Nıetzsche ve ironi (Nietzscheci ironi)
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 997782
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN SUBHİ ERDEM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamız, Nietzsche'nin corpusunda ironinin bir strateji olarak söylem ve metnin üslubu, şekillenmesi ve karakter kazanmasındaki önemi ile işlevini ortaya koymaktadır. İroni kavramı hem Nietzscheci metnin hem de Nietzsche'nin fikirleri üzerine yapılan çalışmalarda bir analiz ve ifşa etme unsuru olarak iş görmektedir. Nietzsche'nin varlık ve varoluşu güç istenci fikri üzerine kurmasına dayalı olarak ironi de bu tür bir güç olarak kabul edilebilir ve fikirlerini serdettiği bağlamda stratejik bir fonksiyon üstlenmektedir. Buna göre ironi; felsefi mutlakın statik varlık anlayışına karşı, kararsızlığı ve çifteliği varsaymayı öne çıkarır. Bu işlev, Nietzsche'nin düşüncesinde ironinin, Batı metafiziğinin mutlakiyetçi iddialarına karşı kurgulanmış stratejik bir yıkım ve yeniden inşa etme yöntemi olarak konumlandığını serimlemektedir. Nietzsche'nin üslubunu özgün kılan yalnızca ironik söylem tarzı değil, bu söylemi etkin kılan kavramsal yapıdır. Bu çerçevede; Nietzscheci vurguya sahip temel kavramların ironik bir yansıyla icra ettiği eleştirel yön ile yaşamı olumlayıcı dili; yaşam, hakikat, estetik ve perspektivist bakış çerçevesinde ele alınarak yeni bir hakikat semantiği ortaya konulmaktadır. Hakikat ekseninde hayat telakkisinin geleneksel düşüncedeki yansımasına karşın Nietzscheci hakikat eleştirisiyle oluşan anlam ve yaklaşım, ironik ve perspektivist üslubuyla örtüşerek anlamın inşasında yeni hamleler yapmayı zorunlu kılmaktadır. Hakikat; statik, orada bulunan, var olan değil; yaratılan, yaşamı güvenli kılma aracı olmanın yanında yarara dönük ve ihtiyacı karşılayan bir insani değerlemedir. İroni, hakikat istencinin kendisine olduğu kadar statik yorumların mahiyet uyumsuzluğuna karşı da uyarıcı bir araç olarak kullanılır. Bu temelsizlik karşısında Nietzsche, Batı düşüncesini dekonstrüksiyona uğratarak değersizleştirmekte; tez bu yaklaşımı temel bir eksen olarak sunmaktadır. Çalışmada Nietzsche'nin eserleri ve bu eserlere dair literatürdeki önemli yorumcuların değinileri dikkate alınmıştır. Bu yaklaşım doğrultusunda, Nietzsche okumalarından edinilen tecrübeye dayalı olarak onun söylem dünyasıyla empati içinde yorumlar serdedilmiştir. Bu minvalde tezin arkaplanı, ilgili literatürün zenginliği içinde değerlendirilmesi neticesinde metnin oluşması cihetine gidilmiştir.
Özet (Çeviri)
Our study reveals the importance and function of irony as a strategy in Nietzsche's corpus, in shaping and characterizing the style of discourse and text. The concept of irony serves as an element of analysis and revelation in both Nietzschean texts and studies on Nietzsche's ideas. Based upon Nietzsche's idea of being and existence as the will to power, irony can likewise be understood as a form of power and, in the context in which he presents his ideas, it takes on a strategic function. Accordingly, irony privileges the assumption of instability and duality against the static understanding of existence in philosophical absolutism. This function demonstrates that in Nietzsche's thought, irony is positioned as a strategic method of dismantling and reconstruction directed against the absolutist claims of Western metaphysics. What makes Nietzsche's style unique is not only his ironic mode of expression, but also the conceptual framework that makes this discourse effective. In this framework, a new semantics of truth is presented by examining the critical aspect and life-affirming language, which are performed with an ironic reflection of fundamental concepts with a Nietzschean emphasis, within the context of life, truth, aesthetics, and a perspectivist perspective. In contrast to the traditional reflection of the conception of life centered on truth, the meaning and approach formed by Nietzsche's critique of truth, with its ironic and perspectivist style, necessitates new approaches in the construction of meaning. Truth is not static, existing, or merely present; it is a created, humanistic value that serves as a means of ensuring life's safety, is utilitarian, and meets needs. Irony is used as a warning tool against both the will to truth itself and the inherent inconsistencies of static interpretations. Faced with this groundlessness, Nietzsche deconstructs and devalues Western thought; this thesis presents this approach as a fundamental axis. This study considers Nietzsche's works and the interpretations of these works by prominent commentators in the literature. In accordance with this approach, interpretations have been offered based on experience gained from reading Nietzsche, and with empathy for his discursive world. Accordingly, the background of the thesis has been shaped through an engagement with the richness of the relevant literature, culminating in the formation of the text.
Benzer Tezler
- Postmodernizm ve ironi: Nietzsche ve Rorty örneği
Postmodernism and irony: The case of Nietzsche and Rorty
CANAN YURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN SARIOĞLU
- Kierkegaard ve Nietzsche'de trajedi kavramı
The concept of tragedy ın Kierkegaard and Nietzsche
GÜLŞAH YERLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeAydın Adnan Menderes ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNCAY SAYGIN
- Postmodern dönem sanatında şiddet ve ironi kavramlarının yarattığı şizofrenik açılım
Schzophrenic axpansion created by violence and irony in art of postmodern age
GÖKÇEN ŞAHMARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
Y.DOÇ.DR. RASİM ÖZGÜR
- Yorumbilimden göstergebilime yaratıcı çeviri: Yusuf Atılgan'dan Ömer Kavur'a Anayurt Oteli'nin göstergelerarası dönüşümü
Creative translation through hermeneutics to semiotics: Intersemiotic transmutation of Anayurt Oteli from Yusuf Atılgan to Ömer Kavur
ŞAHAN YATARKALKMAZ
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıYıldız Teknik ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜNDÜZ ÖZTÜRK KASAR
- Nietzsche and the notion of truth
Nietzsche ve hakikat kavramı
ÖZÜMCAN ÇEKİÇ LITTARDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
FelsefeBoğaziçi ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. JOHANNES DR FRITSCHE