Geri Dön

Uluslararası ilişkiler teorilerinde Çin'in yükselişi: Anglo-Amerikan ve Çin merkezli yaklaşımların analizi

China's rise in international relations theories: An analysis of Anglo-American and China centered approaches

  1. Tez No: 996981
  2. Yazar: ELİF İLHAMOĞLU AKKOÇ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN DURAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

1980'ler sonrası Çin'in ekonomik ve siyasi bir güç olarak hızla yükselmesi, mevcut uluslararası düzenin en belirleyici gelişmelerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Bugün dünya ekonomisinin ikinci büyük gücü konumunda olan Çin, sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi ve yapısal açıdan da küresel düzeni yeniden şekillendirme potansiyeline sahip bir aktör olarak görülmektedir ve uluslararası düzende post-hegemonik bir döneme doğru beklentileri artırmaktadır. Bu bağlamda Çin'in yükselişinin barışçıl olup olmayacağı ve uluslararası düzene nasıl etki edeceği tartışması Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplinin odak noktalarından biri haline gelmiştir. Bu çalışma, Çin'in yükselişinin Batı merkezli anaakım Uİ teorileriyle yeterince açıklanamayacağını ve Çin'e özgü tarihsel, kültürel ve felsefi faktörlerin entegre edildiği alternatif bir teorik çerçevenin gerekliliğini savunmaktadır. Uİ disiplini, kuruluşundan itibaren Batı merkezli bir epistemolojik ve ontolojik temelde şekillenmiş; evrensellik iddiasıyla ortaya konan teoriler, belirli bir coğrafyanın tarihsel deneyimini ve dünya görüşünü yansıtmıştır. Bu bağlamda tez, Batı egemenliğinin Uİ disiplinindeki tarihsel ve epistemolojik temellerini sorgulayarak, anaakım Anglo-Amerikan merkezli teorilerin Çin'in yükselişini açıklamadaki sınırlılıklarını ortaya koymaktadır. Bu teoriler Çin'in yükselişini ya mevcut hegemona yönelik bir“tehdit”, ya da liberal düzene“uyum sağlayacak”bir gelişme olarak ele almaktadır. Çalışmada, Çin Uİ disiplininin tarihsel gelişim süreci, epistemolojik ve metodolojik tartışmaları derinlemesine incelenerek, Çinli teorilerin hem Çin'in yükselişine hem de küresel düzene dair kavramsal çerçeveleri ve temel varsayımları tartışılmaktadır. Çalışma, epistemolojik çoğulculuğu savunarak, Batı merkezli teorik hegemonyanın eleştirisini yapmakta ve çoğulcu bir Uluslararası İlişkiler teorisi anlayışının geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Özet (Çeviri)

Since the 1980s, China's rapid rise as an economic and political power has been regarded as one of the most defining developments of the international order. Today, China, positioned as the world's second-largest economy, is seen as an actor with the potential to reshape the global order not only economically but also politically and structurally, thereby intensifying expectations of a transition toward a post-hegemonic era. In this context, debates over whether China's rise will be peaceful and how it will affect the international order have become one of the central focal points of the discipline of International Relations (IR). This study argues that China's rise cannot be adequately explained by Western centric mainstream IR theories and emphasizes the necessity of an alternative theoretical framework that integrates China specific historical, cultural, and philosophical factors. Since its establishment, the IR discipline has been shaped by a Western centered epistemological and ontological foundation; theories put forward with claims of universality have largely reflected the historical experiences and worldviews of a particular geography. In this regard, the thesis questions the historical and epistemological foundations of Western dominance in the IR discipline and reveals the limitations of mainstream Anglo-American theories in explaining China's rise. These theories tend to conceptualize China's rise either as a“threat”to the existing hegemon or as a development that will“adapt”to the liberal order. By examining in depth the historical development of the Chinese IR discipline as well as its epistemological and methodological debates, the study discusses the conceptual frameworks and fundamental assumptions of Chinese theories concerning both China's rise and the global order. Advocating epistemological pluralism, the study offers a critique of Western-centered theoretical hegemony and aims to contribute to the development of a pluralistic understanding of IR theory.

Benzer Tezler

  1. Rethinking the concept of hegemony and the rise of China

    Hegemonya kavramını yeniden düşünmek ve Çin'in yükselişi

    FATİH ÜMİT ÇETİN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    Uluslararası İlişkilerKoç Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞAKİR ZİYA ÖNİŞ

  2. An alliance of the century: The diplomatic relations between the Kingdom of Eswatini and the Republic of China (Taiwan)

    Yüzyılın ittifakı: Esvatini Krallığı ile Çin Cumhuriyeti (Tayvan) arasındaki diplomatik ilişkiler

    BUKELWA MAPHANGA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Uluslararası İlişkilerİbn Haldun Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ ASLAN

  3. Russia's alignment strategies in Eurasia: Theoretical evaluations

    Rusya'nın Avrasya'daki ittifak stratejileri: Teorik değerlendirmeler

    MURAT GÜNEYLİOĞLU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Uluslararası İlişkilerGalatasaray Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BEYZA ÇAĞATAY TEKİN

  4. Bölgesel bir güç olarak Hindistan'ın diğer küresel güçlerle ilişkileri: ABD ve Çin örneği

    Relations of İndia, as a regional power, with other global powers: The USA and China example

    MASUD MUSAYEV

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Uluslararası İlişkilerGazi Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BİLAL KARABULUT

  5. Soğuk savaş sonrasında japon dış politikasında yaşanan değişimi anlamaya yönelik bir analiz

    An analysis of changes taking place in post-cold war period in japanese foreign policy

    KONUR ALP KOÇAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Uluslararası İlişkilerAnkara Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Bölümü

    PROF. DR. İLHAN UZGEL