Geri Dön

Salâh Abdülfettâh el-Hâlidî'nin hayatı ve İsrâiliyat eleştirisi

The biography of Ṣalāḥ ʿAbd al-Fattāḥ al-Khālidī and his critique of Isrāʾīliyyāt

  1. Tez No: 997518
  2. Yazar: MERVE DİK
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA KELEŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İslâm ilim geleneğinde isrâiliyat meselesi, vahiy dışı unsurların tefsir metinlerine nasıl ve hangi şekillerde dâhil edilmesi gerektiği sorusu üzerinden şekillenmiş bir tartışma alanıdır. Bu mesele, yalnızca rivayetlerin sıhhati veya isnad yapısına yönelik bir problem değildir. Aynı zamanda Müslüman bilgi dünyasının sınırlarını, Kur'ân kıssalarının yorumuna dair metodolojik yönelimi ve çağdaş zihniyet insaşını doğrudan ilgilendirmektedir. Bu çalışma, söz konusu tartışma alanında önemli bir konuma sahip olan Salâh Abdüfettâh el-Hâlidî'nin isrâiliyat eleştirisini, klasik literatür ile modern dönemde yeniden ortaya çıkarılan“çağdaş isrâiliyat”olgusunu birlikte inceleyerek bütüncül bir çerçevede değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma boyunca Hâlidî'nin isrâiliyata bakış açısı, isrâiliyat eleştirisinin tezahürleri, temelleri, sebepleri ve tefsir yöntemine yansımaları incelenmiştir. Çalışmada, Hâlidî'nin isrâiliyat eleştirisinin yalnızca rivayet reddine dayanan bir tavır olmayıp bilakis Kur'ân merkezli bilgi güvenliğini sağlamaya yönelik, çağdaş tefsir düşüncesi içinde yeni bir bakış açısı teklif ettiği ortaya konmuştur. Mevcut literatürde ele alınan çalışmaların büyük kısmı Hâlidî'nin kıssalara dair yaklaşımını konu edinmekle birlikte, isrâiliyat eleştirisini bağımsız ve sistematik bir araştırma alanı halinde değerlendiren kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu tez söz konusu boşluğu ilmî bir çerçevede doldurma iddiasındadır.

Özet (Çeviri)

In the Islamic scholarly tradition, the issue of Isrāʾīliyyāt has emerged as a field of debate shaped by the question of how, and in what forms, extra-revelatory elements should be incorporated into exegetical texts. This issue is not merely a problem concerning the authenticity of reports or the structure of transmission chains; rather, it directly relates to the boundaries of the Muslim epistemic world, methodological orientations in the interpretation of Qurʾānic narratives, and the construction of contemporary intellectual paradigms. This study aims to evaluate the critique of Isrāʾīliyyāt developed by Ṣalāḥ ʿAbd al-Fattāḥ al-Khālidī—who occupies a significant position within this field of debate—within a holistic framework by examining both the classical literature and the phenomenon of“contemporary Isrāʾīliyyāt”that has re-emerged in the modern period. Throughout the study, al-Khālidī's perspective on Isrāʾīliyyāt, the manifestations of his critique, its foundations and underlying reasons, as well as its reflections in his exegetical methodology, are analyzed. The study demonstrates that al-Khālidī's critique of Isrāʾīliyyāt is not merely an attitude based on the rejection of certain reports; rather, it represents an attempt to ensure Qurʾān-centered epistemic integrity and proposes a new perspective within contemporary Qurʾānic exegesis. Although a substantial portion of the existing literature addresses al-Khālidī's approach to Qurʾānic narratives, there is no comprehensive study that examines his critique of Isrāʾīliyyāt as an independent and systematic field of inquiry. This thesis seeks to fill this gap within a rigorous scholarly framework.

Benzer Tezler

  1. Salâh Abdulfettâh el-Hâlidî'nin“el-Kasasu'l-Kur'ânî”adlı eserinde Peygamber kıssalarını yorumlama metodu

    The Method of interpreting the Prophet's Parables in Salāh ʿAbd al-ʿAbd al-Fattāh al-Kālidī's“al-Qasas al-Qurʾānī”

    HASAN ERDİNÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    DinKocaeli Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ÇİÇEK

  2. Musul'da hadis ilmi ve Ömer b. Bedr el-Mevsılî el-Hanefinin hadisçiliği

    Hadith science in Mosul and the hadith scholarship of Omar Ibn Bedr al-Mawsili al-Hanafi

    ABDULMAWJOOD ABDULFATTAH A. QA QARABASHA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    DinEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTOPRAK

  3. Tarihsel gelişimi ve aktüel durumu açısından Bûdşîşiyye tarikatı

    Bûdshishiyah sufi order: Historical development and actual position

    ABDELFATTAH AMARA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    DinBursa Uludağ Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SALİH ÇİFT

  4. Sonic symbiosis: The interplay of sound and spatiality in installation art

    Sonik simbiyoz: Enstalasyon sanatında ses ve mekansallığın etkileşimi

    ABDULFETTAH SALİH GAFEROĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Müzikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Müzik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET CEVDET EREK

  5. Fethu Rabbi'l-Beriyye fî Fıkhi's-Sâdeti'l-Hanefiyye (Abdülfettâh b. Derviş et-Temîmî) adlı eserin edisyon kritiği, inceleme ve değerlendirilmesi

    Fethu Rabbi'l-Beriyye fî Fikhi's-Sâdeti'l-Hanefiyye (Abdülfettâh b. Derviş et-Temîmî): Contextual critique, analysis and assessment

    TAMER ZOUROB

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Dinİstanbul Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDÜSSELAM ARI