Gram negatif ve Staphylococcus aureus kan dolaşım enfeksiyonlarının mortalite ve risk faktörleri açısından karşılaştırılması
Comparison of Gram-negative and Staphylococcus aureus bloodstream infections in terms of mortality and risk factors
- Tez No: 998426
- Danışmanlar: PROF. DR. ESİN ŞENOL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: Gram negatif bakteriler, Staphylococcus aureus, Gram negative bacteria, Staphylococcus aureus
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kan dolaşım enfeksiyonları (KDE), yüksek mortalite ve morbidite oranlarıyla seyreden, erken tanı ve uygun tedavi gerektiren ciddi klinik tablolardır. Bu enfeksiyonlarda en sık etkenler arasında Staphylococcus aureus ve Gram negatif bakteriler (GNB) yer almakta olup, iki grup etken epidemiyolojik, klinik ve prognostik açıdan farklı özellikler göstermektedir. Ancak etken türünün mortalite üzerindeki bağımsız etkisi ve bu enfeksiyonlara ilişkin risk faktörleri arasındaki farklılıklar literatürde tam olarak ortaya konulamamıştır. Bu tez çalışmasında, GNB ve S. aureus kaynaklı KDE'lerde mortalite oranlarının karşılaştırılması ve mortaliteyle ilişkili klinik ve mikrobiyolojik risk faktörlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Elde edilen bulguların, KDE'ye bağlı mortalitenin azaltılmasına yönelik tanı, tedavi ve enfeksiyon kontrol stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir. Bu tek merkezli, retrospektif ve eşleştirilmiş kesitsel çalışma, Haziran 2018–Aralık 2023 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde yürütülmüştür. Kan kültürlerinde S. aureus veya Gram negatif bakteri izole edilen, 18 yaş ve üzeri toplam 1052 hasta dâhil edilmiştir. Olguların 279'u (%26,5) S. aureus KDE, 773'ü (%73,5) GN-KDE olarak saptanmıştır. GN-KDE grubunda yoğun bakım yatış yüzdesi (%44,4 vs. %28,3; p<0,001) ve Pitt bakteremi skoru [2 vs. 1; p<0,001] anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. SA-KDE olgularında diyabetes mellitus, hipertansiyon, kronik böbrek hastalığı, kalp hastalığı ve serebrovasküler hastalıklar daha sık izlenmiştir (p<0,05). Persistan enfeksiyon yüzdesi SA-KDE'de %21,9, GN-KDE'de %15,4 olarak bulunmuştur (p<0,001). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde yüksek Charlson Komorbidite İndeksi (aOR: 1,13; %95 GA: 1,06–1,20), artmış Pitt bakteremi skoru (aOR: 1,72; %95 GA: 1,58–1,87), santral venöz kateter varlığı (aOR: 1,82; %95 GA: 1,26–2,61), hastane kaynaklı enfeksiyon (aOR: 1,95; %95 GA: 1,31–2,91) ve uygun tedaviye kadar geçen süre (aOR: 1,12; %95 GA: 1,01–1,24) mortaliteyle bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Eşleştirilmiş alt grup analizinde, 30 günlük mortalite yüzdeleri SA-KDE'de %13,8, GN-KDE'de %18,8 olup istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,33). Sonuç olarak, GN-KDE olguları daha ağır klinik tabloyla seyretmesine rağmen, SA-KDE olgularında persistan enfeksiyon sıklığı daha yüksek bulunmuştur. Etken türü mortalite üzerinde bağımsız bir belirleyici değildir. Mortalite üzerinde klinik şiddet, komorbidite yükü, kaynak kontrolü ve uygun tedaviye erken başlanması en önemli prognostik faktörler olarak saptanmıştır. Bu bulgular, KDE yönetiminde etken odaklı yaklaşımlardan ziyade hasta merkezli, hızlı ve multidisipliner tedavi stratejilerinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Bloodstream infections (BSIs) remain serious clinical conditions associated with high mortality and morbidity rates, requiring early diagnosis and prompt initiation of effective antimicrobial therapy. Among the leading causative pathogens are Staphylococcus aureus and Gram-negative bacteria (GNB), which differ markedly in their epidemiological, clinical, and prognostic characteristics. However, the independent impact of the causative organism on mortality, as well as differences in associated risk factors between these infections, has not been fully elucidated. This study aimed to compare mortality rates between GNB- and S. aureus-associated BSIs and to identify clinical and microbiological factors associated with mortality. The findings are expected to inform diagnostic, therapeutic, and infection-control strategies to reduce BSI-related mortality. This single-center, retrospective, matched cross-sectional study was conducted at Gazi University Faculty of Medicine Hospital between June 2018 and December 2023. A total of 1,052 adult patients (≥18 years) with positive blood cultures for S. aureus or Gram-negative bacteria were included. Of these, 279 (26.5%) had SA-BSI and 773 (73.5%) had GN-BSI. The GN-BSI group showed significantly higher rates of intensive care unit admission (44.4% vs 28.3%; p<0.001) and higher Pitt bacteremia scores [2 vs 1; p<0.001]. Diabetes mellitus, hypertension, chronic kidney disease, cardiac disease, and cerebrovascular disease were more frequent among SA-BSI patients (p<0.05). Persistent infection occurred in 21.9% of SA-BSI and 15.4% of GN-BSI cases (p<0.001). Multivariate logistic regression identified a higher Charlson Comorbidity Index (aOR = 1.13; 95% CI: 1.06–1.20), elevated Pitt bacteremia score (aOR = 1.72; 95% CI: 1.58–1.87), presence of a central venous catheter (aOR = 1.82; 95% CI: 1.26–2.61), hospital-acquired infection (aOR = 1.95; 95% CI: 1.31–2.91), and time until appropriate treatment (aOR = 1.12; 95% CI: 1.01–1.24) as independent predictors of mortality. In the matched subgroup analysis, 30-day mortality rates were 13.8% for SA-BSI and 18.8% for GN-BSI, with no statistically significant difference (p = 0.33). In conclusion, GN-BSIs presented with more severe clinical manifestations, whereas persistent infection was more common in SA-BSIs. The causative organism itself was not an independent determinant of mortality. Instead, disease severity, comorbidity burden, adequacy and timing of antimicrobial therapy, and effective source control were the key prognostic factors influencing outcomes. These findings highlight the importance of rapid, patient-centered, and multidisciplinary management strategies rather than pathogen-focused approaches in the treatment of bloodstream infections.
Benzer Tezler
- Kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonları; hemodiyaliz hastalarında retrospektif olarak değerlendirme
Catheter-related bloodstream infections; retrospective evaluation in hemodialisis patients
EZGİ GİZEM ŞİBAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık BakanlığıEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN ŞENCAN
- Hematolojik maligniteli hastalarda kan dolaşımı enfeksiyonlarının incelenmesi
İnvestigation of bloodstream infections in patients with hematologic malignancies
TUĞBA ÇINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRCAN KAYAASLAN
- SDÜ Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı yataklı servislerinde hastane enfeksiyonlarının epidemiyolojik özelliklerinin ve klinik bulgularının incelenmesi
An evaluation of the epidemiology and clinical findings of the nosocomial infections at The Department of Pediatrics, Suleyman Demirel University Medical School Hospital
ABDÜLKERİM ELMAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSüleyman Demirel ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METEHAN ÖZEN
- Pediatri servislerinde yatan vakalarda hastane enfeksiyonlarının epidemiyolojik özelliklerinin 2012-2013 yıllarında prospektif olarak incelenmesi
A prospective investigation of epidemiology of the nosocomial infections in the pediatric wards in 2012-2013
CEYHUN CURA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSüleyman Demirel ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METEHAN ÖZEN
- Hemodiyaliz hastalarında santral venöz kateter kullanımının hasta sağkalım üzerine etkisi
The impact of central venous catheter use on survival in hemodialysis patients
MUHAMMED ŞAH DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
NefrolojiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEBRAİL KARACA