Kapalı atış alanlarında güvenliğe yönelik risk değerlendirmesi ve iç mekan yapılanması önerisi
Assessment for safety in indoor shooting ranges and proposal for interior spatial organization
- Tez No: 996638
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BETÜL BİLGE ÖZDAMAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kapalı atış poligonlarında iç mekân güvenliğini yalnızca yapısal ve teknik önlemler çerçevesinde ele alan mevcut yaklaşımların ötesine geçerek, güvenliği mekânsal, algısal, davranışsal ve sistematik boyutlarıyla bütüncül bir risk yönetimi problemi olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde geçerli olan kapalı atış poligonlarına ilişkin mevzuat ve standartlar, iç mimarlık disiplini perspektifiyle yeniden yorumlanmış; mekânsal kurgu, malzeme özellikleri ve kullanıcı ile kurulan fiziksel ve algısal ilişkiler bağlamında tematik başlıklar altında sınıflandırılmıştır. Araştırma, Ankara ilinde yer alan üç farklı kapalı atış poligonunda yürütülmüş ve nitel ağırlıklı bir yöntem benimsenmiştir. Literatür ve mevzuat incelemesine ek olarak yerinde mekânsal gözlemler ve kullanıcılar, eğitmenler ile işletme yöneticileriyle gerçekleştirilen yapılandırılmış görüşmeler yoluyla veri toplanmıştır. Elde edilen bulgular, Akustik ve Ses Kontrolü, Yapısal Güvenlik, Malzeme ve Dayanıklılık, Konfor ve Ergonomi ile Bilgilendirme ve Uyarı Sistemleri başlıkları altında değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, iç mekân tasarım kararlarının kullanıcı davranışı ve güvenlik performansı üzerindeki etkisini görünür kılmayı amaçlayan“Dört Katmanlı Güvenlik Modeli”geliştirilmiştir. Bu model; fiziksel, algısal, davranışsal ve sistematik güvenlik boyutlarını bütünleştiren çok katmanlı bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır. Model temel alınarak oluşturulan mekânsal risk kontrol listesi, mevzuat hükümleri, mevcut uygulamalar ve tasarım odaklı önerileri bir araya getiren, iç mimarın tasarım sürecine aktif olarak dâhil olabileceği uygulamaya dönük bir araç olarak yapılandırılmıştır. Araştırma bulguları, kapalı atış poligonlarında güvenliğin yalnızca teknik standartlara dayalı bir zorunluluk olarak değil; mekânsal kalite, kullanıcı farkındalığı ve işletme süreçleriyle bütünleşen sürdürülebilir bir tasarım parametresi olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, iç mimarlık disiplininin risk temelli tasarım ve güvenlik yönetimi süreçlerindeki belirleyici rolünü vurgulamakta ve yüksek riskli diğer kamusal iç mekân tipolojileri için uyarlanabilir bir metodolojik çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to move beyond conventional approaches that address interior safety in indoor shooting ranges primarily through structural and technical measures, and instead evaluates safety as a holistic, risk-based problem encompassing spatial, perceptual, behavioral, and systematic dimensions. Within this framework, the regulations and standards governing indoor shooting ranges in the Republic of Türkiye are reinterpreted from the perspective of the interior architecture discipline and classified under thematic categories related to spatial configuration, material properties, and the physical and perceptual relationships established with users. The research was conducted in three indoor shooting ranges located in Ankara and adopts a predominantly qualitative methodological approach. Data were collected through a comprehensive review of literature and legislation, on-site spatial observations, and structured interviews with users, instructors, and facility managers. The findings were analyzed under the categories of Acoustic and Sound Control, Structural Safety, Material and Durability, Comfort and Ergonomics, and Information and Warning Systems. Within the scope of the study, a Four-Dimensional Safety Model was developed to make visible the impact of interior design decisions on user behavior and safety performance. This model provides a multi-layered evaluation framework integrating physical, perceptual, behavioral, and systematic safety dimensions. Based on this model, a Spatial Risk Control Checklist was formulated as an application-oriented tool that brings together regulatory requirements, existing practices, and design-driven recommendations, enabling interior architects to take an active role in the safety production process. The findings indicate that safety in indoor shooting ranges should not be treated solely as a technical compliance requirement, but rather as a sustainable design parameter shaped by spatial quality, user awareness, and operational processes. In this context, the study highlights the critical role of interior architecture in risk-based design and safety management, and offers a methodological framework that can be adapted to other high-risk public interior typologies.
Benzer Tezler
- Risk assessment under fuzzy fmea approach for working at height operations in maritime transportation
Deniz taşımacılığında yüksek işletmelerde çalışmalara yönelik bulanık fmea yaklaşımı altında risk değerlendirmesi
DOĞUKAN KURUM
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRE AKYÜZ
- Büyük ölçekli (mega) gayrimenkullerde kapalı alan lojistik hizmetleri üzerine araştırma: Şehir hastaneleri lojistiğinde otonom sistem çözümleri
Research on indoor logistics services in large-scale (mega) real estate: Autonomous system solutions in city hospital logistics
HAVVA NUR ŞİRİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık Yönetimiİstanbul Teknik ÜniversitesiGayrimenkul Geliştirme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA KUNDAK
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Transformatör merkezlerinde risk analizi
Risk analysis in substations
ALİCAN AKSAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul Medeniyet Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE CAN
DOÇ. DR. KAAN KEÇECİ
- Chak-logar akarsu havzasında uygun su hasat yerlerinin belirlenmesine yönelik karar destek sisteminin geliştirilmesi
Development of decision support system for the identification of suitable water harvesting sites in chak-logar river basin
M ABOBAKAR HIMAT
Doktora
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiKonya Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİM DOĞAN