Süs lahanasinin kömür madeni atiklarinin islahinda kullanilabilirliğinin araştirilmasi
Investigation of the usability of ornamental kale in rehabilitation of coal mine wastes
- Tez No: 997369
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ ÇELİKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Botanik, Biology, Botany
- Anahtar Kelimeler: Brassicaceae, Fitoremediasyon, Brassicaceae, Phytoremediation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Madencilik faaliyetleri, ağır metaller ve diğer toksik bileşiklerin çevreye yayılmasına neden olarak giderek artan çevre kirliliği problemlerinin kaynaklarından biri olarak değerlendirilmektedir. Bu faaliyetler; toprak, su ve bitki örtüsü üzerinde önemli ekolojik riskler oluşturarak ekosistemleri olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle madencilik kaynaklı kirliliğin izlenmesi, kontrolü ve azaltılmasına yönelik çevresel stratejilerin geliştirilmesi bir gerekliliktir. Bu çalışmada, Kamome Red F1, Kamome Pink F1 ve Kamome White F1 süs lahanası (Brassica oleracea L. var. acephala) çeşitleri kullanılarak bu bitkilerin kömür madeni atıklarının ıslahında kullanılabilme potansiyellerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla farklı konsantrasyonlarda kömür madeni atığı içeren (0, %10, %20, %40 ve %60) yetiştirme ortamları hazırlanmış ve her çeşit için her dozda dört saksı olacak şekilde toplam 60 saksı kurulmuştur. Hazırlanan tüm yetiştirme ortamlarında saturasyon, kireç, tuzluluk, pH, organik madde ile makro ve mikro element analizleri gerçekleştirilmiştir. Yetiştirilen ve hasat edilen bitkilerde ise sürgün boyu, taze ve kuru ağırlık, klorofil pigment içerikleri, prolin düzeyi, lipit peroksidasyonu, elektrolit sızıntısı analizleri yapılmış; ayrıca yaprak doku örneklerinden katalaz (CAT) ve süperoksit dismutaz (SOD) gen ekspresyon düzeyleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, yetiştirme ortamlarında maden atığı oranı arttıkça ortamın fiziksel ve kimyasal özelliklerinde belirgin değişimler meydana geldiğini göstermiştir. Klorofil içerikleri genel olarak büyük değişim göstermemiş, özellikle Kamome White F1 çeşidinde pigment düzeylerinin korunması fotosentezin stres altında daha az etkilendiğini göstermiştir. Kamome Red F1 çeşidinde yüksek maden atığı uygulamalarında prolin artışı gözlenirken, Kamome White F1 çeşidinde malondialdehit konsantrasyonlarının ve elektrolit sızıntısı değerlerinin düşük kalması membran hasarının sınırlı olduğunu ortaya koymuştur. CAT ve SOD gen ekspresyonları tüm çeşitlerde özellikle %20 ve %40 maden atığı içeren ortamlarda en yüksek düzeye ulaşmıştır. Tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde, Kamome White F1 çeşidinin kömür madeni atığına karşı en dengeli fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler yanıtı gösterdiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Mining activities are considered among the sources of environmental pollution, as they lead to the release of heavy metals and other toxic compounds into the environment. These activities pose significant ecological risks to soil, water and vegetation, thereby negatively affecting overall ecosystems. Therefore, the development of environmental strategies for monitoring, controlling and reducing mining-related pollution is a necessity. In this study, the ornamental kale (Brassica oleracea L. var. acephala) cultivars Kamome Red F1, Kamome Pink F1 and Kamome White F1 were used to investigate their potential for the remediation of coal mine waste. For this purpose, growth media containing different concentrations of coal mine waste (0, 10%, 20%, 40% and 60%) were prepared and a total of 60 pots were established with four replicates for each cultivar and each treatment. In all prepared growth media, analyses of saturation, lime content, salinity, pH, organic matter and macro and micro element concentrations were conducted. In the cultivated and harvested plants, analyses of shoot length, fresh and dry weight, chlorophyll pigment contents, proline level, lipit peroxidation and electrolyte leakage were performed; additionally, catalase (CAT) and superoxide dismutase (SOD) gene expression levels were determined from leaf tissue samples. The findings indicated that increasing the proportion of coal mine waste in the growth media led to pronounced changes in their physical and chemical properties. Among the cultivars, Kamome White F1 exhibited the most stable growth response and was identified as the most tolerant to stress conditions. Chlorophyll contents generally showed limited variation and the preservation of pigment levels particularly in the Kamome White F1 cultivar indicated that photosynthesis was less affected under stress conditions. While an increase in proline was observed in the Kamome Red F1 cultivar under high coal mine waste applications, the low malondialdehyde concentrations and electrolyte leakage values in the Kamome White F1 cultivar revealed that membrane damage was more limited. CAT and SOD gene expression levels reached their highest values in all cultivars, particularly in the environments containing 20% and 40% mine waste. When all data were evaluated together, it was concluded that the Kamome White F1 cultivar exhibited the most stable physiological, biochemical and molecular response to coal mine waste.
Benzer Tezler
- Farklı uygulamaların lahanalarda mikrospor kültürü yoluyla embriyo uyartımına etkisi
The effect of different treatments on embryo induction of cabbages via microspore culture
BURCU TUNCER
- Süs lahanasının (Brassica oleraceae var. capitata) topraktaki bor elementinin giderilmesi amacıyla fitoremediasyonda hiper toplayıcı bitki olarak kullanılma potansiyelinin araştırılması
The research on the potential use of the ornamental cabbages (Brassica oleracea var. capitata) as phytoremediation hyperaccumulator plant for boron removal from the soil
ŞENEL BİRCEYUDUM EMAN GÖKSEVEN
Doktora
Türkçe
2019
ZiraatAnkara ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEKÜRE ŞEBNEM ELLİALTIOĞLU
DR. SEVİNÇ KIRAN
- Atık su arıtma çamurunun süs lahanasının gelişimi ve besin elementi içeriği üzerine etkisi
The effects of sewage sludge on growth and nutrient content of ornamental cabbage
ASLIHAN AĞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEZİHE KÖKSAL
- Kurşun stresinin bazı süs bitkilerinde protein metabolizmasına etkileri
Effects of lead stress on protein metabolism in some ornamental plants
NURSELİN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyoteknolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERGÜL ERGİN
- Farklı kompost materyallerinin süs lahanası yetiştiriciliğinde kullanım potansiyellerinin araştırılması
Investigation of the potential use of different compost materials in ornamental cabbage cultivation
DERYA KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZER ŞAHİN