Kırsal kalkınmanın sağlanmasında köy kümeleri: sütçüler kırsal yerleşmeleri örneğinde değerlendirilmesi
Village clusters in the provision of rural development: evaluation on the example of sütçüler rural settlements
- Tez No: 997459
- Danışmanlar: PROF. DR. DUYGU GÖKCE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de kırsal alanlar, nüfus kaybı, yaşlanan demografik yapı, sınırlı ekonomik çeşitlilik, altyapı ve hizmet yetersizlikleri, kurumsal kapasite eksiklikleri gibi çok boyutlu sorunlar nedeniyle kalkınma süreçlerinde kırılgan bir yapı sergilemektedir. Özellikle dağınık ve küçük ölçekli kırsal yerleşmelerde uygulanan tekil ve parçacıl müdahaleler, kalıcı ve sürdürülebilir sonuçlar elde edilmesini zorlaştırarak, kır- kent arasındaki farkların derinleşmesine neden olmaktadır. Bu bağlamda son yıllarda kırsal kalkınmanın mekânsal, sosyo-kültürel, ekonomik ve kurumsal boyutlarını birlikte ele alan bütüncül yaklaşımlar önem kazanmıştır. Bu bütüncül yaklaşımlar arasında öne çıkan köy kümesi yaklaşımı, kırsal yerleşmelerin sahip oldukları ortak potansiyeller üzerinden iş birliği, uzmanlaşma ve örgütlenme temelinde birlikte kalkınmasını öngören önemli bir araç olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma Isparta ili Sütçüler ilçesindeki köylerin, kümelenme potansiyellerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Sütçüler ilçesindeki köylerin mevcut sorunları ve potansiyelleri doğrultusunda köy kümesi yaklaşımının ilçede uygulanabilir bir kırsal kalkınma aracı olup olmadığı ortaya konulmaktadır. Bu doğrultuda ilçedeki köyler sosyo-kültürel, mekânsal, ekonomik ve kurumsal boyutlar üzerinden birlikte ele alınmıştır. Çalışmada nitel ve nicel yöntemler kullanılmıştır. Literatür taraması çerçevesinde kırsal kalkınma ve köy kümesi yaklaşımlarına ilişkin ulusal ve uluslararası kaynaklar incelenmiştir. Alan çalışmaları kapsamında; TÜİK ve ilgili yerel kurumlardan veriler toplanmıştır. Sütçüler ilçesinde yer alan 30 köy muhtarıyla mülakatlar gerçekleştirilmiş ve yerinde gözlemler yapılmıştır. Elde edilen veriler; mekânsal, sosyo-kültürel, ekonomik ve kurumsal başlıklar altında tematik olarak analiz edilmiş, bu analizler doğrultusunda ilçedeki köylere ilişkin GZFT analizi oluşturulmuştur. Analizler sonucunda, Sütçüler ilçesinde homojen bir kırsal yapıdan ziyade, farklı dinamiklere ve işlevsel özelliklere sahip üç temel kümenin varlığı tespit edilmiştir. Bu kümeler nüfus yapısı, sosyal etkileşim, ulaşım ve erişilebilirlik, donatı alanları, altyapı koşulları, baskın ekonomik faaliyetler, kurumsal ilişkiler ve kurumsal destekler açısından birbirinden ayrışmaktadır. Bir küme, genç nüfus potansiyeline sahip, seracılık odaklı ekonomik uzmanlaşma ve görece daha güçlü ulaşım olanaklarıyla öne çıkarken; diğer bir küme idari merkez yapılanmasının güçlü olduğu, ormancılık ve hayvancılığa dayalı, bağlantı ve geçiş işlevi üstlenen bir yapı sergilemektedir. Bir diğer küme ise, güçlü sosyal bağlara sahip, gül tarımı ve tarıma dayalı sanayi faaliyetlerinde uzmanlaşma göstermekte ancak erişilebilirlik ve kurumsal destekler açısından kısıtlılıklar yaşamaktadır. İlçedeki doğal ve kültürel değerler ile turizm potansiyeli ise kümeler arasında bütünleştirici bir rol üstlenmektedir. Sonuç olarak çalışma, Sütçüler ilçesinde kırsal yerleşmelerin farklı dinamikler doğrultusunda kümelenme potansiyeline sahip olduğunu, bu kırsal yerleşmelerin köy kümesi yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmesinin, bütüncül, sürdürülebilir ve dengeli kırsal kalkınmayı sağlamaya katkı sunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca ilçedeki kümelenme potansiyellerinin hayata geçirilebilmesi için bütüncül ve eşgüdümlü politikaların geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
In Turkey, rural areas exhibit a fragile structure in development processes due to multifaceted problems such as population loss, an aging demographic structure, limited economic diversity, inadequate infrastructure and services, and lack of institutional capacity. In particular, individual and fragmented interventions applied in scattered and small-scale rural settlements make it difficult to achieve lasting and sustainable results, leading to a deepening of the rural-urban divide. In this context, holistic approaches that address the spatial, socio-cultural, economic, and institutional dimensions of rural development have gained importance in recent years. Among these holistic approaches, the village cluster approach stands out as an important tool that envisions the joint development of rural settlements based on cooperation, specialization, and organization, leveraging their shared potentials. This study aims to evaluate the clustering potential of villages in the Sütçüler district of Isparta province. Within the scope of the study, the existing problems and potentials of the villages in Sütçüler district are examined to determine whether the village cluster approach is an applicable rural development tool in the district. In this context, the villages in the district were examined together through socio-cultural, spatial, economic, and institutional dimensions. The study utilized both qualitative and quantitative methods. Within the framework of the literature review, national and international sources on rural development and village cluster approaches were examined. As part of the field studies, data was collected from the Turkish Statistical Institute (TÜİK) and relevant local institutions. Interviews were conducted with 30 village headmen in Sütçüler district, and on-site observations were made. The obtained data were thematically analyzed under spatial, socio-cultural, economic, and institutional headings, and a SWOT analysis was created for the villages in the district based on these analyses. The analysis revealed that instead of a homogeneous rural structure, Sütçüler district exhibits three main clusters with different dynamics and functional characteristics. These clusters differ in terms of population structure, social interaction, transportation and accessibility, facilities, infrastructure conditions, dominant economic activities, institutional relations, and institutional support. One cluster stands out with its young population potential, economic specialization focused on greenhouse farming, and relatively stronger transportation links; another cluster exhibits a structure with a strong administrative center, based on forestry and animal husbandry, and acting as a link and transit point. Another cluster, on the other hand, possesses strong social bonds and specializes in rose cultivation and agriculture-based industrial activities, but faces limitations in terms of accessibility and institutional support. The natural and cultural values and tourism potential of the district play an integrative role among the clusters. In conclusion, the study shows that rural settlements in Sütçüler district have the potential for clustering according to different dynamics, and that evaluating these rural settlements within the framework of a village cluster approach contributes to achieving holistic, sustainable, and balanced rural development. Furthermore, it was concluded that holistic and coordinated policies need to be developed in order to realize the clustering potentials in the district.
Benzer Tezler
- Bölgesel kalkınmada il özel idarelerin rolü: Siirt ili örneği (2005-2019)
The role of special provincial administrations in regional development: The case for Siirt province (2005-2019)
İLHAMİ BARAN
- Kırsal kesim çevresel ihtiyaçlarının belirlenmesi için altyapı bilgi sisteminin oluşturulması ve bir uygulama
Preparing the infrastructure database of rural areas in order to determine the requirements of these area and a case study
EMİNE AYSUN KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Çevre MühendisliğiGebze Yüksek Teknoloji EnstitüsüÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARPUZCU
- Local community's perception of the impacts of tourism development in rural areas–a case study in Zanzibar
Kırsal bölgelerde turizmin gelişiminin etkilerine ilişkin yerel halkın algısı-Zanzıbar örneği
HAMED ABDALLA ABDALLA
Doktora
İngilizce
2025
TurizmEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR SARI
DOÇ. DR. DAVUT UYSAL
- Çiftlik ilçesi (Niğde) doğal kütürel coğrafya araştırmaları ve ekoturizm potansiyeli
Natural cultural geographic researches about Çiftlik and the potential of ecotourism
GAMZE YALÇIN
- İzmir Karaburun Yarımadası gastronomi turizmi ürününe yönelik rotalarının coğrafi bilgi sistemleri ile belirlenmesi
Determination of İzmir Karaburun gastronomy tourism product routes via geographic information systems
GÖKHAN ERŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TurizmAnadolu ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HİLMİ RAFET YÜNCÜ