Fikri hakların dijital yönetimi (DHY) ve tüketicilerin korunması
Digital management of intellectual property rights (DRM) and consumer protection
- Tez No: 998359
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA FADIL YILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşme, tüketicilerin dijital ortamdaki eserlere erişimini kolaylaştırmışken, telif haklarıyla korunan eserler üzerindeki hakların ihlalini de daha kolay ve daha az maliyetli hale getirmiştir. Bu durum karşısında eser/hak sahipleri, haklarını dijital ortamda koruyabilmek adına“dijital haklar yönetimi”(“DHY”) sistemlerine giderek daha fazla yönelmişlerdir. DHY sistemleri sayesinde dijital içeriğe yetkisiz erişim engellenebilmekte veya sınırlandırılabilmekte, içeriğin değiştirilmesi ya da kopyalanmasının önüne geçilebilmektedir. Ancak DHY, içerdiği erişim kısıtlamaları sayesinde eserlerin dijital ortamda, telif hakkı mevzuatının fiziki ortamda sağladığı korumadan daha geniş bir korumaya ulaşmasını mümkün hale getirmiştir. Bunun bir sonucu olarak DHY sistemleri, eser/hak sahiplerine geniş yetkiler sağlarken, tüketicilerin dijital içerik ve ürünlerden yararlanmalarını da aynı ölçüde kısıtlamaktadır. DHY sistemleri ABD, AB gibi çeşitli hukuk düzenlerinde hukuki himaye görmekte olup, bu sistemlerin atlatılması hukuki ve cezai yaptırımlara bağlanmıştır. Bununla birlikte, AB ve Türkiye'de yapılan bazı yasal düzenlemelerle tüketicilere bir miktar koruma sağlanmaya çalışılmış, bu bağlamda tüketicilere bilgilendirilme ve cayma hakkı gibi çeşitli haklar tanınmıştır. Ancak genel bilgilendirme yükümlülüğünün ihlali halinde etkili bir yaptırımın bulunmaması, dijital içerik ve ürünler açısından cayma hakkının kullanılamaması, lisans sözleşmelerinde yer alan DHY'ye bağlı kısıtlamaların haksız şart veya genel işlem koşulları oluşturabilmesi, tüketicilerin varlığı hakkında bilgilendirilmediği DHY içeren ürünlerin tüketicinin korunmasına ilişkin mevzuat kapsamında ayıplı mal olarak değerlendirilebilmesi ve nihayet ayıplı mal halinde tüketicilere tanınan seçimlik haklardan bir kısmının DHY içeren dijital ürünler özelinde etkili olmaması, tüketiciler açısından yaşanan sorunların sona ermediğini göstermektedir. Bu çalışmada eser/hak sahiplerinin haklarının korunmasına yönelik olarak kullanılan DHY sistemleri karşısında tüketicilerin korunması konusu ele alınmaktadır.
Özet (Çeviri)
While digitalization has made it easier for consumers to access works in the digital realm, it has also made the violation of copyright protected works easier and less costly. As a consequence, copyright owners have increasingly turned to“digital rights management”(“DRM”) systems with a view to protecting their rights in the digital environment. Thanks to DRM systems, unauthorized access to digital content can be blocked or limited, and content can be prevented from being altered or copied. However, thanks to the access restrictions it contains, DRM has made it possible for copyrighted works to receive broader protection in the digital environment compared to the protection provided by the copyright legislation in the physical environment. While DRM systems provide broader powers to copyright owners, it also restricts consumers from benefitting from digital content and products. DRM systems are legally protected in various legal systems such as the USA and the EU, and the circumvention of DRM systems is subject to legal and criminal sanctions. Still, some legal regulations in the EU and Turkey have attempted to provide a certain degree of protection to consumers, such as the right to be informed and the right to withdrawal. However, lack of effective sanctions for breach of the right to be informed, the fact that the right of withdrawal cannot be exercised in the context of digital products, whether the DRM-related restrictions in license agreements constitute unfair terms or standard contract clauses, whether products containing DRM can be considered as defective within the scope of consumer protection laws in the event that consumers are not informed about their presence, and the fact that some of the rights granted to consumers in the case of defective goods are not effective in the context of products containing DRM, show that the problems experienced by consumers still persist. This study analyzes the subject of protection of consumers against DRM systems used by copyright owners.
Benzer Tezler
- The copyrights protection in respect of collective societies and digital right managements and the problems arising from the need of legal regulation in the European Union
Fikri hakların meslek birlikleriyle korunması ve dijital hak yönetimi ve Avrupa Birliğinde yasal düzenlemelerden doğan sorunlar
LALE TÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
HukukBahçeşehir ÜniversitesiAvrupa Birliği Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DIONYSSIA KALLİNİKOU
- Meslek birliklerine verilecek yetki belgesi
Certificate of authority to be given to collecting societies
EDANUR KORKMAZ
- Intellectual property in the digital automotive sector:A competition law analysis
Dijitalleşen otomotiv sektöründe fikri mülkiyet: Rekabet hukuku açısından bir analiz
SILA YALÇIN MELETLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
HukukAnkara ÜniversitesiFikri Mülkiyet Hakları, Teknoloji Politikaları ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİN ÖZDEN MERHACI
- Dijital müziğin yaygınlaşması ve dijital müzikte telif hakları üzerine bir araştırma
A research on the spread of digital music and copyrights in digital music
SERDAR URAZ
- THE DIGITAL TRANSFORMATION OF INTERNATIONAL TRADEMARK REGISTRATION:THE INTEGRATION OF E-GOVERNMENT SYSTEMS AND THE ADAPTATION OF THE MADRID PROTOCOL
ULUSLARARASI MARKA TESCİLİNİN DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ: E-DEVLET SİSTEMLERİNİN ENTEGRASYONU VE MADRİD PROTOKOLÜ'NÜN DİJİTALLEŞMEYE UYUM SÜRECİ
MERCAN SANDIKÇI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
HukukAnkara ÜniversitesiFikri Mülkiyet Hakları, Teknoloji Politikaları ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİN ÖZDEN MERHACI
