Boko Haram'ın söylem ve eylemlerinde Kur'an'a yaklaşımı
Boko Haram's approach to The Qur'an in its discourse and practices
- Tez No: 997649
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KARAGÖZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: El-Kurani, Nijerya, Siyasi terör, Terörizme karşı koyma, İslami radikalizm, Al-Kurani, Nigeria, Political terror, Counteraction terrorism, Islamic radicalism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, özellikle Kuzey Nijerya ve Çad Gölü Havzası'nda faaliyet gösteren Cemâ'atü Ehli's-Sünne li'd-Da've ve'l-Cihâd (Boko Haram) örgütünü merkeze almaktadır. Araştırmanın temel amacı, Boko Haram'ın Kur'an'a yönelik tasavvurunu ve belirli konular etrafında geliştirdiği yorumları inceleyerek, örgütün yorum yöntemini ve bu metodolojinin arka planında yer alan dinî, ideolojik ve sosyopolitik saikleri ortaya koymaktır. Araştırma, 2006-2024 yılları arasında örgüt tarafından üretilen yazılı, sesli ve görsel materyallerden oluşan veriler üzerine inşa edilmiş; içerik analizi, tematik analiz ve söylem analizi gibi nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Giriş ve sonuç dışında üç ana bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde, grubun daha sağlıklı biçimde anlaşılabilmesi için örgütün ortaya çıkışı ve gelişim süreci, örgütsel yapısının yanı sıra oluşum ve yayılmasını etkileyen sosyal faktörler incelenmiştir. Bu bölümde“itici ve çekici faktörler”teorisinden yararlanılmış; söz konusu teori, örgütün içinde bulunduğu çevresel şartların, söylemlerinde Kur'an'a yapılan atıfları nasıl şekillendirdiğini açıklayacak biçimde uyarlanmıştır. İkinci bölümde, Boko Haram'ın ideolojisi, referans kaynakları ve Kur'an ile Kur'an ilimlerini nasıl ve ne ölçüde kullandığı ele alınmıştır. Bu çerçevede, örgütün İslam düşüncesindeki ideolojik tanımlamalara bütünüyle uymadığı; ancak genel hatlarıyla toplumsal sorunları merkeze alan ve şiddet temelli tepkisel reflekslerini Kur'an üzerinden meşrulaştırmaya çalışan cihadî Selefî bir yapı olarak değerlendirilebileceği ortaya konmuştur. Ayrıca Boko Haram'ın Kur'an'ı metodolojik veya yüzeysel bir yaklaşımla değil, ideolojik bir okuma biçimiyle yorumladığı tespit edilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise Boko Haram'ın iki sûreyi ve tevhit, el-velâ ve'l-berâ, hükûmet, eğitim ve cihat gibi temel kavramları nasıl yorumladığı analiz edilmiştir. Çalışma, elde edilen bulguların genel bir değerlendirmesinin yapıldığı sonuç bölümüyle tamamlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The research aims to examine Boko Haram's conception of the Qur'an and its interpretations of selected themes, thereby uncovering the group's interpretative methodology and the religious, ideological, and sociopolitical motivations underlying it. The study's dataset was drawn from materials produced by the group between 2006 and 2024. It employs qualitative research methods, including content analysis, thematic analysis, and discourse analysis. In addition to the introduction and conclusion, the thesis consists of three main chapters. The first chapter examines the emergence and development, organisational structure, and the social factors that influence the group. This chapter draws on the theory of“push and pull factors,”adapting it to explain how the environmental conditions surrounding the group shape its references to the Qur'an. The second chapter analyses Boko Haram's ideology, its references, and how, and to what extent, it engages with the Qur'an and the Qur'anic sciences. In this context, the study demonstrates that while the group does not fully conform to established ideological classifications within Islamic thought, it can nevertheless be characterised as a jihadist Salafi movement that foregrounds social grievances and seeks to legitimise its violent responses through Qur'anic interpretation. Furthermore, the findings indicate that Boko Haram approaches the Qur'an not through a methodological or literal framework, but through an ideologically driven reading. The third and final chapter examines Boko Haram's interpretations of two Qur'anic surahs, as well as key concepts such as tawḥīd, al-walāʾ wa-l-barāʾ, governance, education, and jihad. The study concludes with a final chapter that offers a general evaluation of the findings.
Benzer Tezler
- İslami söylemli terörizm ve Nijerya'ya yansımaları: Boko Haram terör örgütü
Islamism motivated terrorism and its effects to Nigeria : Boko Haram terror organisation
HASAN MARAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Uluslararası İlişkilerGazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. RİFAT MELİH AKTAŞ
- Boko Haram in Nigeria: Domestic and regional dynamics
Nijerya'da Boko Haram: Bölgesel ve iç dinamikler
EFE ANN IJOYAH
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Uluslararası İlişkilerAtılım ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ALİ KARASAR
- Peaceful strategies in the fight against terrorism: The case of Boko Haram
Terörle mücadelede barışçıl stratejiler: Boko Haram örneği
ABOUBACAR YAHAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Uluslararası İlişkilerPolis AkademisiUluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA YAYLA
- Boko Haram insurgency in Nigeria: A case study of religious extremism
Nijerya'da Boko Haram isyanı: Dini aşırıcılık üzerine bir vaka çalışması
OSAGWEREME MARTINS AKOWE
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Siyasal BilimlerAltınbaş ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AKİF BAHADIR KAYNAK
- The socio-economic analysis of boko-haram terrorism in Nigeria
Nijerya'da boko-haram terörizminin sosyo-ekonomik analizi
THERENCE ATABONG NJUAFAC
Doktora
İngilizce
2024
Siyasal Bilimlerİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Assist. Prof. Dr. FİLİZ KATMAN