Olukpınar-alanyurt, (İscehisar, Afyonkarahisar) arasındaki kil oluşumlarının mineralojik ve jeokimyasal özellikleri ile kökeninin belirlenmesi
Investigation of the mineralogical-geochemical characteristics and origin of clay occurrences between olukpinar-alanyurt, (İscehisar, Afyonkarahisar)
- Tez No: 997478
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OYA CENGİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Ana elementler, Kil, Kil mineralleri, Kil mineralojisi, Nadir toprak elementleri, Volkanik tüf, İz elementler, Major elements, Clay, Clay minerals, Clay mineralogy, Rare earth elements, Volcanic tuff
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maden Yatakları ve Jeokimya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Afyonkarahisar ili İscehisar ilçesi Alanyurt Köyü yakınlarında yer alan Sarıkaya Ocağı kil yatağının mineralojik ve jeokimyasal özelliklerini ortaya koymayı ve bu killerin kökenini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma alanı, Anatolid–Torid Platformu ve Afyon Zonu içerisinde yer almakta olup, Prekambriyen yaşlı metamorfik temel üzerine uyumsuz olarak gelen Miyosen–Pliyosen yaşlı volkanik birimler ile temsil edilmektedir. Sarıkaya Ocağı'ndaki kil seviyelerinden derlenen örnekler üzerinde X-ışını kırınımı (XRD) ve ICP-MS yöntemleri kullanılarak mineralojik ve jeokimyasal analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanında kil seviyelerinin, Alt–Orta Miyosen yaşlı Seydiler ignimbiritlerinin ayrışması ve alterasyonu sonucu geliştiği belirlenmiştir. Petrografik ve mineralojik veriler, ignimbiritlerin başlıca kuvars, sanidin, plajiyoklaz, volkanik cam ve biyotit içerdiğini; kil numunelerinin ise kuvars, feldispat, amorf faz ile illit, smektit ve kaolinitten oluşan bir mineral topluluğuna sahip olduğunu göstermektedir. Majör oksit verileri, numunelerin yüksek SiO₂ ve alkali oksit (özellikle K₂O) içerikleriyle felsik ve alkali karakterli olduğunu ortaya koymaktadır. İz element ve nadir toprak elementi dağılımları, belirgin LREE zenginleşmesi ve negatif Eu anomalileri ile plajiyoklas fraksiyonlanmasına uğramış, ileri derecede evrimleşmiş felsik bir magmatik kaynağa işaret etmektedir. Yüksek alan şiddetli elementlerin (Zr, Nb, Hf ve Y) dar aralıklarda değişmesi, alterasyona rağmen ana kaya jeokimyasal imzasının büyük ölçüde korunduğunu göstermektedir. Jeokimyasal veriler, alterasyon sürecinde Ca, Na ve Mg gibi mobil elementlerin uzaklaştığını; buna karşılık Al ve K'nun nispeten zenginleştiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, Sarıkaya Ocağı kil yataklarının trakitik–riyolitik bileşimli ignimbritik tüflerin düşük sıcaklıklı hidrotermal ve/veya diyajenetik alterasyonu sonucu yerinde gelişmiş, volkanik kökenli ikincil killer olduğunu göstermektedir. Mineralojik ve kimyasal özellikleri itibarıyla bu killerin, seramik endüstrisi açısından önemli bir hammadde potansiyeline sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to determine the mineralogical and geochemical characteristics of the Sarıkaya clay deposit located near Alanyurt Village in the İscehisar district of Afyonkarahisar (western Türkiye) and to evaluate the origin of these clays. The study area is situated within the Anatolide–Tauride Platform and the Afyon Zone and is characterized by Miocene–Pliocene volcanic units unconformably overlying a Paleozoic metamorphic basement. Clay samples collected from the Sarıkaya Quarry were analyzed using X-ray diffraction (XRD) and ICP-MS methods to investigate their mineralogical and geochemical properties. Field and analytical data indicate that the clay horizons developed as a result of weathering and alteration of the Lower–Middle Miocene Seydiler ignimbrites. Petrographic and mineralogical data reveal that the ignimbrites are mainly composed of quartz, sanidine, plagioclase, volcanic glass, and biotite, whereas the clay samples consist of a mineral assemblage dominated by quartz, feldspar, amorphous material, and clay minerals such as illite, smectite, and kaolinite. Major oxide compositions indicate high SiO₂ and alkali oxide (particularly K₂O) contents, reflecting a felsic and alkaline character. Trace element and rare earth element (REE) patterns are characterized by pronounced LREE enrichment and negative Eu anomalies, suggesting a highly evolved felsic magmatic source affected by plagioclase fractionation. The limited variation of high field strength elements (Zr, Nb, Hf, and Y) indicates that the primary magmatic geochemical signature has been largely preserved despite alteration. Geochemical data further show that mobile elements such as Ca, Na, and Mg were depleted during alteration, whereas Al and K were relatively enriched. The results demonstrate that the Sarıkaya clay deposits represent in situ–formed, volcanogenic secondary clays developed through low-temperature hydrothermal and/or diagenetic alteration of trachytic–rhyolitic ignimbritic tuffs. Based on their mineralogical and chemical characteristics, these clays possess significant potential as raw materials for the ceramic industry.
Benzer Tezler
- Öğretimsel liderlik açısından okulöncesi yöneticileri
Instructional leadership of preschool principals
FUNDA OLUKPINAR ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimOkan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNCAY AKÇADAĞ
- Farklı periodontitis tiplerinden izole edilen enterococcus faecalis suşlarında vankomisin direnç geninin araştırılması
Investigation of vancomycin resistant gene in enterococcus faecalis strains isolated from different periodontitis species
BEYZA OLUKPINAR GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Diş HekimliğiMarmara ÜniversitesiTemel Tıp Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANJU KADİR
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER BİRKAN AĞRALI
- 2018 fen bilimleri dersi öğretim programında ve fen bilimleri ders kitaplarında sosyobilimsel konuların yer alma düzeylerinin belirlenmesi
Determination of the inclusion levels of socioscientific issues in the 2018 science course curriculum and science textbooks
BÜŞRA OLUKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYLEM EROĞLU
- Haymana formasyonunun (Tuz Gölü havzası kuzeyi) organik fasiyes ve diyajenetik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of the organic facies and diagenetic properties of the Haymana formation in the north of Tuz Gölü basin
AHMET ACAR
Doktora
Türkçe
2000
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN SONEL