MoCA Basic Test, Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the MoCA Basic Test
- Tez No: 997439
- Danışmanlar: PROF. DR. AYLİN YAMAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikoloji, Psikiyatri, Nöroloji, Psychology, Psychiatry, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Demans, Nöropsikolojik testler, Türkçe, Dementia, Neuropsychological tests, Turkish
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Demans prevalansı giderek artmakta olup, hastalığın erken evrede ya da hafif kognitif bozukluk (HKB) aşamasında tanınması klinik açıdan büyük önem taşımaktadır. Ancak düşük eğitim düzeyine sahip bireylerde kullanılan mevcut tarama testleri, özellikle Mini Mental Durum Değerlendirmesi (MMSE), HKB ve erken evre demansı saptamada yetersiz kalabilmektedir. MoCA-Basic (MoCA-B), düşük eğitimli bireyler için uyarlanmış bir bilişsel tarama testi olmasına rağmen, Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirliği daha önce değerlendirilmemiştir. Bu çalışmanın amacı, MoCA-B Türkçe versiyonunun HKB ve demansı ayırt etmedeki geçerlilik ve güvenilirliğini incelemek ve tanısal performansını MMSE ve Klinik Demans Derecelendirme Ölçeği (CDR) ile karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2024–Kasım 2025 tarihleri arasında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran 55 HKB, 56 demans hastası ve 55 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 166 katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara MoCA-B, MMSE ve CDR uygulanmıştır. MoCA-B'nin iç tutarlılığı Cronbach alfa, test–tekrar test güvenirliği sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) ile değerlendirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar tek yönlü ANOVA ve Tukey post hoc testi ile yapılmıştır. Testler arası ilişkiler Pearson korelasyonu ile, tanısal doğruluk ise ROC analizleri ve Youden indeksi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: MoCA-B toplam puanları sağlıklı kontrol, HKB ve demans grupları arasında anlamlı farklılık gösterdi (p<0,001). Testin iç tutarlılığı yüksek (Cronbach alfa=0,744), zaman içi güvenirliği ise çok yüksekti (ICC=0,998). Anlık bellek dışında tüm alt alanlar grupları anlamlı biçimde ayırt etti. MoCA-B'nin tanısal doğruluğu yüksekti; HKB için AUC=0,891, demans için AUC=0,992 olarak saptandı. MoCA-B, demans grubunda CDR ile anlamlı korelasyon gösterirken, erken evrede daha duyarlı bulundu. Sonuç: MoCA-B Türkçe versiyonu, düşük eğitim düzeyine sahip bireylerde HKB ve demans taramasında geçerli ve güvenilir, kültürler ve dillerden bağımsız, evrensel bir testtir. Yüksek ayırt edici gücü, eğitimden bağımsız performansı, klinik pratikte güvenle kullanılabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: The prevalence of dementia is steadily increasing, and recognizing cognitive impairment at an early stage—especially during mild cognitive impairment (MCI), before full diagnostic criteria for dementia are met—is crucial. Cognitive screening tools used in individuals with low educational levels often fail to detect MCI. The illiterate version of the Mini-Mental State Examination (MMSE) is insufficient for identifying MCI and early dementia, resulting in delayed diagnosis. The MoCA-Basic (MoCA-B), adapted for low-educated populations and translated into Turkish, has not undergone a validation and reliability study; therefore, it is not routinely used in clinical practice. This study aimed to evaluate the validity and reliability of the Turkish MoCA-B in detecting MCI and dementia, and to compare its diagnostic performance with the MMSE and the Clinical Dementia Rating (CDR). Materials and Methods: This study included 55 patients with MCI, 56 with dementia, and 55 healthy controls (total n=166) who presented to the Dementia and Neurology Clinics of Antalya Training and Research Hospital between January 2024 and November 2025. After a detailed mental status examination, participants underwent MoCA-B, MMSE (illiterate version), and CDR assessments. Internal consistency was measured using Cronbach's alpha, and test–retest reliability using the intraclass correlation coefficient (ICC). Group differences were analyzed with one-way ANOVA and Tukey post hoc testing. Correlations between MoCA-B, MMSE, and CDR were evaluated with Pearson correlation. Diagnostic accuracy was assessed through ROC analyses, and optimal cut-off values were determined using the Youden index. Results: MoCA-B scores differed significantly across groups (Controls: 25.38±2.44; MCI: 19.85±3.77; Dementia: 13.48±3.88; p<0.001). Internal consistency was acceptable (Cronbach's alpha=0.744), and test–retest reliability was excellent (ICC=0.998). Executive function, abstraction, attention, visuospatial ability, and delayed recall distinguished all groups, while immediate recall did not. MoCA-B showed high diagnostic accuracy for MCI (AUC=0.891; cut-off=21) and dementia (AUC=0.992; cut-off=18). Conclusion: The Turkish MoCA-B is a valid and reliable tool for detecting MCI and dementia in low-educated populations and may be suitable for routine clinical use.
Benzer Tezler
- AD8 (dementia screening ınterview) Washington Üniversitesi demans tarama testinin yaşlı Türk nüfusunda geçerlik güvenirliğinin araştırılması
Evalauting the validity and reliability of AD8 (dementia screening interview) Washington University dementia screening test in the elderly Turkish population
CANSU UŞAREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
GeriatriDokuz Eylül ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TURAN IŞIK
- Doğu-batı ilişkileri ve nükleer güç
Başlık çevirisi yok
KADRİ KEMAL GÜNEŞ
Doktora
Türkçe
1987
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORAL SANDER
- İdiopatik jeneralize epilepsili bireylerde sosyal kognisyonun değerlendirilmesi
Evaluation of social cognition in individuals with idiopathic generalized epilepsy
HAZAL ÇETİN
- Kardiyopulmoner bypass cerrahisi sonrası nörokognitif durumların matematiksel yöntemlerle analizi
Analysis of neurocognitive status after cardiopulmonary bypass surgery using mathematical methods
FARUK SANBERK KIZILTAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZHAN ÖZKAN
PROF. DR. ALİ FUAT ERDEM
- Tekirdağ Süleymanpaşa ilçesinde milli eğitim bakanlığına bağlı okullarda çalışan 40-65 yaş arası öğretmenlerde polifenol tüketim sıklığı ve bilişsel fonksiyon ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between polyphenol consumption frequency and cognitive function in teachers aged 40-65 working in schools affiliated to the ministry of national education in Tekirdağ Süleymanpaşa district
BEYZANUR ÇİTKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLAR DOĞUER