Öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre mesleki ve teknik eğitimin değerlendirilmesi
Evaluation of vocational and technical education according to teachers' and students' views
- Tez No: 998382
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDEF SÜER BAYTAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde görev yapan öğretmenler ve bu okullarda öğrenim gören öğrencilerin mesleki ve teknik eğitime yönelik görüşlerini incelemektir. Çalışmada, öğretmen ve öğrencilerin mesleki eğitime ilişkin algıları, deneyimleri, karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri ortaya konulmuştur. Ayrıca öğrencilerin mesleki eğitime yönelme nedenleri, eğitim sürecine dair beklentileri, edindikleri deneyimlerin istihdama etkisi ile öğretmenlerin program yapısı, ders içerikleri ve uygulamalı eğitime ilişkin değerlendirmeleri araştırmanın odak noktaları arasında yer almıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır il merkezinde yer alan dört Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde görev yapan 50 öğretmen ve 29 öğrenci meydana getirmiştir. Katılımcılar kolay ulaşılabilir ve ölçüt örnekleme yöntemleriyle belirlenmiştir. Bununla birlikte, meslek dersi öğretmenleri de eğitim sürecinin planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi aşamalarında doğrudan rol alan temel paydaşlar olmaları nedeniyle araştırmaya dâhil edilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Kodlama sürecinde betimsel ve protokol kodlama yaklaşımları kullanılmış, veriler temalar altında sınıflandırılmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenler mesleki ve teknik eğitimin öğrencilere akademik, mesleki deneyim ve istihdam açısından önemli avantajlar sağladığını belirtmiştir. Öğrencilerin yaparak yaşayarak öğrenmeleri onların özgüven gelişimini desteklemektedir. Ancak öğretmenler, mevcut eğitim-öğretim programının yeterli olmadığını, ders yoğunluğunun fazla olduğunu ve özellikle sayısal derslerde öğrencilerin zorlandığını vurgulamıştır. Ayrıca, okul-sanayi iş birliği ile staj süreçlerinde yaşanan sorunlar, donanım yetersizlikleri ve mesleki eğitime yönelik olumsuz toplumsal algılar temel sorun alanları olarak tespit edilmiştir. Öğretmenler, programların uygulama ağırlıklı hâle getirilmesi, sektörle iş birliğinin güçlendirilmesi ve öğrencilerin motivasyonunun artırılması gerektiğini ifade etmiştir. Araştırmadan elde edilen öğrenci bulgularına bakıldığında ise; mesleki ve teknik eğitimin kendilerine erken yaşta meslek edindirme, iş hayatına hazırlama, ve uygulamalı öğrenme fırsatı sunduğunu ifade etmişlerdir. Bununla birlikte bazı öğrenciler okulun fiziki imkanlarının yetersiz olduğunu, staj ve uygulama süreçlerinde yaşanan sorunların mesleki gelişimlerini olumsuz etkilediğini ve toplumsal algının motivasyonların düşürdüğünü vurgulamışlardır. Elde edilen sonuçların, mesleki ve teknik eğitimin niteliğini artırmaya ve bu alanda politika geliştirme süreçlerine katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the views of teachers working in Vocational and Technical Anatolian High Schools and students studying in these schools regarding vocational and technical education. In this context, teachers' and students' perceptions, experiences, problems encountered, and solution suggestions related to vocational education were explored. In addition, students' reasons for choosing vocational education, their expectations regarding the educational process, and the impact of the experiences they gained on employment, as well as teachers' evaluations of program structure, course content, and practical training, were among the focal points of the study. A qualitative research method was adopted in the study, and the case study design was used. The study group consisted of 50 teachers and 29 students working in four Vocational and Technical Anatolian High Schools located in the city center of Diyarbakır during the 2024–2025 academic year. Participants were selected using convenience sampling and criterion sampling methods. In addition, vocational course teachers were included in the study as they are key stakeholders who play a direct role in the planning, implementation, and evaluation of the educational process. The data were collected through a semi-structured interview form and analyzed using the content analysis method. During the coding process, descriptive and protocol coding approaches were employed, and the data were categorized under themes. According to the findings of the study, teachers stated that vocational and technical education provides students with significant advantages in terms of academic development, professional experience, and employment. Learning by doing and experiencing supports students' self-confidence development. However, teachers emphasized that the current curriculum is insufficient, the course load is excessive, and students experience difficulties especially in quantitative courses. Furthermore, problems related to school–industry cooperation and internship processes, inadequacies in equipment, and negative societal perceptions of vocational education were identified as major problem areas. Teachers suggested that curricula should be made more practice-oriented, cooperation with industry should be strengthened, and students' motivation should be increased. Regarding the findings obtained from students, they stated that vocational and technical education provides opportunities for early vocational skill acquisition, preparation for working life, and practical learning. However, some students emphasized that the inadequacy of the school's physical facilities, problems experienced during internship and practical training processes negatively affect their professional development, and negative societal perceptions reduce their motivation. The results obtained are expected to contribute to improving the quality of vocational and technical education and to policy development processes in this field.
Benzer Tezler
- KKTC'de mesleki ve teknik liselerde yer alan bilişim teknolojileri öğretim programının öğrenci ve öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Examination of the information technologies teaching program in vocational and technical high schools in KKTC according to the views of students and teachers
OĞUZHAN BORA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYakın Doğu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUT AKÇIL
- İşletmelerde staj yapan teknik ve Anadolu teknik lisesi bilgisayar (Yazılım-donanım) bölümü öğrencilerinin staj çalışmalarının değerlendirilmesi (Bursa ili örneği)
Evaluation of training works of Anatolian technical high school computer department (Hardware-software) students (City of Bursa example)
AYŞEN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FEYYAT GÖKÇE
- Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretim programının değerlendirilmesine dayalı bir mesleki gelişim programının geliştirilmesi
Development of a professional development program based on the evaluation of the curriculum of the information and communication technologies and software course
ÜMİT ÇİMEN COŞKUN
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEDİHA SARI
- Örgün mesleki ve teknik eğitim programlarının ulusal mesleki yeterlilikleri kazandırma açısından değerlendirilmesi (Ankara ili örneği)
Evaluation of formal vocational and technical curriculums in terms of their imparting national occupational competencies (The case of Ankara city)
NESLİHAN KILIÇ
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TAŞPINAR