Evlilik mutluluğu: Bir model geliştirme
Marital happiness: Developing a model
- Tez No: 996974
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, boyun eğici davranışlar, eş desteği ve ilişkilerde temel psikolojik ihtiyaçların doyumunun evlilik mutluluğu üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerinin incelenmesi; diğer amacı ise, evlilik mutluluğunu ölçmek amacıyla Türk kültürüne uygun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesidir. Evlilik Mutluluğu Ölçeğinin (EMÖ) geliştirilmesinde, 420 evli bireyden elde edilen veriler üzerinde açımlayıcı faktör analizi, 221 evli bireyden elde edilen veriler üzerinde ise doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular, EMÖ'nün, duygusal yakınlık ve evlilikte bağlılık olmak üzere iki faktörden oluştuğunu ve iki faktörün birlikte toplam varyansın %70,21'ini açıkladığını göstermektedir. 272 evli bireyden elde edilen veriler üzerinde gerçekleştirilen ölçüt geçerliği analizlerine göre, EMÖ'nün Eş Destek Ölçeği ve Eş Tükenmişlik Ölçeği-Kısa Formu ile anlamlı ilişkiler gösterdiği belirlenmiştir. EMÖ'nün Cronbach alfa ve McDonald's omega katsayıları .97, test-tekrar test güvenirlik katsayısı .85 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında 483 evli bireyden elde edilen veriler üzerinde boyun eğici davranışlar ile evlilik mutluluğu arasındaki ilişkide eş desteğinin ve ilişkilerde temel psikolojik ihtiyaçların doyumunun aracı rolünün incelendiği bir model test edilmiştir. Bulgular, boyun eğici davranışların evlilik mutluluğunu doğrudan etkilemediğini; ancak eş desteği ve temel psikolojik ihtiyaçların doyumu üzerinden dolaylı olarak etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, boyun eğici davranışlar ile evlilik mutluluğu arasındaki ilişkide, eş desteği ve ilişkilerde temel psikolojik ihtiyaçların doyumunun seri aracı rolü anlamlı bulunmuştur. Bu araştırmanın özgün katkısı, Türk kültüründe evlilik mutluluğunu duygusal yakınlık ve bağlılık boyutlarıyla ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçeğin geliştirilmesi ve boyun eğici davranışların eş desteği ile temel psikolojik ihtiyaçların doyumu aracılığıyla evlilik mutluluğu üzerindeki etkisini açıklayan bir modelin ortaya konulmasıdır.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the direct and indirect effects of submissive behaviors, spousal support, and basic psychological need satisfaction on marital happiness and develop a valid and reliable scale to assess marital happiness in Turkish culture. For the Marital Happiness Scale (MHS), exploratory and confirmatory factor analyses were conducted using data from 420 and 221 married individuals, respectively. Results indicated that the MHS comprises two factors (emotional intimacy and marital commitment), explaining 70.21% of the total variance. Criterion validity analyses based on data from 272 married individuals showed that the MHS demonstrated significant relationships with the Spouse Support Scale and the Couple Burnout Measure-Short Version. For the MHS, Cronbach's alpha and McDonald's omega were .97, and the test–retest reliability was .85. In the second phase, a model was tested using data from 483 married individuals to examine the mediating roles of spousal support and basic psychological need satisfaction in the relationship between submissive behaviors and marital happiness. Results indicated that submissive behaviors had no direct effect on marital happiness but a significant indirect effect through spousal support and basic psychological need satisfaction. Additionally, these variables played a significant serial mediating role in the relationship between submissive behaviors and marital happiness. This research makes an original contribution by developing a valid and reliable scale measuring marital happiness in Turkish culture based on emotional intimacy and marital commitment, and by proposing a model explaining the effect of submissive behaviors on marital happiness through spousal support and basic psychological need satisfaction.
Benzer Tezler
- Ailede problem çözme, evlilik doyumu ve örnek bir grup çalışmasının sınanması
Problem solving in family, marital satisfaction and evaluation of a group work case
AZİZE NİLGÜN CANEL
Doktora
Türkçe
2007
PsikolojiMarmara ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BETÜL AYDIN
- D. H. Lawrence'ın Oğullar ve Sevgililer (Sons and Lovers), Gökkuşağı (The Rainbow) ve Aşık Kadınlar (Women in Love) adlı romanlarındaki karkterlerin psikanalitik kuram bağlamında İncelenmesi
The psychoanalytic analysis of the characters in the Works of D.H. Lawrence Entitled Sons and Lovers, The Rainbow and Women in Love
ELİF GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
İngiliz Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UFUK EGE
- Kök aile işlevselliği, benlik ayrımlaşması ve ilişki doyumu: Nişanlı ve evli bireylerde bir aracılık modeli
Family-of-origin functioning, self-differentiation, and relationship satisfaction: A mediation model among engaged and married individuals
FİKRİYE EYLEM ÖSELEMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGUT TÜRKDOĞAN
- Kök ebeveynlik tutumlarının evli kadınların aile işlevselliğine etkisi
The effect of root parenting attitudes on family functioning of married women
HÜLYA YILDIZ
Doktora
Türkçe
2022
Sosyal HizmetAnkara ÜniversitesiSosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELAHAT DEMİRBİLEK
