Uluslararası ilişkiler teorilerinde Çin'in yükselişi: Anglo-Amerikan ve Çin merkezli yaklaşımların analizi
China's rise in international relations theories: An analysis of Anglo-American and China centered approaches
- Tez No: 996981
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN DURAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1980'ler sonrası Çin'in ekonomik ve siyasi bir güç olarak hızla yükselmesi, mevcut uluslararası düzenin en belirleyici gelişmelerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Bugün dünya ekonomisinin ikinci büyük gücü konumunda olan Çin, sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi ve yapısal açıdan da küresel düzeni yeniden şekillendirme potansiyeline sahip bir aktör olarak görülmektedir ve uluslararası düzende post-hegemonik bir döneme doğru beklentileri artırmaktadır. Bu bağlamda Çin'in yükselişinin barışçıl olup olmayacağı ve uluslararası düzene nasıl etki edeceği tartışması Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplinin odak noktalarından biri haline gelmiştir. Bu çalışma, Çin'in yükselişinin Batı merkezli anaakım Uİ teorileriyle yeterince açıklanamayacağını ve Çin'e özgü tarihsel, kültürel ve felsefi faktörlerin entegre edildiği alternatif bir teorik çerçevenin gerekliliğini savunmaktadır. Uİ disiplini, kuruluşundan itibaren Batı merkezli bir epistemolojik ve ontolojik temelde şekillenmiş; evrensellik iddiasıyla ortaya konan teoriler, belirli bir coğrafyanın tarihsel deneyimini ve dünya görüşünü yansıtmıştır. Bu bağlamda tez, Batı egemenliğinin Uİ disiplinindeki tarihsel ve epistemolojik temellerini sorgulayarak, anaakım Anglo-Amerikan merkezli teorilerin Çin'in yükselişini açıklamadaki sınırlılıklarını ortaya koymaktadır. Bu teoriler Çin'in yükselişini ya mevcut hegemona yönelik bir“tehdit”, ya da liberal düzene“uyum sağlayacak”bir gelişme olarak ele almaktadır. Çalışmada, Çin Uİ disiplininin tarihsel gelişim süreci, epistemolojik ve metodolojik tartışmaları derinlemesine incelenerek, Çinli teorilerin hem Çin'in yükselişine hem de küresel düzene dair kavramsal çerçeveleri ve temel varsayımları tartışılmaktadır. Çalışma, epistemolojik çoğulculuğu savunarak, Batı merkezli teorik hegemonyanın eleştirisini yapmakta ve çoğulcu bir Uluslararası İlişkiler teorisi anlayışının geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Since the 1980s, China's rapid rise as an economic and political power has been regarded as one of the most defining developments of the international order. Today, China, positioned as the world's second-largest economy, is seen as an actor with the potential to reshape the global order not only economically but also politically and structurally, thereby intensifying expectations of a transition toward a post-hegemonic era. In this context, debates over whether China's rise will be peaceful and how it will affect the international order have become one of the central focal points of the discipline of International Relations (IR). This study argues that China's rise cannot be adequately explained by Western centric mainstream IR theories and emphasizes the necessity of an alternative theoretical framework that integrates China specific historical, cultural, and philosophical factors. Since its establishment, the IR discipline has been shaped by a Western centered epistemological and ontological foundation; theories put forward with claims of universality have largely reflected the historical experiences and worldviews of a particular geography. In this regard, the thesis questions the historical and epistemological foundations of Western dominance in the IR discipline and reveals the limitations of mainstream Anglo-American theories in explaining China's rise. These theories tend to conceptualize China's rise either as a“threat”to the existing hegemon or as a development that will“adapt”to the liberal order. By examining in depth the historical development of the Chinese IR discipline as well as its epistemological and methodological debates, the study discusses the conceptual frameworks and fundamental assumptions of Chinese theories concerning both China's rise and the global order. Advocating epistemological pluralism, the study offers a critique of Western-centered theoretical hegemony and aims to contribute to the development of a pluralistic understanding of IR theory.
Benzer Tezler
- Rethinking the concept of hegemony and the rise of China
Hegemonya kavramını yeniden düşünmek ve Çin'in yükselişi
FATİH ÜMİT ÇETİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Uluslararası İlişkilerKoç ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAKİR ZİYA ÖNİŞ
- An alliance of the century: The diplomatic relations between the Kingdom of Eswatini and the Republic of China (Taiwan)
Yüzyılın ittifakı: Esvatini Krallığı ile Çin Cumhuriyeti (Tayvan) arasındaki diplomatik ilişkiler
BUKELWA MAPHANGA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Uluslararası İlişkilerİbn Haldun ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ASLAN
- Russia's alignment strategies in Eurasia: Theoretical evaluations
Rusya'nın Avrasya'daki ittifak stratejileri: Teorik değerlendirmeler
MURAT GÜNEYLİOĞLU
Doktora
İngilizce
2019
Uluslararası İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEYZA ÇAĞATAY TEKİN
- Bölgesel bir güç olarak Hindistan'ın diğer küresel güçlerle ilişkileri: ABD ve Çin örneği
Relations of İndia, as a regional power, with other global powers: The USA and China example
MASUD MUSAYEV
Doktora
Türkçe
2016
Uluslararası İlişkilerGazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLAL KARABULUT
- Soğuk savaş sonrasında japon dış politikasında yaşanan değişimi anlamaya yönelik bir analiz
An analysis of changes taking place in post-cold war period in japanese foreign policy
KONUR ALP KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
PROF. DR. İLHAN UZGEL