yönelik dikkat dağılımını ve algısal işleme örüntülerini objektif biçimde incelemeye olanak tanıyan bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı, farklı yaş gruplarındaki çocuklarda göz izleme teknolojisi kullanılarak dental görsel uyaranlara yönelik görsel algının değerlendirilmesidir. Bu çalışmada, 4–12 yaş aralığındaki toplam 93 sağlıklı çocuğun erken çocukluk çağı çürüğü (EÇÇ), dental anomali, paslanmaz çelik kron (PÇK), kromojenik renklenme ve dental travma görsellerine yönelik görsel dikkat ve algı örüntüleri ekran tabanlı göz izleme cihazı kullanılarak değerlendirildi. Normal dağılım gösteren değişkenler Shapiro–Wilk testi ile değerlendirildi. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler Fisher Exact testi kullanılarak incelendi. Nicel değişkenlerin karşılaştırılmasında, bağımsız gruplar için normal dağılım gösteren verilerde t testi ve ANOVA, normal dağılım göstermeyen verilerde ise Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis ve Friedman testleri kullanıldı. Çoklu karşılaştırmalar Bonferroni ve Dunn testleri ile yapıldı. Nicel değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistikler nicel değişkenler için ortalama ± standart sapma veya ortanca, kategorik değişkenler için frekans ve yüzde olarak hesaplandı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alındı. Tüm yaş gruplarında dental anomali ve travma görsellerinin daha yüksek toplam odaklanma süresi ve toplam ziyaret süresi oluşturduğu saptanmıştır (p<0,001). Yaş grupları arasında toplam odaklanma süresi ve ilk odaklanma süresi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Dental anomali görsellerine ait odaklanma sayısı ve ziyaret sayılarında yaşa bağlı istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar belirlenmiştir (p=0,037 ve p=0,020). Kız çocuklarının dental anomali ve travma görsellerinde toplam odaklanma süresi ve toplam ziyaret süresi değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür (sırasıyla p=0,010; p=0,009; p=0,027; p=0,010). VAS skorlarında yalnızca EÇÇ görsellerinde yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmış ve 4–6 yaş grubunun daha yüksek skorlar verdiği belirlenmiştir (p=0,009). Dental anomali görsellerinde toplam odaklanma süresi ve toplam ziyaret süresi ile VAS skorları arasında zayıf düzeyde negatif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır (sırasıyla p=0,019 ve p=0,021). Elde edilen bulgular doğrultusunda, çocukların dental görsellere yönelik görsel dikkat ve algı örüntülerinin gelişimsel özelliklere bağlı olarak değişkenlik gösterebileceği ve göz izleme teknolojisinin pediatrik diş hekimliğinde tamamlayıcı bir değerlendirme yöntemi olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

Perception of dental stimuli in children is considered an important factor associated with the development of dental experiences and attitudes toward dental treatment. In this context, objectively identifying the perceptual patterns elicited by dental images in children may contribute to a better understanding of clinical approaches in pediatric dentistry. Eye-tracking technology provides an objective method for examining the distribution of visual attention and perceptual processing patterns in response to visual stimuli. The aim of this study was to evaluate visual perception toward dental visual stimuli in children from different age groups using eye-tracking technology. In this study, visual attention and perceptual patterns directed toward images of early childhood caries (ECC), dental anomalies, stainless steel crowns (SSC), chromogenic staining, and dental trauma were evaluated in a total of 93 healthy children aged 4–12 years using a screen-based eye-tracking system. Normality of quantitative variables was assessed using the Shapiro–Wilk test. Relationships between categorical variables were analyzed using the Fisher exact test. For comparisons of quantitative variables, independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used for normally distributed data, whereas the Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, and Friedman tests were applied for non-normally distributed data. Multiple comparisons were performed using Bonferroni and Dunn post hoc tests. Associations between quantitative variables were evaluated using Spearman correlation analysis. Descriptive statistics were calculated as mean ± standard deviation or median for quantitative variables and as frequency and percentage for categorical variables. The level of statistical significance was set at p < 0.05. Across all age groups, dental anomaly and dental trauma images elicited significantly higher total fixation duration and total visit duration (p < 0.001). No statistically significant differences were observed between age groups in terms of total fixation duration or first fixation duration (p > 0.05). However, fixation count and visit count associated with dental anomaly images demonstrated statistically significant age-related differences (p = 0.037 and p = 0.020, respectively). Female children exhibited significantly higher total fixation duration and total visit duration values for dental anomaly and trauma images compared with male children (p = 0.010, p = 0.009, p = 0.027, and p = 0.010, respectively). Regarding subjective evaluation, a statistically significant difference in VAS scores was identified only for ECC images among age groups, with children aged 4–6 years assigning higher scores (p = 0.009). Additionally, weak but statistically significant negative correlations were found between VAS scores and both total fixation duration and total visit duration for dental anomaly images (p = 0.019 and p = 0.021, respectively). Based on these findings, visual attention and perceptual patterns toward dental images in children appear to vary according to developmental characteristics. Eye-tracking technology may therefore be considered a complementary assessment method in pediatric dentistry.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    988637

    Augmented reality system for relieving the anxiety of pediatric dental patients

    Çocuk diş hastalarında anksiyeteyi azaltmaya yönelik artırılmış gerçeklik sistemi

    KEREM GAVCAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesi

    Oyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. GÖKHAN İNCE

  2. Tez No

    439728

    Reduction of dental anxiety and stress in children using a social robotic companion

    Sosyal bir robot arkadaş yardımıyla çocuklarda dental kaygı ve stresin azaltılması

    MİNE YASEMİN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN İNCE

  3. Tez No

    915088

    Okul öncesi dönemdeki çocuklarda, dental anksiyetenin, farklı davranış yönlendirme teknikleri kullanılarak değerlendirilmesi ve ağız sağlığı ile ilişkilendirilmesi

    Evaluation of dental anxiety in preschool children using different behavior guidance techniques and its association with oral health

    SILA NUR DUMANLAR

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Diş HekimliğiSüleyman Demirel Üniversitesi

    Pedodonti Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DERYA CEYHAN

  4. Tez No

    665211

    The demirjian, willems, and cameriere methods were used to evaluate and compare the dental age of Turkish and Libyan children aged 7-14 years

    Yaşları 7-14 arasında değişen Türk ve Libya'lı çocukların diş yaşlarının demirjian, willems ve cameriere yöntemleri kullanılarak değerlendirilmesi ve karşılaştırılması

    MOHANID S KH ALMOZUGHI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Diş HekimliğiYeditepe Üniversitesi

    Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DİDEM ÖZDEMİR ÖZENEN

    DOÇ. DR. MELTEM ÖZDEMİR KARATAŞ

  5. Tez No

    636103

    8-12 yaş arası çocuklarda hipnotik telkinlerin dental anksiyete üzerine etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the effects of hypnotic suggestions on dental anxiety in children aged 8-12 years

    ELİF KARDEŞ

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Diş HekimliğiAtatürk Üniversitesi

    Pedodonti Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ŞENGÜL

Geri Dön