Kripto para piyasası ve ortak para sistemi: D-8 ülkeleri üzerine bir inceleme
Cryptocurrency market and common currency system: A case study on the D-8 countries
- Tez No: 997324
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA GÖMLEKSİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: D-8 Ülkeleri, Kripto Para Piyasası, Ortak Para Sistemi, İslami Kripto Para, D-8 Countries, Islamic Economics, Cryptocurrency, Digital Currency, Islamic Cryptocurrency
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarihsel olarak, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyüme süreçlerinde geleneksel finans sisteminin beraberinde getirdiği birtakım kısıtlamalardan bahsetmek mümkündür. Bu bağlamda gelişmekte olan ülkelerin mevcut uluslararası finans sisteminde karşılaştığı döviz kuru dalgalanmaları, yüksek işlem maliyetleri ve dolar bağımlılığı gibi ortak sorunları, bu ülkeleri yeni çözüm arayışlarına itmektedir. Bununla birlikte, küresel finansal sistemin son dönemde geçirdiği dijitalleşmeye dayalı yoğun dönüşüm gerek devletler gerekse de ekonomik iş birliğine yönelik örgütler için çeşitli fırsatlar ve zorlukları beraberinde getirmektedir. Bu anlamda dijital dönüşüm, blokzincir teknolojisi ve kripto paralar gibi yenilikçi finansal araçlar ile ekonomik iş birliklerini güçlendirme potansiyeli taşırken, bu gibi yenilikçi finansal çözümlerden ekonomilerin nasıl fayda sağlayabileceklerini önemli bir araştırma alanı haline getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, geleneksel finans sistemine alternatif olarak ortaya çıkan kripto varlık piyasaları kapsamında ortak kripto para kullanımının D-8 ülkeleri özelinde mümkün olup olmadığını incelemektir. Bu kapsamda çalışmada ortak kripto para kullanımına yönelik ekonomik, teknik ve politik ön gereksinimlerin neler olduğu ve üye ülkelerin buna ilişkin mevcut finansal altyapıları, düzenleyici çerçeveleri ve teknolojik hazırlık düzeyleri ele alınmaktadır. Çalışmada ayrıca, ortak kripto para kullanımının muhtemel avantajlarının yanı sıra, bu tür modern finansal araçların beraberinde getirebileceği olası riskler ve İslami finans prensipleriyle uyumluluğu irdelenmektedir. Çalışmada, D-8 özelinde tüm üyeleri aynı anda kapsayan tekil bir uygulama yaklaşımının kısa vadede gerçekçi görülmediği, bunun yerine kademeli, esnek ve çok katmanlı bir uygulama sürecinin benimsenmesinin faydalı olacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu kapsamda altyapı ve düzenleyici çerçeveleri görece güçlü olan Malezya, Endonezya ve Türkiye'nin pilot bir uygulama ile ortak kripto para sistemine öncülük edebileceği, Nijerya'nın ise kısa vadede sürece teknik katkı sağlayabileceği öngörülmektedir. Buna karşılık kripto varlık piyasalarının erken gelişim aşamasında olduğu Mısır ve Pakistan'ın gözlemci statüsüyle kendi ulusal Merkez Bankaları vasıtasıyla uygulama süreçlerini ve düzenlemelerini netleştirmesi gerektiği görülmektedir. Ayrıca Bangladeş'in düzenleyici yasaklar kalkmadıkça ve İran'ın da uluslararası yaptırımlar nedeniyle kısa vadede resmî ortak para sistemi içerisinde değerlendirilemeyeceği de anlaşılmaktadır. Bu bağlamda fiziksel varlık temelli, merkezi denetime tabi, teknolojik altyapısı güçlü, İslami prensiplerle örtüşen, dışsal şoklar ve dalgalanmalara dirençli bir ortak kripto para sistemi gerek teşkilat içi gerekse de uluslararası ticareti destekleyerek ekonomik entegrasyonu artırabilecektir. Nihai olarak, hayata geçirilebilir bir ortak kripto para sistemi rezerv para birimlerinin küresel hegemonyasına karşı potansiyel bir alternatif sunarak, D-8 bloğunun finansal ve ekonomik sistemine önemli bir katkı sağlayabilecektir.
Özet (Çeviri)
Historically, it is possible to speak of certain limitations imposed by the traditional financial system on the economic growth processes of developing countries. In this context, common problems faced by developing countries in the current international financial system, such as exchange rate fluctuations, high transaction costs, and dollar dependence, are pushing these countries to seek new solutions. However, the intense digital transformation that the global financial system has undergone recently brings various opportunities and challenges for both states and organizations focused on economic cooperation. In this sense, digital transformation, with its innovative financial tools such as blockchain technology and cryptocurrencies, has the potential to strengthen economic cooperation, while making how economies can benefit from such innovative financial solutions an important area of research. The aim of this study is to examine whether the common use of cryptocurrencies within the framework of crypto asset markets, which have emerged as an alternative to the traditional financial system, is possible specifically for D-8 countries. In this context, the study addresses the economic, technical, and political prerequisites for the common use of cryptocurrencies and the existing financial infrastructures, regulatory frameworks, and technological readiness levels of member countries. The study also examines the potential advantages of using a common cryptocurrency, as well as the possible risks that such modern financial instruments may bring and their compatibility with Islamic finance principles. The study concludes that a single implementation approach encompassing all D-8 members simultaneously is not realistic in the short term; instead, a gradual, flexible, and multi-layered implementation process would be beneficial. In this context, it is foreseen that Malaysia, Indonesia, and Turkiye, with their relatively strong infrastructure and regulatory frameworks, could lead a pilot application of a common cryptocurrency system, while Nigeria could provide technical contributions to the process in the short term. Conversely, it is observed that Egypt and Pakistan, where cryptocurrency markets are in their early stages of development, need to clarify their implementation processes and regulations through their national central banks under observer status. Furthermore, it is understood that Bangladesh cannot be considered within the official common currency system unless regulatory restrictions are lifted, and Iran cannot be considered due to international sanctions. In this context, a common cryptocurrency system based on physical assets, subject to central control, with a strong technological infrastructure, aligned with Islamic principles, and resilient to external shocks and fluctuations, could enhance economic integration by supporting both intra-organizational and international trade. Ultimately, a viable common cryptocurrency system could offer a potential alternative to the global hegemony of reserve currencies, making a significant contribution to the financial and economic system of the D-8 bloc.
Benzer Tezler
- Examining the relationship between volatilities of cryptocurrencies and emerging stock markets
Kripto para birimleri ile gelişmekte olan hisse senedi piyasaları volatiliteleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
MELİS KILINÇLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
İşletmeDokuz Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EFE ÇAĞLAR ÇAĞLI
- Emtia piyasaları ve borsalar arasında fiyat aktarım dinamikleri: Seçilmiş gelişmekte olan ekonomiler için çıkarımlar
Price transmission dynamics between commodity and stock markets: Implications for the selected emerging economies
ASFIA BINTE OSMAN
- Cryptocurrency trading based on heuristic guided approach with feature engineering
Öznitelik mühendisliği ile sezgisel kılavuzlu yaklaşıma dayalı kripto ticaret işlemleri
ÇAĞRI KARAHAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE ÖĞÜDÜCÜ
- Farklı yatırım ufuklarına göre kripto para birimlerinin volatilite modellemesi
Volatility modeling of cryptocurrencies according to different investment horizons
ASLAN AYDOĞDU
- COVID-19 pandemi sürecinin kripto paralar üzerindeki etkisi: Karşılaştırmalı veri analizi
The impact of the COVID-19 pandemic process on cryptocurrencies: Comparative data analysis
GÜLBAHAR ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolMarmara ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BUKET DOĞAN
DOÇ. DR. MUSTAFA CEM KASAPBAŞI