Sağlık anksiyetesine ilişkin erken dönem çocukluk yaşantılarının nitel olarak incelenmesi
A quali̇tati̇ve study of early chi̇ldhood experi̇ences related to health anxi̇ety
- Tez No: 997087
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken dönem çocukluk deneyimleri, bireyin gelişimsel sürecinde derin ve kalıcı izler bırakmakta; bu deneyimlerin, yetişkinlikte ortaya çıkan psikolojik sorunlar üzerinde belirleyici bir etkisi olabileceği bilinmektedir. Sağlık anksiyetesi ise, bireyin bedenine yönelik aşırı dikkat, hastalıkla ilgili düşüncelere odaklanma ve ciddi bir sağlık sorunu taşıdığına dair sürekli bir kaygı yaşamasıyla karakterize edilen, işlevselliği olumsuz etkileyen bir durumdur. Bu araştırma, bireylerin erken dönem çocukluk deneyimlerinin yetişkinlikte sağlıkla ilgili anksiyete geliştirmeleri üzerindeki etkilerini kapsamlı ve derinlemesine bir bakış açısıyla incelemeyi hedeflemektedir. Bu doğrultuda, sağlık anksiyetesi yaşayan bireylerin geçmiş yaşantılarını ayrıntılı ve çok boyutlu bir şekilde anlamaya odaklanan nitel bir araştırma tasarlanmıştır. Çalışmada, bireylerin öznel deneyimlerinin çok katmanlı ve karmaşık yapısını anlayabilmek amacıyla, bu deneyimlerin hem bireysel psikolojik süreçler hem de kültürel bağlamlar çerçevesinde nasıl anlamlandırıldığını kapsamlı şekilde incelemek için Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) yöntemi benimsenmiştir. Araştırma kapsamında amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmış, sağlık anksiyetesi ölçeğinden belli bir puanın üzerinde puan alan yedi kadın katılımcı belirlenmiştir. Her bir katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve görüşmeler yorumlayıcı fenomenolojik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; 'annenin yoğun duygusal varlığına karşın babanın sorumsuzluğu: kaotik aile ortamı', 'ihmal edilmeye karşın hastalık sürecinde ilgi', 'rol değişimi-ebeveyn çocuklar', 'tetikleyici olarak hastalık ya da ölüm farkındalığı', 'sağlık anksiyetesi ile baş etme yolları: güvence arayışına karşın kaçınma' olmak üzere beş tema oluşturulmuştur. Mevcut çalışmanın bulguları alanyazın doğrultusunda tartışılmış, bu sonuçlardan çıkarılan klinik çıkarımlar belirtilmiştir. Çalışma bulgularının, sağlık anksiyetesiyle çalışan ruh sağlığı uzmanlarına gelişimsel ve bütüncül bir bakış açısı kazandırması ve sağlık anksiyetesinin erken dönem çocukluk deneyimleri ile ilişkisine yönelik alanyazına katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Early childhood experiences leave deep and lasting traces in the developmental process of the individual; it is known that these experiences may have a determining effect on psychological problems that emerge in adulthood. Health anxiety, on the other hand, is a condition that negatively affects functionality and is characterized by excessive attention to the body, focusing on thoughts about illness, and experiencing constant anxiety that one has a serious health problem. This study aims to examine the effects of early childhood experiences on the development of health-related anxiety in adulthood from a comprehensive and in-depth perspective. Accordingly, a qualitative study was designed to understand the past experiences of individuals with health anxiety in a detailed and multidimensional way. In order to understand the multi-layered and complex structure of individuals' subjective experiences, the Interpretative Phenomenological Analysis (IPA) method was adopted to comprehensively examine how these experiences are made sense of within the framework of both individual psychological processes and cultural contexts. Within the scope of the research, purposive sampling method was used, and seven female participants who scored above a certain score on the health anxiety scale were identified. Semi-structured interviews were conducted with each participant and the interviews were analyzed by interpretative phenomenological analysis method. According to the results of the study, five themes were formed: 'father's irresponsibility despite mother's intense emotional presence: chaotic family environment', 'attention during the illness process despite neglect', 'role change-parent children', 'awareness of illness or death as a trigger', 'ways of coping with health anxiety: avoidance versus seeking reassurance'. The findings of the current study were discussed in line with the literature and the clinical implications of these results were stated. It is expected that the findings of the study will provide a developmental and holistic perspective to mental health professionals working with health anxiety and contribute to the literature on the relationship between health anxiety and early childhood experiences.
Benzer Tezler
- Romantik ilişki yaşayan yetişkinlerde bedensel yakınmaların, çocukluk travmaları ve algılanan partner duyarlılığı ile ilişkisinin incelenmesi
The examination of the associations among somatic complaints, childhood traumas and perceived partner responsiveness among adults having a romantic relationship
KÜBRA ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK BAHTİYAR
- Genel psikolojik sağlığın yordayıcıları olarak duyguları yönetme becerileri ve çocukluk çağı örselenme yaşantıları
Emotion management skills and childhood trauma experiences as the predictors of general psychological health
MELEK BEYHAN MAYDA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE REZAN ÇEÇEN EROĞUL
- Mikst dentisyona sahip çocuklarda çocukluk çağı alışkanlıklarının sıklığı ve temporomandibular rahatsızlık semptomlarının değerlendirilmesi
Prevalence of childhood habits and evaluation of symptoms of temporomandibular disorders; in children with mixed dentition
RUKEN ÇAĞLAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Diş Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÜLÜMSER EVLİOĞLU
- Lomber disk hernisi olan hastalarda ameliyat öncesi fonksiyonel yetersizlik, ağrı korkusu ve anksiyetenin ameliyat sonrası erken dönem konfor ve ağrıya etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of preoperative functional disability, fear of pain and anxiety on early postoperative comfort and pain in patients with lumbar disc herniation
İSMAİL SİVRİKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLŞAH KÖSE
- Ebeveyn stres düzeyi ile okul öncesi çocukların anksiyete düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between parental stress level and anxiety level of preschool children
HATİCE ELA ÇAKMAK ŞAKİROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN