Fen bilimleri öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ve eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between of the sustainable development awareness and critical thinking tendencies of science teacher candidates'
- Tez No: 998066
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN GÜVEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı fen bilimleri öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışma 2024-2025 eğitim öğretim yılının güz döneminde dört farklı devlet üniversitesinin Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim görmekte olan 1., 2., 3. ve 4. sınıf 387 fen bilimleri öğretmen adayıyla gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Semerci (2016) tarafından geliştirilen“Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği”ile Türer (2010) tarafından geliştirilen“Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalığı Ölçme Aracı”kullanılmıştır. Ayrıca çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen demografik bilgiler formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Bu doğrultuda öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilim düzeylerinin ve sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeylerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılmıştır. Sınıf düzeyi değişkeninin incelenmesi için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Fen bilimleri öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi için pearson momentler çarpımı korelasyon analizi yapılmıştır. Son olarak fen bilimleri öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilim düzeylerinin sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeylerini yordayıp yordamadığına ilişkin çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonuçları öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimlerinin orta-üst düzeyde olduğunu göstermiştir. Sınıf düzeyi değişkeninin ise öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeylerinde anlamlı fark oluşturmazken, eleştirel düşünme eğilim düzeylerinde anlamlı fark oluşturduğu ve sınıf düzeyi arttıkça öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilim düzeylerinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada fen bilimleri öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilim düzeyleri ile Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalığı Ölçme Aracı'nın çevresel ve sosyal boyutları arasında anlamlı, pozitif yönde ve düşük ilişki tespit edilmiştir. Aynı zamanda çalışmada üstbiliş ve açık fikirlilik düzeyleri yüksek olan öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu, azim ve sabır düzeyleri yüksek olan öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeylerinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak ise Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği'nin alt boyutlarının, öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık toplam puanlarının %11.3'ünü açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeylerinin başka hangi becerilerle açıklanabileceğine odaklanan çalışmalar yapılabilir. Aynı zamanda çalışma sonuçlarına bakılarak, öğretmen adaylarının ekonomi konularında eleştirel düşünme eğilim düzeylerini artırmak için eğitim fakültelerinde seçmeli dersler açılması önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is examine to relationship between of the sustainable development awareness level and critical thinking tendency levels of science teacher candidates'. The study was conducted with 387 science teacher candidates studying in the first, second, third and fourth grades of the Science Education Departments of Mathematics and Science Education at four different state universities in the fall semester of the 2024-2025 academic year. In this direction, relational survey model was used in the study.“Critical Thinking Dispositions Scale”developed by Semerci (2016) and the“Sustainable Development Awareness Survey”developed by Türer (2010) were used as a data collection tool in the study. In addition, the demographic information form developed by researcher was used as a data collection tool in the study. The data were analyzed using SPSS 26 software. In this direction, descriptive statistics were used to determine the critical thinking disposition levels and sustainable development awareness levels of preservice science teachers. One- way analysis of variance (ANOVA) was used to examine the class level variable. Pearson product moment correlation analysis was conducted to examine the relationship between the sustainable development awareness levels and critical thinking disposition levels of science teacher candidates'. Finally, multiple linear regression analysis was conducted to determine whether the critical thinking disposition levels of science teacher candidates predict their sustainable development awareness levels. The results of the study showed that science teacher candidates' both sustainable development levels and critical thinking dispositions were at the medium to high levels. While the grade level variable did not create a significant difference in the sustainable development awareness levels of prospective teachers, it was concluded that it did create a significant difference in their critical thinking disposition levels, and that as the grade level increased, the critical disposition levels of prospective teachers increased. In the study, a significant, positive and low relationship was found between the critical thinking disposition levels of prospective science teachers and the environmental and social dimensions of the Sustainable Development Awareness Measurement Tool. At the same time, the study concluded that prospective teacher with high levels of metacognition and open- mindedness had high levels of sustainable development awareness, while prospective teachers with high levels of perseverance and patience had low levels of sustainable development awareness. Finally, it was concluded that the sub-dimensions of the Critical Thinking Disposition Scale explained 11.3% of the total sustainable development awareness scores of prospective teachers. In this regard, studies can be conducted focusing on what other skills can explain the sustainable development awareness levels of prospective teachers. Furthermore, based on the study's results, it was suggested that elective courses be offered in education faculties to increase prospective teachers' critical thinking dispositions towards economic subjects.
Benzer Tezler
- Vatandaş bilimi uygulamalarının fen bilgisi öğretmen adaylarının vatandaş bilimi tutumları, sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ve görüşlerine etkisi
The effect of citizen science practices on preservice science teachers' citizen science attitudes, sustainable development awareness and views
GAMZE GÖZEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI SAYLAN KIRMIZIGÜL
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının evrensel fen okuryazarlıkları ile sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between science education teacher candidates' universal science literacy and awareness of sustainable development
SEZER MERTOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTAÇ KARAKAŞ
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of sustainable development awareness of science teacher candidates according to various variables
KÜBRA TANSU TORUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİYE NEVİN GENÇ
- Biyoloji öğretmen adaylarının sürdürülebilir çevresel, toplumsal ve ekonomik kalkınmaya yönelik farkındalıkları
The differences of biology teacher candidates towards sustainable environmental, social and economic development
AYSEL HAZIM ISMAEL ALKHALAF
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ GÜL
- Okul öncesi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının incelenmesi
Investigation of pre-school teacher's awareness of sustainable development
MEMDUH SEFA TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT DEMİRAL