Sanat eğitiminde göstergebilim yönteminin kavramsal sanat pratikleri bağlamında kullanımı
The use of semiotic method in art education in the context of conceptual art practices
- Tez No: 998602
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KERİM LAÇİNBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Güzel Sanatlar, Education and Training, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, sanat eğitimi sürecinde düşünsel ve fikir odaklı yapısı nedeniyle anlamlandırılmasında güçlükler yaşanan kavramsal sanat eserlerinin, Roland Barthes'ın göstergebilimsel çözümleme yöntemiyle nasıl analiz edilebileceğini ortaya koymak ve bu yöntemin pedagojik katkılarını incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması desenine göre yapılandırılan araştırmada; Türkiye'de kavramsal sanatın önemli temsilcileri arasında yer alan Altan Gürman, Cengiz Çekil, Nil Yalter, Füsun Onur, Candeğer Furtun, Balkan Naci İslimyeli, Ahmet Öner Gezgin, Gülsün Karamustafa ve Mehmet Kavukçu'nun seçili eserleri, Barthes'ın düzanlam, yananlam ve mit katmanlarından oluşan çözümleme modeli doğrultusunda analiz edilmiştir. Ayrıca yöntemin sanat eğitimindeki uygulanabilirliği ve öğrencilere sağlayacağı katkılar üzerine alanında uzman üç akademisyenden görüş alınmıştır. Araştırma, açıklanan sanatçılar ve eserleri, incelenen kavramsal sanat alanları ve teknikleri, çözümleme yöntemi açısından Roland Barthes' göstergebilimsel çözümleme yöntemi, pedagojik veriler açısından ise sanat eğitimi alanında uzman üç akademisyenden elde edilen veriler ile sınırlandırılmıştır. Bu verilerden elde edilen bulgular, göstergebilimsel çözümleme yönteminin, kavramsal sanat yapıtlarındaki gündelik nesnelerin ardında yatan otorite, göç, toplumsal cinsiyet ve şiddet gibi derin kültürel ve ideolojik kodları açığa çıkarmada etkili bir araç olduğunu göstermiştir. Uzman görüşlerinin tematik olarak analiz edilmesi sonucunda, bu yöntemin öğrencilerin eleştirel düşünme, görsel okuryazarlık ve sosyo-kültürel çözümleme becerilerini geliştirdiği, sanat eserini yalnızca biçimsel bir nesne olarak değil, okunması gereken bir metin olarak algılamalarını sağladığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, göstergebilimsel çözümleme yönteminin kavramsal sanatın soyut dilini çözümlemede öğrencilere sistematik bir rehberlik sunduğu ve sanat eğitimine entegre edilmesinin görünenin ardındaki anlamı sorgulayabilme yetisi kazandırdığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this research is to demonstrate how conceptual artworks, which present difficulties in interpretation during the art education process due to their intellectual and idea-oriented structure, can be analyzed using Roland Barthes's semiotic analysis method and to examine the pedagogical contributions of this method. In the research, which is structured according to the multiple case study design of qualitative research methods; selected works of Altan Gürman, Cengiz Çekil, Nil Yalter, Füsun Onur, Candeğer Furtun, Balkan Naci İslimyeli, Ahmet Öner Gezgin, Gülsün Karamustafa, and Mehmet Kavukçu, who are among the important representatives of conceptual art in Turkey, were analyzed in line with Barthes's analysis model consisting of denotation, connotation, and myth layers. Additionally, opinions were obtained from three academicians who are experts in their fields regarding the applicability of the method in art education and the contributions it would provide to students. The research is limited to the explained artists and their works, the examined conceptual art fields and techniques, Roland Barthes's semiotic analysis method in terms of the analysis method, and the data obtained from three academicians who are experts in the field of art education in terms of pedagogical data. The findings obtained from these data showed that the semiotic analysis method is an effective tool in revealing deep cultural and ideological codes such as authority, migration, gender, and violence underlying the everyday objects in conceptual artworks. As a result of the thematic analysis of the expert opinions, it was determined that this method develops students' critical thinking, visual literacy, and socio-cultural analysis skills, and enables them to perceive the artwork not only as a formal object but as a text that needs to be read. As a result of the research, it was determined that the semiotic analysis method offers systematic guidance to students in decoding the abstract language of conceptual art and that its integration into art education provides the ability to question the meaning behind the visible.
Benzer Tezler
- Müzedeki halkbilimsel nesnelerin göstergebilimsel çözümlemeleri (Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti örneği)
Semiotic analysis of folkloric objects i̇n museum (Turkish Republic of Northern Cyprus example)
FATMA GİRİTLİ
Doktora
Türkçe
2014
Güzel SanatlarAnkara ÜniversitesiEğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
- The effect of visual narrative language of color codes in Youssef Chahine's cinema
Youssef Chahine sinemasında renk kodlarının görsel anlatı diline etkisi
MARİAM MAHROUS
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV FATOŞ PARSA
Assist. Prof. Dr. ELÇİN AS
- Türk resim sanatı'nda akademisyen sanat eğitimcilerin dışavurumculuk hakkındaki görüşleri ve eserlerinin incelenmesi
An analysis of academician art lecturers' works and ideas on expressionism in Turkish painting art
ERDAL KOCABEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Güzel SanatlarPamukkale ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FERYAL BEYKAL ORHUN
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Sanat eğitimi alanında yapıt incelemelerinde bir yöntem olarak görsel gösterge çözümlemesi
Semiotic analysis as a method of studying works in the art education
BENGÜ BATU
Doktora
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN