Değişen uluslararası sistem ve yerel politika çıktılarının Demokrat Parti iktidarının Kıbrıs politikasına etkisi
The impact of the changing international system and domestic policy outputs on the Cyprus policy of the Democrat Party government
- Tez No: 998343
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BEHLÜL ÖZKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Politik Ekonomi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 1954–1959 döneminde Türkiye'de Demokrat Parti iktidarının Kıbrıs politikasında yaşanan keskin yön değişimlerini açıklamayı amaçlamaktadır. Çalışma, söz konusu değişimleri Soğuk Savaş bağlamında uluslararası sistemde meydana gelen dönüşüm ile iç politika dinamiklerinin etkileşimi çerçevesinde ekonomik kapasite ile yapısal bağımlılık ekseninde ele almaktadır. Tez,“milli dava”olarak çerçevelenen bir dış politika konusunun neden belirgin politika değişiklikleri gösterebildiği sorusundan hareketle Türkiye'nin ekonomik kırılganlığının dış politika manevra alanını ve Kıbrıs meselesine ilişkin politika seçeneklerini nasıl daralttığını incelemektedir. Araştırma, nitel doküman analizi yöntemine dayanmaktadır. Bu kapsamda Birleşmiş Milletler Genel Kurulu görüşmeleri, Cumhuriyet Arşivleri, Türk Diplomatik Arşivleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanakları, Gale Archives üzerinden erişilen National Archives and Records Administration kaynakları ile Kıbrıs Türk basını ve Türkiye basını ikincil literatürle birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, Türkiye'nin 1954–1959 yılları arasında Kıbrıs'a ilişkin tutumunun yalnızca bir“milli dava”söylemi çerçevesinde şekillenmediğini; 1954 sonrasında derinleşen ekonomik bozulma, Batı ile bütünleşme süreci ve Batı yardımlarına bağımlılık koşullarında yeniden tanımlandığını göstermektedir. 1958 yılında dış yardım arayışları sonucunda daralan dış politika manevra alanı, Ağustos ayında imzalanan İstikrar Programı'nın da etkisiyle Kıbrıs meselesinde daha esnek ve müzakereye açık bir çizgiye evrilmiştir. 1956 sonundan itibaren izlenen taksim tezi ise somut bir hedef olmaktan ziyade pazarlık kapasitesini koruyan bir araç işlevi görmüştür. Sonuç olarak tez, 1954 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda başlayan süreçten Zürih-Londra Antlaşmaları'na uzanan politika değişimini, orta ölçekli devletlerin ekonomik kapasitesi ve sınırlı stratejik otonomi arayışı bağlamında yorumlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the sharp shifts in the Cyprus policy of the Democrat Party government in Türkiye during the period 1954–1959. The study analyzes these changes within the interaction between transformations in the international system during the Cold War and domestic political dynamics, particularly through the lenses of economic capacity and structural dependency. Starting from the question of why a foreign policy issue framed as a“national cause”could nevertheless display significant policy changes, the thesis investigates how Türkiye's economic vulnerability narrowed its foreign policy maneuvering space and constrained policy options regarding the Cyprus question. The research is based on qualitative document analysis. United Nations General Assembly debates, the Republican Archives, the Turkish Diplomatic Archives, the minutes of the Grand National Assembly of Türkiye, sources from the National Archives and Records Administration accessed through Gale Archives, as well as the Turkish Cypriot press and the Turkish press were examined together with the secondary literature. The findings show that Türkiye's stance on Cyprus between 1954 and 1959 was not shaped solely by the discourse of a“national cause.”Instead, it was redefined under conditions of economic deterioration after 1954, increasing integration with the Western bloc, and growing dependence on Western aid. In 1958, the search for external assistance and the Stabilization Program signed in August contributed to a more flexible and negotiation-oriented approach to the Cyprus issue. The partition thesis pursued since late 1956 functioned mainly as an instrument to preserve bargaining capacity rather than as a concrete objective.
Benzer Tezler
- Türk dış politikasında Doğu Akdeniz ve enerji meseleleri (1945-2022)
Eastern Mediterranean and energy issues in Turkish foreign policy (1945-2022)
ZEYNEP PARALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerAydın Adnan Menderes ÜniversitesiUluslararası İlişkiler ve Güvenlik Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT NECİP ARMAN
- Sürdürülebilir çevre yönetimi çerçevesinde karbon ayak izi değişiminin analizine yönelik bir model önerisi: istanbul ili örneği
A model proposal for analyzing carbon footprint change within the framework of sustainable environmental management: study of İstanbul
BÜŞRA KARTAL
Doktora
Türkçe
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REHA METİN ALKAN
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Neoklasik realizm çerçevesinde ABD'nin Arktik politikası: Ulusal güvenlik ve enerji politiğinin analizi (2001-2020)
US Arctic policy in the framework of neoclassical realism: Analysis of national security and energy policy (2001-2020)
ÖZLEM ÖZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SOYALP TAMÇELİK
- Suriye iç savaşı sırasındaki Türk dış politikasının neoklasik realizmin bakış açısından analizi (2011-2017)
Analysis of Turkish foreign policy during the Syrian civil war from the perspective of neoclassical realism (2011-2017)
SAMİ KİRAZ
Doktora
Türkçe
2018
Uluslararası İlişkilerGazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF OKUR