Kapalı atış alanlarında güvenliğe yönelik risk değerlendirmesi ve iç mekan yapılanması önerisi
Assessment for safety in indoor shooting ranges and proposal for interior spatial organization
- Tez No: 996638
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BETÜL BİLGE ÖZDAMAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kapalı atış poligonlarında iç mekân güvenliğini yalnızca yapısal ve teknik önlemler çerçevesinde ele alan mevcut yaklaşımların ötesine geçerek, güvenliği mekânsal, algısal, davranışsal ve sistematik boyutlarıyla bütüncül bir risk yönetimi problemi olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde geçerli olan kapalı atış poligonlarına ilişkin mevzuat ve standartlar, iç mimarlık disiplini perspektifiyle yeniden yorumlanmış; mekânsal kurgu, malzeme özellikleri ve kullanıcı ile kurulan fiziksel ve algısal ilişkiler bağlamında tematik başlıklar altında sınıflandırılmıştır. Araştırma, Ankara ilinde yer alan üç farklı kapalı atış poligonunda yürütülmüş ve nitel ağırlıklı bir yöntem benimsenmiştir. Literatür ve mevzuat incelemesine ek olarak yerinde mekânsal gözlemler ve kullanıcılar, eğitmenler ile işletme yöneticileriyle gerçekleştirilen yapılandırılmış görüşmeler yoluyla veri toplanmıştır. Elde edilen bulgular, Akustik ve Ses Kontrolü, Yapısal Güvenlik, Malzeme ve Dayanıklılık, Konfor ve Ergonomi ile Bilgilendirme ve Uyarı Sistemleri başlıkları altında değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, iç mekân tasarım kararlarının kullanıcı davranışı ve güvenlik performansı üzerindeki etkisini görünür kılmayı amaçlayan“Dört Katmanlı Güvenlik Modeli”geliştirilmiştir. Bu model; fiziksel, algısal, davranışsal ve sistematik güvenlik boyutlarını bütünleştiren çok katmanlı bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır. Model temel alınarak oluşturulan mekânsal risk kontrol listesi, mevzuat hükümleri, mevcut uygulamalar ve tasarım odaklı önerileri bir araya getiren, iç mimarın tasarım sürecine aktif olarak dâhil olabileceği uygulamaya dönük bir araç olarak yapılandırılmıştır. Araştırma bulguları, kapalı atış poligonlarında güvenliğin yalnızca teknik standartlara dayalı bir zorunluluk olarak değil; mekânsal kalite, kullanıcı farkındalığı ve işletme süreçleriyle bütünleşen sürdürülebilir bir tasarım parametresi olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, iç mimarlık disiplininin risk temelli tasarım ve güvenlik yönetimi süreçlerindeki belirleyici rolünü vurgulamakta ve yüksek riskli diğer kamusal iç mekân tipolojileri için uyarlanabilir bir metodolojik çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to move beyond conventional approaches that address interior safety in indoor shooting ranges primarily through structural and technical measures, and instead evaluates safety as a holistic, risk-based problem encompassing spatial, perceptual, behavioral, and systematic dimensions. Within this framework, the regulations and standards governing indoor shooting ranges in the Republic of Türkiye are reinterpreted from the perspective of the interior architecture discipline and classified under thematic categories related to spatial configuration, material properties, and the physical and perceptual relationships established with users. The research was conducted in three indoor shooting ranges located in Ankara and adopts a predominantly qualitative methodological approach. Data were collected through a comprehensive review of literature and legislation, on-site spatial observations, and structured interviews with users, instructors, and facility managers. The findings were analyzed under the categories of Acoustic and Sound Control, Structural Safety, Material and Durability, Comfort and Ergonomics, and Information and Warning Systems. Within the scope of the study, a Four-Dimensional Safety Model was developed to make visible the impact of interior design decisions on user behavior and safety performance. This model provides a multi-layered evaluation framework integrating physical, perceptual, behavioral, and systematic safety dimensions. Based on this model, a Spatial Risk Control Checklist was formulated as an application-oriented tool that brings together regulatory requirements, existing practices, and design-driven recommendations, enabling interior architects to take an active role in the safety production process. The findings indicate that safety in indoor shooting ranges should not be treated solely as a technical compliance requirement, but rather as a sustainable design parameter shaped by spatial quality, user awareness, and operational processes. In this context, the study highlights the critical role of interior architecture in risk-based design and safety management, and offers a methodological framework that can be adapted to other high-risk public interior typologies.
Benzer Tezler
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
- New algorithms and techniques for microprocessor-controlled PWM induction drives
Başlık çevirisi yok
OSMAN KÜKRER
Doktora
İngilizce
1987
Orta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
