Çocuklardaki besin reddinin yetişkinlerdeki seçici yeme davranışı ve ebeveyn tutumları değişkenleri açısından incelenmesi
Investigation of food refusal in children in terms of adult selective eating behavior and parental attitude variables
- Tez No: 997328
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuklardaki besin reddinin yetişkinlerdeki seçici yeme davranışı ve ebeveyn tutumları değişkenleri açısından incelenmesinin amaçlandığı bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini İstanbul ilinde ikamet eden 300 2-6 yaş arası çocuk ebeveyni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Çocuk Besin Reddi Ölçeği (ÇBRÖ), Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) ve Yetişkinlerde Seçici Yeme Anketi (YSYA) kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 22 ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; katılımcıların Çocuk Besin Reddi Ölçeği (ÇBRÖ) puan ortalaması 25,00±9,35 olarak belirlenmiştir. Neofobi alt boyutunda ortalama 9,90±4,14 olarak saptanmıştır. Seçici Yeme puanları ortalaması 15,09±6,09'dur. Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) ortalama puan 139,55±15,40'tır. ETÖ ölçeğinde Demokratik Tutum alt boyutu ile ÇBRÖ arasında; Demokratik Tutum alt boyutu Seçici Yeme alt boyutu arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu; ETÖ ölçeğinde İzin Verici Tutum alt boyutu ile ÇBRÖ; İzin Verici Tutum alt boyutu ile Seçici Yeme arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ölçeklerin tüm alt boyutları arasında da anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Kız ve erkek çocukları arasında seçici yeme puanında anlamlı farklılık bulunmuş, erkek çocuklar daha yüksek puanlar almıştır. Yalnızca neofobi alt boyutunda anne-baba dışında bakım vereni bulunan çocuklarda anlamlı düzeyde daha yüksek puan alındığı belirlenmiştir. Okula gitme durumlarına göre besin reddi puanları arasında fark yoktur. Katılımcıların gelir, sigara kullanma ve evde karar alma durumlarına göre de besin reddinde anlamlı farklılık yoktur. Ancak ebeveynlerin tat, doku ve yaşı gibi durumlarına göre farklılıklar belirlenmiştir. YSYA ve ÇBRÖ arasında pozitif bir ilişki bulunmuş, alt boyutlar arasında da benzer ilişkiler saptanmıştır. Bu bulgular, çocuklardaki besin reddi ile ebeveyn tutumları ve yetişkinlerdeki seçici yeme davranışı arasında anlamlı ilişkiler olduğunu, özellikle demokratik tutumun koruyucu, izin verici tutumun ise risk artırıcı bir rol oynayabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine food refusal in children in terms of picky eating behavior in adults and parental attitudes. The study sample consisted of 300 parents whose children between the ages of 2 and 6 were diagnosed with food refusal and resided in Istanbul. The Personal Information Form, the Child Food Refusal Scale (CFRS), the Parental Attitude Scale (PAS), and the Adult Picky Eating Questionnaire (ADQ) prepared by the researcher were used as data collection tools. The data obtained in the study were analyzed using SPSS 22. According to the results obtained, the mean score of the participants on the Child Food Refusal Scale (CFRS) was determined as 25.00±9.35. The mean score in the neophobia subscale was determined as 9.90±4.14. The mean Picky Eating score was 15.09±6.09. The mean score of the Parental Attitude Scale (PAS) was 139.55±15.40. A significant and negative relationship was found between the Democratic Attitude sub-dimension of the EAS scale and the MBRS; a significant and positive relationship was found between the Democratic Attitude sub dimension and the MBRS; and a significant and positive relationship was found between the Permissive Attitude sub-dimension and the MBRS; and a significant and positive relationship was found between all sub-dimensions of the scales. A significant difference was found in picky eating scores between girls and boys, with boys scoring higher. It was determined that only in the neophobia subscale, children who had a caregiver other than their parents had significantly higher scores. There was no difference in food refusal scores based on school attendance. There were also no significant differences in food refusal based on participants' income, smoking status, or decision-making status at home. However, differences were found based on parental factors such as taste, texture, and age. A positive relationship was found between the YSYA and MBRS, and similar relationships were found between the sub-dimensions. These findings suggest that there are significant relationships between food refusal in children and parental attitudes and picky eating behavior in adults, and that democratic attitudes, in particular, may play a protective role while permissive attitudes may play a risk-increasing role.
Benzer Tezler
- Seçici yeme eğitiminin ebeveynlerin seçici yeme isteği ve çocuklardaki besin reddi üzerine etkisi
The impact of selective eating education on parental selective feedi̇ng practi̇ces and chi̇ldren's food refusal behavi̇ors
MELİKE KURBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TAYHAN KARTAL
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuklarda yeme problemlerinin aile işlevselliği üzerine etkisi: Karma yöntem araştırması
The effect of eating problems on family functioning in children diagnosed with autism spectrum disorder: A mixed method research
İREM PINAR YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ErgoterapiHacettepe ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE ABAOĞLU
- Çocuklardaki besin reddi ve seçici yeme davranışlarının ebeveyn yeme tutumu ve ebeveyn stresi ile ilişkisi
The relationship between food refusal and picky eating behaviors in children and parental eating attitudes and parental stress
AYSU İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNE YILMAZ
- 3-6 yaş grubu çocuklardaki besin reddi ile ebeveyn duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between food refusal in children aged 3–6 and parents' emotion regulation skills
MELİKE AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERYAL SAVCI
- Beslenme Eğitiminin Çocuklardaki Besin Reddi ve Beslenme Davranışlarına Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma
The effect of nutrition education on food refusal and nutritional behaviors in children: A randomized controlled tria
ÇİĞDEM KULOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıTrakya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELAHAT AKGÜN KOSTAK