Teknoloji kabul ve yeniliklerin yayılımı kuramları temelinde öğretim elemanı ve öğrencilerin öğrenme yönetim sistemlerini (LMS) kabulünü etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of factors affecting faculty and students' acceptance of learning management systems (LMS) based on theories of technology acceptance and diffusion of innovations
- Tez No: 997973
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGÜR KÖSEOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Halkla İlişkiler, Education and Training, Public Relations
- Anahtar Kelimeler: Açımlayıcı sıralı karma yöntem, Bireysel yenilikçilik, Eğitim teknolojisi, Teknoloji kabul ve kullanım modeli, İç iletişim, Exploratory sequential mixed method desig, Individual innovativeness, Education technology, Acceptance and use of technology model, Internal communication
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temeli, hızlı teknolojik gelişmeler ve pandemi dönemi ile beraber yükseköğretim kurumlarında kullanımı yaygınlaşmaya başlayan öğrenme yönetim sistemlerinin (ÖYS), öğretim elemanları ve öğrenciler tarafından kabul ve kullanım süreçlerini etkileyen faktörlerin ortaya çıkarılmasına dayanmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın kuramsal yapısı, genişletilmiş teknoloji kabul ve yeniliklerin yayılımı kuramı temel alınarak oluşturulmuş ve ardından bu kuramsal yapı göz önünde bulundurularak araştırma tasarımı yapılmıştır. Araştırmanın temelindeki soru; öğretim elemanlarının ve öğrencilerin bir öğrenme yönetim sistemini kabul ve kullanım süreçlerinin nasıl gerçekleştiği ve bu süreci etkileyen faktörlerin neler olduğudur. Araştırmada, İzmir ilindeki bir devlet ve bir vakıf üniversitesindeki öğretim elemanları ve öğrencilerin öğrenme yönetim sistemlerini benimseme ve kullanma süreçleri ile ilgili karşılaştırmalı bulgularla zenginleştirilmiş bir analiz ortaya çıkarma amaçlanmıştır. Araştırma yöntemi olarak karma yöntem, araştırma deseni olarak açıklayıcı sıralı desen seçilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında, belirlenen iki üniversitenin öğretim elemanları ve öğrencilerine anket uygulaması yapılmıştır. Elde edilen nicel sonuçlar analiz edilmiş ve araştırmanın ikinci aşaması olan nitel araştırma için öğretim elemanı ve öğrenci grupları için ayrı görüşme soruları oluşturulmuştur. Öğretim elemanları ve öğrencilerle görüşmeler gerçekleştirilerek bulgular analiz edilmiş ve araştırmanın istatistiki verileri daha ayrıntılı açıklanmaya çalışılmıştır. Nicel verilerin analizi sürecinde sırasıyla geçerlilik güvenilirlik testleri ve istatistiki analizler gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma kısmında ise, elde edilen bulgular tematik analiz yöntemiyle yorumlanmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar özetlenecek olursa,“Alışkanlık”faktörünün tüm gruplarda ÖYS kabulünü ve kullanım pratiklerini belirleyen etkili bir yordayıcı olduğu ve“Bireysel Yenilikçilik”faktörünün, kurumsal yapının dinamiklerine göre değiştiği görülmüştür. Diğer yandan, teknoloji adaptasyon ve değişim süreçlerine yönelik kurumların faydalanabileceği kurumsal öneriler, yürütülebilecek iletişim faaliyetleri ve süreç yönetimine ilişkin faydalı öneriler de diğer özgün araştırma sonuçları olarak ortaya çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
The foundation of this research is rooted in identifying the factors that influence the acceptance and usage processes of Learning Management Systems (LMS), which have become increasingly widespread in higher education institutions alongside rapid technological advancements and the pandemic era. In this context, the theoretical framework of the study was established based on extended Technology Acceptance Model and Diffusion of Innovations Theory, and the research design was subsequently developed in alignment with this framework. The primary focus of the study is to examine how faculty members and students navigate the processes of accepting and using an LMS and to identify the factors affecting this trajectory. The research aims at providing an enriched analysis through comparative findings regarding the adoption and usage processes of LMS among faculty and students at both a state and a foundation university in İzmir. A mixed-methods approach was adopted, specifically utilizing an explanatory sequential design. In the first phase of the study, a survey was conducted to faculty members and students at the two designated universities. The quantitative results were analyzed, which informed the development of distinct interview questions for faculty and student groups for the second phase: the qualitative research. By conducting semi-structured interviews, the findings were analyzed to provide a more comprehensive explanation of the statistical data. During the quantitative analysis process, validity and reliability tests were performed followed by statistical analyses. In the qualitative phase, the findings were interpreted using thematic analysis. As a result, it is concluded that“Habit”is a potent predictor determining LMS acceptance and usage practices across all groups, while the impact of“Individual Innovativeness”varies according to institutional dynamics. Furthermore, the study offers unique research outcomes, including institutional recommendations for technology adaptation and change processes, as well as practical suggestions for strategic communication activities and process management.
Benzer Tezler
- The antecedents of consumer intention to use personal health technologies: Revisiting the technology acceptance model
Tüketicinin kişisel sağlık teknolojileri kullanma niyetini etkileyen faktörlerin teknoloji kabul modeli ile incelenmesi
SEMRA ÇALIŞKAN
Doktora
İngilizce
2017
Bilim ve TeknolojiBoğaziçi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE GÜL TOKER
YRD. DOÇ. DR. ASLIHAN NASAR
- The effects of the use of learning management systems on writing motivation in an EFL context
Öğrenme yönetim sistemleri kullanmanın yabancı dil olarak İngilizce yazma motivasyonu üzerindeki etkileri
HATİCE GÜL SELÇUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ AYDIN
- Architecture and circular economy: Developing a building-scale circularity indicator
Mimarlık ve döngüsel ekonomi: Bina ölçeğinde döngüsellik indikatörü geliştirilmesi
BURCU KISMET
Doktora
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERYEM BİRGÜL ÇOLAKOĞLU
- Lisans öğrencilerinin akıllı restoran uygulamalarını kullanma niyetlerinin ölçülmesine yönelik bir araştırma
A research to measure undergraduate students' intention to use smart restaurant applications
YULİİA BOROVSKA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TurizmAnadolu ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN YILMAZ
- ChatGPT kullanım niyetinin netnografik incelenmesi ve teknoloji kabul ve S.O.R. modelleri üzerine bir araştırma
An investigation of ChatGPT usage intentions through netnography and a research on technology acceptance and S.O.R. models
SONGÜL BİLGİLİ SÜLÜK