Döküm üretim süreçlerini etkileyen faktörlerin çkkv yöntemleri ile incelenmesi
Analysis of factors affecting casting production processes using mcdm methods
- Tez No: 997718
- Danışmanlar: PROF. DR. KUMRU DİDEM ATALAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Çok kriterli karar verme, Multi criteria decision making
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Döküm sanayi, karmaşık ve çok değişkenli yapısıyla stratejik bir sektördür. Bu yapı, planlanan ve gerçekleşen üretim süreleri arasında sistematik sapmalara yol açmaktadır. Bu tez çalışmasında, büyük ölçekli bir döküm işletmesinde teslimat performansını olumsuz etkileyen gecikme kaynaklarının tespit edilmesi ve önceliklendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, işletmenin Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) sisteminden elde edilen geçmiş dönem verileri üzerinde Pareto analizi uygulanmıştır. Bu analiz sonucunda“Son İşleme”,“Kaba İşleme”ve“Isıl İşlem/Taşlama”süreçlerinin, toplam gecikmelerin %70'inden fazlasını oluşturduğu belirlenmiştir. Tespit edilen bu kritik sorunların kök nedenlerini analiz etmek ve veri eksikliğinden kaynaklanan belirsizlikleri yönetmek amacıyla hibrit bir Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) modeli geliştirilmiştir. Modelde, değerlendirme kriterlerinin ağırlıklandırılması için verinin objektif yapısını analiz eden MEREC (Method based on Removal Effects of Criteria) yöntemi ile uzman görüşlerini modele yansıtan SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) yöntemi birlikte kullanılmıştır. Alternatiflerin (gecikme kaynaklarının) sıralanmasında ise operasyonel ve sistemsel kriter grupları arasındaki dengeyi gözeten WEBIRA (Weight Balancing Indicator Ranks Accordance) yöntemi uygulanmıştır. Uygulama sonuçları, her iki ağırlıklandırma senaryosunda da“İnce Talaşlı İmalat”operasyonunun tartışmasız en kritik adımının olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşın, diğer süreçlerde veri odaklı ve uzman odaklı yaklaşımların farklı risk faktörlerine işaret ettiği görülmüştür. Çalışma sonucunda, işletme yönetimine sorunların giderilmesi için veriye dayalı, izlenebilir ve sürdürülebilir bir karar mekanizması sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The foundry industry is a strategic sector with a complex and highly variable structure. This structure leads to systematic deviations between planned and actual production times. This thesis aims to identify and prioritize the sources of delays that negatively impact delivery performance in a large-scale foundry. In the first phase of the study, a Pareto analysis was performed on historical data obtained from the company's Enterprise Resource Planning (ERP) system. This analysis revealed that the“Final Processing,”“Rough Processing,”and“Heat Treatment/Grinding”processes accounted for more than 70% of total delays. A hybrid Multi-Criteria Decision Making (MCDM) model has been developed to analyze the root causes of these identified critical procces and manage uncertainties arising from data deficiencies. In the model, MEREC (Method based on Removal Effects of Criteria) method, which analyzes the objective structure of the data for weighting the evaluation criteria, and SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) method, which reflects expert opinions in the model, were used together. In ranking the alternatives (delay sources), WEBIRA (Weight Balancing Indicator Ranks Accordance) method was applied, which balances the operational and systemic criteria groups. The results of the application revealed that the“Final Machining”operation was indisputably the most critical process in both weighting scenarios. In contrast, data-driven and expert-driven approaches in other processes pointed to different risk factors. As a result of the study, a data-driven, traceable, and sustainable decision support mechanism was presented to the business management to eliminate problems.
Benzer Tezler
- Bir fidanlık işletmesinde pazarlama başarısına etki eden unsurların karar destek sistemleriyle irdelenmesi
Evaluating the factors influencing marketing success in a nursery enterprise using decision support systems
ÇİĞDEM TAKIR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKastamonu ÜniversitesiOrman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHADIR ÇAĞRI BAYRAM
- BWM methodu ile lojistik risk faktörlerinin değerlendirilmesi; Sivas ili örneği
Evaluation of logistics risk factors with BWM methods; example of Sivas province
UMUR ÖLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeSivas Cumhuriyet ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPTEKİN ULUTAŞ
- Mudanya'da kentleşme süreci ve kentsel gelişimi etkileyen faktörler
Factors affecting urbanization process and urban development in Mudanya
SİNAN ALBAYRAK
- Building anatomy: Impact of internal and external factors on building design; Production and analysis
Bina anatomisi: İçsel ve dışsal faktörlerin bina tasarımına etkisi: Üretimi ve analizi
NESLİHAN EFSA ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
MimarlıkTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT SÖNMEZ
- Nesnelerin ekolojisi bağlamında mutfağın ekosistem metaforu ile anlamlandırılması
Making sense of the kitchen with the metaphor of ecosystem in the context of the ecology of objects
OBEN SENA UYANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE ÇELİKOĞLU