Kalp ve damar hastalarında diyet inflamatuar indeks ile oksidatif stres, malnütrisyon, kırılganlık ve sağlıklı yaşam biçimi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the dietary inflammatory index and oxidative stress, malnutrition, frailty, and healthy lifestyle behaviors in patients with cardiovascular disease
- Tez No: 997535
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜL KIZILTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kalp ve damar hastalığı (KVH) olan bireylerde diyetin inflamatuar potansiyelinin oksidatif stres parametreleri, malnütrisyon durumu, kırılganlık ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile olan ilişkisini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Çalışma, İstanbul'da özel bir hastanenin kardiyoloji polikliniğine başvuran, 25–74 yaş aralığında, KVH tanısı almış bireyler (vaka grubu) ile herhangi bir KVH tanısı bulunmayan sağlıklı bireylerden (kontrol grubu) oluşan toplam 83 gönüllü (41 vaka, 42 kontrol) ile yürütülmüştür. Araştırma verileri yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmış; sosyodemografik özellikler, sağlık öyküsü ve yaşam tarzı alışkanlıkları anket formu ile değerlendirilmiştir. Günlük enerji ve besin ögesi alımları 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı yöntemiyle analiz edilmiştir. Diyetin inflamatuar potansiyeli Diyet İnflamatuar İndeksi (Dİİ) ile hesaplanmış, diyetin antioksidan kapasitesi ORAC ve FRAP değerleri üzerinden değerlendirilmiştir. Antropometrik ölçümler standart yöntemlere uygun olarak yapılmış; vücut kompozisyonu ve faz açısı ölçümleri biyoelektrik empedans analizi (BIA) ile belirlenmiştir. Oksidatif stres durumunu değerlendirmek amacıyla serum toplam antioksidan kapasitesi (TAK), toplam oksidan kapasitesi (TOK), oksidatif stres indeksi (OSİ) ve malondialdehit (MDA) düzeyleri analiz edilmiştir. Malnütrisyon durumu GLIM kriterlerine göre, kırılganlık Frail Skalası ile ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği (SYBDÖ) kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, GLIM kriterlerine göre malnütrisyon prevalansı vaka grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla %46.4 ve %23.8; p<0.05). Kırılganlık durumu ve SYBDÖ toplam puanları açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Serum TAK düzeyleri gruplar arasında benzerken, TOK, OSİ ve MDA düzeyleri özellikle toplam örneklemde vaka grubunda daha yüksek bulunmuştur. Dİİ ortalamaları genel olarak gruplar arasında farklılık göstermemiş, ancak erkeklerde vaka grubunda Dİİ ortalaması daha düşük saptanmıştır (p<0.05). ORAC ve FRAP değerleri açısından gruplar arasında fark bulunmamakla birlikte, vaka grubunda ORAC ve FRAP ile serum TAK arasında zayıf pozitif; CRP ile zayıf negatif korelasyonlar belirlenmiştir (p<0.05). Dİİ tertil analizlerinde, yüksek Dİİ tertilinde yer alan KVH hastalarında TOK ve OSİ değerleri kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuş; MDA düzeylerinin tüm tertillerde vaka grubunda anlamlı olarak daha yüksek olduğu gösterilmiştir (p<0.05). Çoklu regresyon analizlerinde Dİİ ile oksidatif stres parametreleri, kırılganlık ve malnütrisyon arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Buna karşın, çok değişkenli analizlerde TOK ve MDA'nın KVH varlığının bağımsız belirleyicileri olduğu gösterilmiştir. Bu bulgular, KVH'de diyetin inflamatuar ve antioksidan özelliklerinden ziyade oksidatif stres yükünü yansıtan biyobelirteçlerin hastalıkla daha güçlü ilişkili olduğunu düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was designed to evaluate the relationship between the inflammatory potential of the diet and oxidative stress parameters, nutritional status, frailty, and healthy lifestyle behaviors in individuals with cardiovascular disease (CVD). The study was conducted with a total of 83 volunteers (41 CVD patients and 42 healthy controls) aged 25–74 years, consisting of individuals diagnosed with CVD who applied to the cardiology outpatient clinic of a private hospital in Istanbul (case group) and healthy individuals without any CVD diagnosis (control group). Study data were collected through face-to-face interviews; sociodemographic characteristics, medical history, and lifestyle habits were assessed using a structured questionnaire. Daily energy and nutrient intakes were analyzed using a 24-hour dietary recall method. The inflammatory potential of the diet was calculated using the Dietary Inflammatory Index (DII), while dietary antioxidant capacity was evaluated based on ORAC and FRAP values. Anthropometric measurements were performed according to standard procedures, and body composition and phase angle were assessed using bioelectrical impedance analysis (BIA). To evaluate oxidative stress status, serum total antioxidant capacity (TAC), total oxidant capacity (TOC), oxidative stress index (OSI), and malondialdehyde (MDA) levels were analyzed. Nutritional status was assessed according to the GLIM criteria, frailty was evaluated using the FRAIL scale, and healthy lifestyle behaviors were assessed using the Healthy Lifestyle Behaviors Scale (HLBS). According to the GLIM criteria, the prevalence of malnutrition was significantly higher in the case group compared with the control group (46.4% vs. 23.8%, respectively; p<0.05). No significant differences were observed between groups in terms of frailty status or total HLBS scores (p>0.05). While serum TAC levels were similar between groups, TOC, OSI, and MDA levels were higher in the case group, particularly in the overall sample. Mean DII scores did not differ significantly between groups overall; however, among men, the mean DII score was lower in the case group compared with controls (p<0.05). Although no differences were observed between groups in ORAC and FRAP values, weak positive correlations were identified between ORAC and FRAP values and serum TAC, and weak negative correlations with C-reactive protein (CRP) in the case group (p<0.05). In DII tertile analyses, CVD patients in the highest DII tertile had higher TOC and OSI values compared with the control group, and MDA levels were significantly higher in the case group across all tertiles (p<0.05). Multiple regression analyses revealed no significant associations between DII and oxidative stress parameters, frailty, or malnutrition. However, multivariable analyses demonstrated that TOC and MDA were independent predictors of CVD presence. These findings suggest that biomarkers reflecting oxidative stress burden may be more strongly associated with CVD than the inflammatory or antioxidant properties of the diet.
Benzer Tezler
- Diyabetik ve non-diyabetik koroner arter hastalarında, kardiyak yolaklardaki preoperatif/postoperatif moleküler ve elementer değişiklikler
Preoperative/postoperative molecular and elementary changes in cardiac pathways in diabetic and non-diabetic coronary artery patients
ESRA FİDAN USLU
Doktora
Türkçe
2025
FizyolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜLFİKARE IŞIK SOLAK GÖRMÜŞ
- Off ve on-pump koroner baypas cerrahisinin erken dönemde kardiyak fonksiyonlar üzerine etkilerinin preoperatif ve postoperatif nt-probnp, troponin ı ve ejeksiyon fraksiyonu değerleri ile karşılaştırılması
Comparison of the effects of off and on-pump coronary bypass surgery on early term cardiac functions with preoperative and postoperative nt-probnp, troponin i and ejection fraction values
ZEKİ TEMİZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
KardiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KASIM KARAPINAR
- Açık kalp cerrahisi sırasında serum laktat düzeyinin, postoperatif dönemdeki gelişen böbrek hasarı ile olan ilişkisinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the relationship between serum lactate level and postoperative kidney injury during open heart surgery
BEKİR SITKI TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiKalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KİRİŞÇİ
- Zeytin yaprağı ekstraktının insan hepatoselüler karsinoma hücrelerinde tirozin kinaz, insülin reseptör-1, glut4 ve glut2 protein ekspresyon seviyeleri üzerine etkilerinin araştırılması
Research of the impact which olive leaf extract causes in human hepatocelular carsinoma cells that involves tyrosine kinase, insulin receptor-1, glut4 and glut2 protein expression levels
BURÇİN KASAP
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
GenetikBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ABDÜRRAHİM KOÇYİĞİT
- Doğumsal kalp hastalığı nedeniyle açık kalp ameliyatına alınan hastalarda vücut dışı kan dolaşımının plazma, eritrosit ve kalp dokusu eser element düzeylerine etkisinin incelenmesi
Doğumsal kalp hastaliği nedeni̇yle açik kalp ameli̇yatina alinan hastalarda vücut dişi kan dolaşiminin plazma, eri̇trosi̇t ve kalp dokusu eser element düzeyleri̇ne etki̇si̇ni̇n i̇ncelenmesi̇
MUSTAFA CANİKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisiİstanbul ÜniversitesiKalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRKAN ÇETİN