Bazı bitkisel yağların acanthoscelides obtectus (say, 1831) (coleoptera: chrysomelidae) erginleri üzerine insektisidal etkilerinin araştırılması
Investigation of insecticidal effects of some plant oils on adults of acanthoscelides obtectus (say, 1831) (coleoptera: chrysomelidae)
- Tez No: 997350
- Danışmanlar: PROF. DR. EBRU GÜL ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Depolanmış ürün zararlıları, tarımsal üretim ve gıda güvenliği açısından önemli ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Bu zararlılar arasında yer alan Acanthoscelides obtectus (Say), özellikle baklagil ürünlerinde depolama sürecinde ciddi zararlar oluşturarak ürün kalitesini düşürmektedir. Sentetik insektisitlerin çevresel etkileri, kalıntı sorunları ve direnç gelişimi gibi kısıtları, bitkisel kökenli alternatif mücadele ajanlarının araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, aynısefa (Calendula officinalis) ve devedikeni (Silybum marianum) sabit yağlarının, farklı doz ve sıcaklık koşulları altında A. obtectus ergin bireyleri üzerindeki insektisidal etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, 24 °C ve 27 °C sıcaklık koşullarında dört farklı doz düzeyinde yürütülen laboratuvar deneylerinden elde edilen zamana bağlı mortalite verileri değerlendirilmiştir. Toksisite analizi probit yaklaşımı temelinde gerçekleştirilmiş; zamana bağlı etkiyi nicel olarak ifade etmek amacıyla LT₅₀ (popülasyonun %50'sinin öldüğü süre) ve doza bağlı etkiyi belirlemek üzere LD₅₀ (popülasyonun %50'sinin öldüğü doz) parametreleri hesaplanmıştır. Probit modellerine ait regresyon katsayıları genelleştirilmiş lineer model (GLM) yaklaşımıyla belirlenmiş, model uyumu determinasyon katsayısı (R²) ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, her iki sabit yağın da A. obtectus ergin bireyleri üzerinde toksik etki gösterdiğini ve bu etkinin doz, zaman ve sıcaklık koşullarına bağlı olarak değiştiğini ortaya koymuştur. Özellikle aynısefa sabit yağının daha düşük LT₅₀ ve LD₅₀ değerleri ile daha hızlı ve daha düşük dozlarda etkili olduğu belirlenmiş; sıcaklık artışının insektisidal etkiyi artırıcı yönde rol oynadığı saptanmıştır. Bu bulgular, söz konusu bitkisel sabit yağların depolanmış ürün zararlılarına karşı doğal mücadele stratejileri kapsamında değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Stored-product pests cause significant economic losses in agricultural production and pose serious threats to food security. Among these pests, Acanthoscelides obtectus (Say) is particularly harmful to legume products during storage, leading to substantial quality deterioration. Environmental concerns, residue problems, and the development of resistance associated with synthetic insecticides have increased the need to investigate plant-based alternative control agents. This study aimed to evaluate the insecticidal effects of marigold (Calendula officinalis) and milk thistle (Silybum marianum) fixed oils on adult A. obtectus under different dose and temperature conditions. For this purpose, time-dependent mortality data obtained from laboratory experiments conducted at 24 °C and 27 °C using four different dose levels were analyzed. Toxicity assessment was performed based on the probit approach; LT₅₀ (time required to cause 50% mortality) and LD₅₀ (dose required to cause 50% mortality) parameters were calculated to quantify time- and dose-dependent effects, respectively. Regression coefficients of the probit models were estimated using a generalized linear model (GLM) approach, and model goodness-of-fit was evaluated using the coefficient of determination (R²). The results demonstrated that both fixed oils exerted toxic effects on adult A. obtectus, with the magnitude of these effects varying depending on dose, exposure time, and temperature conditions. In particular, marigold oil exhibited lower LT₅₀ and LD₅₀ values, indicating faster action and effectiveness at lower doses. In addition, increased temperature was found to enhance insecticidal activity in both oils. These findings suggest that marigold and milk thistle oils can be considered potential natural control agents against stored-product pests.
Benzer Tezler
- Bazı bitkisel yağların sitophilus granarius L.(col. curculionidae) ve acanthoscelides obtectus say (col.bruchidae)'a biyolojik etkinlikleri ve zirai mücadelede kullanım olanakları üzerinde araştırmalar
Investigations on the possibilities of using vegetable oils in plant protection and their biological activities against sitophilus granarius L. (col.curculionidae) and acanthoscelides obtectus say (col.bruchidae)
DOĞAN YILMAZ
- Bazı bitkisel yağların Maraş kırmızı pul biberinin (Capsicum annuum L. ) kalitesi üzerine etkileri
Effects of some vegetable oils on quality of Maraş red pepper (Capsicum annuum L. )
AHMET LEVENT İNANÇ
Doktora
Türkçe
2003
Gıda MühendisliğiTrakya ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET DEMİRCİ
- Bazı bitkisel yağların karakterizasyonu
Characterization of some vegetable oils
SİBEL ULUATA
Doktora
Türkçe
2010
Gıda Mühendisliğiİnönü ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURHAYAT ÖZDEMİR
- Bazı bitkisel yağların laboratuvar ve arazi koşullarında Cacopsylla pyricola (Förster) (Hemiptera: Psyllidae) üzerine etkileri
The effect of some seed oils to Cacopsylla pyricola (Förster) (Hemiptera: Psyllidae) in the laboratory and field conditions
BİLGİ PEHLEVAN
Doktora
Türkçe
2018
ZiraatBursa Uludağ ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORKUN BARIŞ KOVANCI