Geri Dön

Külleme (Erysiphe necator) hastalığına dayanıklı yeni çekirdeksiz sofralık üzüm çeşitlerinin geliştirilmesi

Development of seedless table grape varieties resistant to powdery mildew (Erysiphe necator)

PDF İndir

  1. Tez No: 997160
  2. Yazar: BURAK AKTÜRK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. İLKNUR POLAT
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ziraat, Biyoteknoloji, Agriculture, Biotechnology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, bağcılık açısından yüksek tehdit unsuru oluşturan ve en yaygın görülen fungal hastalıklardan biri olan külleme (Erysiphe necator)'ye karşı dayanıklık oluşturan lokusların, sofralık çekirdeksiz çeşit karakteri taşıyan genotip(ler)de toplayarak piramitleme yapmaktır. Bu kapsamda, genomunda Ren3 ve Ren9 lokuslarını taşıdığı bilinen şaraplık 'Regent' ile Ren1 lokusunu taşıyan çekirdeksiz sofralık 'Kishmish Vatkana' ebeveyn olarak kullanılmış ve 2017 – 2025 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi araştırma uygulama bağında 'Regent (ana) × Kishmish Vatkana (baba)' kombinasyonu ile F1 popülasyonu elde edilerek melez genotiplerin gençlik dönemleri atlatılmıştır. Külleme dayanıklılığına ilişkin Ren3 (ScORA7), Ren9 (GF15-58) ve Ren1 (VMC9h4-2, VMCNg4e10.1, UDV-124) lokusları PCR tabanlı belirteçlerle taranmıştır. Ayrıca moleküler bulguların doğrulanması amacıyla aynı lokasyondan temin edilen külleme izolatı ile in vitro inokülasyon testleri yapılmıştır. Çekirdeksizliğin moleküler ön seleksiyonunda SDI lokusu ile ilişkili VMC7F2, SCC8 ve SCF27 belirteçleri kullanılmış; fenotipik doğrulama için“tek çekirdek yaş ağırlığı”ölçülmüştür. Ayrıca, melez genotiplerde fenolojik gözlemler, etkili sıcaklık toplamı (EST) hesaplamaları ve salkım, tane ve şıra analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak; Ren3 için 59 genotipte pozitif, Ren9 için 97 genotipte pozitif skor elde edilmiş; Ren3/Ren9 kombinasyonları farklı oranlarda dağılım göstermiştir. Ren1 bölgesini tarayan belirteçlerde ise, üç belirteçten de pozitif skorlanan genotipler Ren1 taşıyıcısı adayı olarak değerlendirilmiştir. Çekirdeksizlik ilişkili ölçümlerde 25 mg eşik değerine göre 9 genotip çekirdeksiz sınıfta değerlendirilmiştir. Dayanıklılık ve çekirdeksizlik kümelerinin kesişiminde yer alan genotipler olduğu tespit edilmiş, bu genotipler 'ümitvar piramitlenmiş çekirdeksiz çeşit adayları' olarak seçilmiştir. Çalışma sonuçları; moleküler belirteç destekli seleksiyon'un, inokülasyon ve nicel fenotipleme ile birlikte kullanıldığında seleksiyon gücünü artırdığını, yüksek çözünürlüklü görüntülemenin ise kritik olduğunu ortaya koymuştur.

Özet (Çeviri)

The aim of this study was to pyramiding the loci conferring resistance to powdery mildew (Erysiphe necator)—one of the most widespread fungal diseases and a major threat in viticulture—by combining them in genotype(s) that also exhibit the seedless table-grape character. Within this scope, the wine grape cultivar 'Regent', known to carry the Ren3 and Ren9 loci, and the seedless table grape 'Kishmish Vatkana', carrying the Ren1 locus, were used as parental lines. An F1 population was generated from the cross 'Regent (female) × Kishmish Vatkana (male)' between 2017 and 2025 at the Akdeniz University Research and Application Vineyard, and the juvenile phase of the hybrid genotypes was overcome. Powdery mildew resistance was screened using PCR-based markers targeting Ren3 (ScORA7), Ren9 (GF15-58), and Ren1 (VMC9h4-2, VMCNg4e10.1, UDV-124). In addition, to verify the molecular findings, in vitro inoculation tests were performed using a powdery mildew isolate obtained from the same location. For molecular pre-selection of seedlessness, the SDI locus–associated markers VMC7F2, SCC8, and SCF27 were used; phenotypic confirmation was carried out by measuring mean seed fresh weight. Moreover, phenological observations, effective heat summation (EHS) calculations, and cluster, berry, and must analyses were conducted in the hybrid genotypes. As a result, 59 genotypes scored positive for Ren3 and 97 genotypes scored positive for Ren9, with Ren3/Ren9 combinations showing different distribution ratios within the population. For the Ren1 region, genotypes that scored positive with all three markers were regarded as candidate Ren1 carriers. Based on the 25 mg threshold in seedlessness-related measurements, nine genotypes were classified as seedless. Genotypes located at the intersection of the resistance and seedlessness clusters were identified, and these were selected as“promising pyramided seedless cultivar candidates.”Overall, the findings showed that marker-assisted selection increases selection power when integrated with inoculation assays and quantitative phenotyping, and also highlighted the critical importance of high-resolution imaging.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    744578

    Melezleme ıslahı ile elde edilen bazı F1 asma genotiplerinin külleme (Uncinula necator) ve mildiyö (Plasmopara viticola) hastalıklarına dayanıklıklarının skorlanması ve çekirdeksiz asma genotiplerinin markör destekli seleksiyon ile belirlenmesi

    Scoring the resistance of some F1 grapevine genotypes obtained by crossbreeding to powdery mildew (Uncinula necator) and downy mildew (Plasmopara viticola) diseases and determination of seedless genotypes by marker assisted selection

    YEŞİM DOYĞACI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    ZiraatKocaeli Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM EBRU ÖZER UYAR

    DOÇ. DR. ARİF ATAK

  2. Tez No

    386371

    Moleküler markörlerin bağcılıkta külleme ve mildiyö hastalıklarına dayanıklı çeşit ıslahında, marköre dayalı seleksiyon (marker assisted selection-mas) amaçlı kullanılması

    Use of molecular markers for developing new cultivars tolerant to plasmopara viticola and (erysiphe- uncinula necator) diseases based on marker assisted selection-(mas) on vitis vinifera

    MİNA SHİDFAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    BiyoteknolojiAnkara Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÖKHAN SÖYLEMEZOĞLU

  3. Tez No

    850166

    Asmada (Vitis vinifera L.) CRISPR/Cas9 genom düzenleme teknolojisi ile küllemeye (Erysiphe necator) dayanıklı bitkilerin geliştirilmesi

    Development of powdery mildew (erysiphe necator) resistant plants in grapevine (Vitis vinifera l.) using CRISPR/Cas9 genome editing technology

    SELCEN DOĞAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    BiyoteknolojiAkdeniz Üniversitesi

    Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NEDİM MUTLU

  4. Tez No

    518090

    Asmanın külleme (Erysiphe necator) hastalığına farklı tolerans seviyelerinde tepkisinin WRKY1, DHN1a ve Myc2 gen ifadelerinde Real-time PCR ile belirlenmesi ve metil jasmonatın etkisi

    Determination in WRKY, DHN1a and Myc2 gene expression with Real-time PCR in response from the different tolerance level of powdery mildew (Eryshpe necator) disease in grapevine and effect of methyl jasmonate

    NUR ARSLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    BiyolojiAnkara Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT AKKURT

  5. Tez No

    343542

    Sodyum silikatın bağ küllemesi (Erysiphe necator Schwein) hastalığına karşı etkinliğinin belirlenmesi

    Determination of efficacy of sodium silicate agaist grape powdery mildew (Erysiphe necator Schwein)

    ÖZLEM BAKIŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    ZiraatGaziosmanpaşa Üniversitesi

    Bitki Koruma Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YUSUF YANAR

Geri Dön