Medeni usul hukuku bakımından koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması
The restriction of freedom for protection purpose in civil procedural law
- Tez No: 998625
- Danışmanlar: PROF. DR. NEDİM MERİÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanması, Vesayet Hukuku, Usul Hukuku, Çekişmesiz Yargı İşi, Restriction of Freedom for Protective Purposes, Guardianship Law, Procedural Law, Non-Contentious Judicial Proceedings
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanması Kurumu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 432-437. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Sistematik olarak bakılırsa; Kanun'un“vesayet”başlıklı üçüncü kısmının,“vesayet düzeni”başlıklı birinci bölümünde,“Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanması”başlıklı altıncı ayrımında bulunmaktadır. Söz konusu maddeler İsviçre Medeni Kanunu'nun (ZGB) mülga 397a vd. maddelerinden alınmıştır. Koruma amaçlı özgürlük kısıtlaması sadece Türk Hukuk Sisteminde değil, Kara Avrupası Hukuk sistemine dahil pek çok ülkede ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Kara Avrupası sistemindeki ülkelerin yanında İngiltere, Galler gibi Anglosakson Hukuk sistemine dahil ülkelerde de konuya ilişkin düzenlemeler mevcuttur. Uluslararası hukukta yer alan pek çok temel mevzuatla da düzenleme altına alınan kurum, kişinin temel hak ve hürriyetlerine ilişkin sınırlamalar getirdiği için usul hukuku bakımından özel düzenlemeler ihtiva etmektedir. Bir çekişmesiz yargı işi olan Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanması talebine ilişkin özel usul kuralları Medeni Kanun'da yer almaktadır. Bunun dışındaki usul kuralları içinse 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'na başvurulacaktır. Kuruma ilişkin Türk hukukunda yer alan usul hukukuna ilişkin düzenlemeler dışında, Almanya ve İsviçre hukuk sistemlerinde yer alan düzenlemelere de tez içerisinde yeri geldikçe değinilmiştir. Avrupa ülkelerinde yetişkinlerin korunmasına ilişkin hukuki düzenlemelere bakıldığında; yakın zamanda pek çok ülkenin bu konuda reform yasaları çıkardığı görülür. Yaşlı nüfusun ve bu nüfus içinde (demans hastalığı gibi) korumayı gerektiren hastalıkları olan kişilerin oranının yüksek olması nedeniyle, İsviçre'de dahil olmak üzere kara Avrupası hukuk sistemlerinin pek çoğunda vesayet sistemi yerini“yetişkinlerin korunması hukuku”sistemine bırakmıştır. Bu kapsamda koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması kurumunda da değişiklikler meydana gelmiştir. Aynı durum değişen nüfus yapısından ötürü ülkemiz için de yakın zamanda gündeme gelecektir. Bu nedenle, ilerleyen zamanlarda tez çalışmasının hem doktrin hem de uygulama açısından faydalı olacağı düşünülmektedir. Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümü; genel olarak koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması, amaç, tarihçe ve kurumun maddi hukuka ilişkin şartlarından oluşmaktadır. İkinci bölümde; Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanması medeni yargılama hukuku açısından incelenmektedir. Üçüncü bölümde ise karar, karara karşı hukuki çareler ve kararın icrası incelenerek tez sonuca bağlanmıştır.
Özet (Çeviri)
SUMMARY The Institution of Restriction of Liberty for Protection Purposes is regulated in Articles 432-437 of the Turkish Civil Code No. 4721. Systematically speaking, it is found in the sixth section titled“Restriction of Liberty for Protective Purposes”in the first chapter titled“Guardianship System”of the third part of the Code titled“Guardianship.”The aforementioned articles were taken from the repealed Articles 397a et seq. of the Swiss Civil Code (ZGB). Restriction of liberty for protective purposes is regulated in detail not only in the Turkish legal system but also in many countries belonging to the Continental European legal system. In addition to countries in the Continental European system, there are also regulations on this subject in countries belonging to the Anglo-Saxon legal system, such as England and Wales. The institution, which is regulated by many fundamental laws in international law, contains special procedural regulations because it imposes restrictions on the fundamental rights and freedoms of individuals. Special procedural rules regarding requests for restriction of liberty for protective purposes, which are non-contentious judicial matters, are set out in the Civil Code. For other procedural rules, reference should be made to the Code of Civil Procedure No. 6100. In addition to the procedural law provisions related to the institution in Turkish law, the thesis also refers to the provisions in the German and Swiss legal systems where appropriate. When looking at the legal regulations related to the protection of adults in European countries, it is seen that many countries have recently enacted reform laws on this issue. Due to the high proportion of the elderly population and individuals with conditions requiring protection (such as dementia) within this population, the guardianship system has been replaced by the“law on the protection of adults”in many European legal systems, including Switzerland. Within this framework, changes have also occurred in the institution of restricting freedom for protective purposes. The same situation will soon come to the fore in our country as well, due to the changing population structure. For this reason, it is believed that the thesis will be useful both in terms of doctrine and practice in the future. The thesis consists of three sections. The first section of the thesis covers the restriction of liberty for protective purposes in general, its purpose, history, and the conditions of the institution in relation to substantive law. The second section examines the restriction of liberty for protective purposes from the perspective of civil procedural law. The third chapter examines the decision, legal remedies against the decision, and the enforcement of the decision, thereby concluding the thesis.
Benzer Tezler
- Türk Medeni Kanununa göre koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması
Restriction of freedom with the purpose of guardianship according to Turkish Civil Code
FATMA HİLAL AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukKto Karatay ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKKI MERT DOĞU
- Sentencing Mentally Disordered Offenders: Comparing provisions in Türkiye, England and Wales, and the Netherlands to the ECHR framework
Akıl Hastası Suçluların Cezalandırılması: Türkiye, İngiltere ve Galler ve Hollanda'daki düzenlemelerin AİHS hükümleri çerçevesinde karşılaştırılması
CANDAN YILMAZ
Doktora
İngilizce
2025
HukukUnıversıty Of Gronıngen (rıjksunıversıteıt Gronıngen)Ceza ve Ceza Muhakemesi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SANNE STRUIJK
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında Türk Medeni Usul Hukuku açısından adil yargılanma hakkı
Right to a fair trial regarding Turkish Law of Civil Procedure in consideration of European Convention of Human Rights and the Desicions of European Court of Human Rights
SEZİN AKTEPE ARTIK
Doktora
Türkçe
2014
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR HAKAN PEKCANITEZ
- Milletlerarası özel hukukta topluluk davası
Collective redress in private international law
OGÜN ERŞAN AYDINLI
- Birlikte mülkiyette ortak menfaati koruma yetkisi
Right to protect common interest in co-ownership
PINAR AĞCA TOPLANDI