Ergenlerde Covid-19 korkusu ve psikolojik uyum becerileri arasındaki ilişkilerin yaşantısal kaçınma, dini başa çıkma, psikolojik dayanıklılık bağlamında incelenmesi
Investigation the relationships between Covid-19 fear and psychological adjustment skills in adolescents in the context of experiential avoidance, religious coping, psychological resilience
- Tez No: 998310
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞABAN HAKLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Psikoloji, Religion, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Din psikolojisi, Psychology of religion
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada ergenlerde COVID-19 korkusu ve psikolojik uyum becerileri arasındaki ilişkiler yaşantısal kaçınma, dini başa çıkma ve psikolojik dayanıklılık bağlamında ele alınmış ve aracılık ilişkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda dini başa çıkma ve psikolojik dayanıklılığın çoklu aracılık durumları ve buna bağlı yordayıcı ilişkiler belirlenmeye çalışılmıştır. Karma araştırma olarak tasarlanan, hem nicel hem de nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı bu çalışma, lise düzeyindeki ergen gruplarını ele almaktadır. Araştırmanın nicel boyutu için kişisel bilgi formu, COVID-19 korkusu ölçeği, depresyon, anksiyete ve stres ölçeği, dini başa çıkma ölçeği, psikolojik dayanıklılık ölçeği ve çok boyutlu yaşantısal kaçınma ölçeği kullanılmıştır. Nitel bulguların nicel bulguları nasıl yorumladığını anlamak ve daha derinlemesine bir değerlendirmeye olanak sağlamak için yarı yapılandırılmış bir görüşme süreci yürütülmüştür. Elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS ve AMOS paket programları ve nitel verilerin analizi için MAXQDA analiz programı kullanılmıştır. COVID-19 korkusunun gençlerde psikolojik uyumsuzluğu pozitif yönlü ve anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Buna göre COVID-19 korkusunun psikolojik uyumsuzluk için önemli bir risk kaynağı olduğu, yaşantısal kaçınma durumunun psikolojik uyumsuzluk için önemli bir risk taşıdığı ve gençlerde depresyon, anksiyete ve stres semptomlarına zemin hazırlayabileceği belirlenmiştir. Ayrıca dini başa çıkma ve psikolojik dayanıklılığın gençlerde psikolojik uyumsuzluk için önemli bir koruyucu nitelik taşıdığı, COVID-19 korkusu ile dini başa çıkma değişkenleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Buna karşı dini başa çıkma özelliğinin gençlerde psikolojik uyum problemleri üzerinde anlamlı bir belirleyici olmadığı, yaşantısal kaçınma ile psikolojik uyumsuzluk arasında anlamlı ve yordayıcı ilişki olduğu ve dini başa çıkmanın bu ilişkide önemli bir aracı değişken olarak ön plana çıktığı tespit edilmiştir. COVID-19 korkusunun psikolojik uyumsuzluk için önemli bir risk kaynağı olduğu ve gençlerde depresyon, anksiyete ve stres semptomlarına zemin oluşturduğu, yaşantısal kaçınmanın psikolojik uyumsuzluğu tetiklediği, COVID-19 ile psikolojik uyumsuzluk arasındaki ilişkiye psikolojik dayanıklılığın aracı rolü olmadığı görülmüştür. Buna karşın psikolojik dayanıklılığın psikolojik uyumsuzluk için önemli koruyucu bir nitelik taşıdığı, COVID-19 korkusu ile dini başa çıkma değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu, COVID-19 korkusu arttıkça dini başa çıkma eğiliminde de bir artış olduğu değerlendirilmektedir. Ayrıca, dini başa çıkmanın gençlerde psikolojik uyumsuzluk üzerinde belirleyici bir role sahip olmadığı, yaşantısal kaçınma ile psikolojik uyum problemleri arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olmasına karşın, psikolojik dayanıklılığın buna aracılık etmediği, yaşantısal kaçınma ile psikolojik uyumsuzluk arasındaki ilişkide dini başa çıkmanın önemli bir değişken olarak ön plana çıktığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationships between fear of COVID-19 and psychological adjustment skills in adolescents within the context of experiential avoidance, religious coping, and psychological resilience, and attempted to identify mediating relationships. In this context, we attempted to determine the multiple mediating effects of religious coping and psychological resilience, as well as the associated predictive relationships. Designed as a mixed-method study, this study utilizes both quantitative and qualitative methods and focuses on high school adolescent groups. The quantitative dimension of the study utilized a personal information form, the fear of COVID-19 scale, the depression, anxiety, and stress scale, the religious coping scale, the resilience scale, and the multidimensional experiential avoidance scale. A semi-structured interview process was conducted to understand how qualitative findings were interpreted and to facilitate a more in-depth evaluation. The SPSS and AMOS packages were used to analyze the quantitative data, and the MAXQDA analysis program was used to analyze the qualitative data. It has been determined that fear of COVID-19 predicts psychological maladjustment in young people to a positive and significant degree. Accordingly, fear of COVID-19 is an important risk factor for psychological maladjustment, and experiential avoidance carries a significant risk for psychological maladjustment and may pave the way for symptoms of depression, anxiety and stress in young people. Furthermore, it has been determined that religious coping and psychological resilience are important protective factors against psychological maladjustment in young people, and a positive and significant relationship was found between fear of COVID-19 and religious coping variables. In contrast, religious coping was not found to be a significant predictor of psychological adjustment problems in young people. A significant and predictive relationship was found between experiential avoidance and psychological maladjustment, and religious coping emerged as an important mediating variable in this relationship. COVID-19 fear is a significant risk factor for psychological maladjustment and contributes to symptoms of depression, anxiety, and stress in young people. Life avoidance triggers psychological maladjustment. Psychological resilience was not found to mediate the relationship between COVID-19 fear and psychological maladjustment. However, psychological resilience is an important protective factor for psychological maladjustment. It is assessed that there is a meaningful relationship between COVID-19 fear and religious coping variables, and that as COVID-19 fear increases, there is also an increase in the tendency towards religious coping. Furthermore, religious coping does not play a decisive role in psychological maladjustment among young people, and that, despite a significant relationship between experiential avoidance and psychological adjustment problems, psychological resilience does not mediate this relationship. and that religious coping emerged as an important variable in the relationship between experiential avoidance and psychological maladjustment.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerin COVID-19 salgını ile ilgili algılarının duygusal zeka düzeyleri ile olan ilişkisi
The relationship between the perceptions of the COVID-19 pandemic and the emotional intelligence levels of children and adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
SİNEM KAYA ÖZÇELİK
- 12-14 yaş arasındaki ergenlerde internet bağımlılığı ile saldırganlık sürekli öfke- öfke tarzı ifade ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between internet addiction and aggression, continuous angry-angry expression and psychological stability in adolescents between 12-14 years of age
İNCİ BAKAN KIRAÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Okan ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AİDA ŞAHMUR
- Ergenlerde davranış problemleri düzeyi ile COVID-19 pandemi sürecinde hastalıktan etkilenme ve baş etme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between the level of behavior problems, impact of COVID-19 pandemic and coping skills in adolescence
ZUHAL AKINTI BİNGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
PROF. DR. EJDER AKGÜN YILDIRIM
- Ergenlerde COVID 19 anksiyetesi, gelişmeleri kaçırma korkusu (FOMO) ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between COVID 19 anxiety, fear of missing OUT (FOMO) and social media addiction in adolescents
ÜMMÜ GÜL ÇAYCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL ERYILMAZ
- Ergenlerde ebeveyn ve akran bağlanması, yaşam doyumu, Covid-19 korkusu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between parent and peer attachment in adolescents, life satisfaction, fear of Covid-19
YASEMİN BİLGİ UZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN