Geri Dön

Sel taşkın yataklarında yetişen türlerin gelişimleri ile fizyolojik, morfolojik ve anatomik özelliklerinin taşkın zamanı ve süresine bağlı olarak değişimleri

Development and physiolojical, morphological and anatomical characteriistics of species in floodplains regarding variation in flood timing and duration

PDF İndir

  1. Tez No: 996637
  2. Yazar: MEHTAP ALAY
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FERHAT KARA
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yapılan çalışmada yedi farklı ağaç türünün (Acer rubrum L., Juglans regia L., Platanus orientalis L, Fraxinus excelsior L, Abies nordmanniana subsp normandiana, Fagus orientalis Lipsky.ve Cupressus sempervirens L.) üç farklı yaş grubunda (6, 12 ve 18 ay) ve dört farklı daldırma süresine (kontrol, 5, 10 ve 15 gün) maruz bırakılarak sel taşkını stresine verdikleri morfolojik, fizyolojik, kimyasal ve anatomik yanıtların belirlenmesi amaçlanmıştır. Kontrollü sera koşullarında yürütülen bu deneysel çalışma kapsamında fidanların kök boğaz çapı, boy uzunluğu, kök-gövde biyokütle oranları, mortalite oranları, klorofil, prolin, fenolik bileşik ve toplam şeker içerikleri ile yaprak, gövde ve kök dokularındaki mineral madde oranları (Na, Mg, Si, P, S, Cl, K, Ca, Mn, Fe, Co, Ni, Cu) detaylı biçimde analiz edilmiştir. Ayrıca özışını genişliği ve özışını yüksekliği gibi anatomik parametreler de değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları türler arasında sel taşkını stresine verilen tepkilerinin hem yaş grubu hem de daldırma süresine bağlı olarak önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Fraxinus excelsior L. ve Juglans regia L. türlerinin başta anatomik gelişim olmak üzere birçok parametrede olumlu tepkiler verdiği; buna karşın Acer rubrum L. ve Fagus orientalis Lipsky türlerinin özellikle genç yaş grubunda sel stresine karşı daha toleranslı olduğu saptanmıştır. Platanus orientalis L. özellikle dikey büyüme açısından uzun süreli stres koşullarına uyum sağlayabilme kapasitesi sergilemiştir. Abies nordmanniana subsp normandiana ve Cupressus sempervirens L. ise genel olarak stres faktörüne karşı stabil ve dirençli bir gelişim profili göstermiştir. Kimyasal analizler klorofil ve prolin gibi stres göstergelerinde tür ve dokuya göre farklılaşan oranlarda değişiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Mineral madde dağılımı ise bazı türlerde seçici birikim veya mobilizasyon eğilimleri göstermiştir. Anatomik veriler ise bazı türlerde daldırma süresinin özışını parametreleri üzerinde baskılayıcı veya uyarıcı etkiler yaratabildiğini ve bu etkinin ise yaş grubu ile etkileşimli olarak değiştiğini göstermiştir. Sonuç olarak bu çalışma farklı ağaç türlerinin taşkın stresine verdiği tepkileri çok yönlü biçimde değerlendiren bütüncül bir analiz sunmuş ve bu türlerin sel riski taşıyan alanlardaki ekolojik uygunlukları hakkında önemli bilgiler sağlamıştır. Bulgular tür seçimi, fidan yaşının belirlenmesi ve stres koşullarına adaptasyon stratejilerinin geliştirilmesi açısından hem bilimsel hem de uygulayıcılar için yol gösterici niteliktedir.

Özet (Çeviri)

This study aimed to determine the morphological, physiological, chemical, and anatomical responses of seven different tree species (Acer rubrum L., Juglans regia L., Platanus orientalis L., Fraxinus excelsior L., Abies nordmanniana subsp normandiana L., Fagus orientalis Lipsky, and Cupressus sempervirens L.) to flooding. The experiment was conducted under controlled greenhouse conditions by subjecting seedlings from three different age groups (6, 12, and 18 months) to four different flooding durations (control, 5, 10, and 15 days). Comprehensive analyses were performed on parameters such as root collar diameter, plant height, root-to-shoot biomass ratio, mortality rate, chlorophyll, proline, phenolic compounds, total sugar content, and the concentrations of mineral elements (Na, Mg, Si, P, S, Cl, K, Ca, Mn, Fe, Co, Ni, Cu) in leaf, stem, and root tissues. Additionally, anatomical features such as ray width and ray height were also evaluated. The findings revealed that tree species responded to flood stress in significantly different ways depending on both age group and flooding duration. Fraxinus excelsior L. and Juglans regia L. exhibited positive responses in several parameters, particularly in anatomical development. In contrast, Acer rubrum L. and Fagus orientalis Lipsky showed greater sensitivity, especially in younger seedlings. Platanus orientalis L. demonstrated an ability to adapt to prolonged stress conditions, particularly in terms of vertical growth. Abies nordmanniana subsp normandiana L. and Cupressus sempervirens L. exhibited a stable and resilient growth profile against stress overall. Chemical analyses showed that stress indicators such as chlorophyll and proline levels varied by species and tissue type. Mineral element distribution also revealed patterns of selective accumulation or mobilization in some species. Anatomical data indicated that flooding duration could have either suppressive or stimulating effects on ray development, and these effects varied in interaction with seedling age. In conclusion, this study provides a comprehensive analysis of the multifaceted responses of different tree species to flood stress and offers valuable insights into their ecological suitability for flood-prone environments. The findings serve as a guide for species selection, determination of appropriate seedling age, and development of adaptive strategies under stress conditions, benefiting both scientific research and practical applications.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    309245

    Sel ve taşkın zararlarının önlenmesi üzerine bir araştırma: Düzce-Kaynaşlı örneği

    A research on the prevention of torrent and flood damages: A case study on Düzce-Kaynaşlı

    TARIK ÇİTGEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Ormancılık ve Orman MühendisliğiDüzce Üniversitesi

    Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. REFİK KARAGÜL

  2. Tez No

    854393

    Harput Platosunun Güneydoğusunda (Elazığ) arazi kullanımının sel, taşkın ve erozyon ile ilişkisi

    The relationship between land use in the southeast ofthe Harput Plateau (Elazığ) and flooding, flooding and erosion

    EZGİ KÖYSÜREN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    CoğrafyaOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Coğrafya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HARUN REŞİT BAĞCI

  3. Tez No

    729885

    Taşkın analizinde kentleşme etkisinin incelenmesi: Alibeyköy havzası örneği

    Investigation of urbanization effect in flood analysis: A case of Alibeyköy watershed

    MUKADDES BAKIRCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İnşaat Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. SEZAR GÜLBAZ

  4. Tez No

    634580

    Assessment of different hazards and vulnerabilities with sparse data in coastal city of Karachi, Pakistan

    Kıyı metropolitan şehri Karachi'nin CBS tabanlıçok kriterli karar analizi ile hasar görebilirlik değerlendirmesi

    JAWAD AHMED NİZAMANİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    Jeodezi ve FotogrametriOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET CEVDET YALCİNER

  5. Tez No

    930415

    Sel ve taşkınların sosyal hayat ile ekonomiye etkileri Edirne ili örneği

    Effects of floods and floods on social life and economy the example of Edirne province

    HÜSEYİN TÜRKEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriTrakya Üniversitesi

    Çalışma İktisadı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELTEM OKUR DİNÇSOY

Geri Dön