Sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının merhamet yorgunluğu ile aile işlevsellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: İstanbul örneği
Examining the relationship between compassion fatigue and family functioning among social work professionals: The case of Istanbul
- Tez No: 998683
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, İstanbul ilinde sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının merhamet yorgunluğu düzeyleri ile aile işlevsellikleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmış olup, nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini İstanbul ilinde farklı kurumlarda görev yapan 150 meslek elemanı (sosyal hizmet uzmanı, psikolog, sosyolog, psikolojik danışman ve çocuk gelişimcisi) oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği ve McMaster Aile Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, online ortamda Google Form aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Pearson korelasyon analizi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi ve çoklu regresyon analizi teknikleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre merhamet yorgunluğu toplam puanı ile aile işlevselliği toplam puanı arasında istatistiksel açıdan anlamlı, negatif yönlü ve zayıf düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (r = -.214, p < .01). Bu bulgu, Bowen'ın aile sistemleri kuramındaki iş yaşamından aile sistemine yayılma (spillover) etkisini desteklemektedir. Merhamet yorgunluğu düzeyinin süpervizyon desteği alma, çalışma koşullarından memnuniyet, İstanbul ilinde çalışmaktan memnuniyet ve aylık dosya sayısına göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Aile işlevselliğinin ise medeni durum, çocuk sahibi olma ve çocuk sayısına göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışma koşullarından memnun olmayan katılımcıların merhamet yorgunluğu düzeyleri memnun olanlara kıyasla belirgin biçimde yüksek bulunmuştur (d = 0.98). Sonuç olarak, bulgular sosyal hizmet çalışanlarının hem bireysel hem de kurumsal düzeyde desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Bowen'ın aile sistemleri yaklaşımı çerçevesinde, müdahale programlarının sadece bireysel düzeyde değil aile sistemi düzeyinde de planlanması önerilmektedir. Meslek elemanlarının motivasyonlarını arttırıcı plan ve programların planlanması, çalışma koşullarının iyileştirilmesi, iş yükünün azaltılması, süpervizyon sistemlerinin kurulması, iş-yaşam dengesinin sağlanması ve ekonomik desteklerin artırılması hem çalışan refahının hem de hizmet kalitesinin yükselmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between compassion fatigue levels and family functioning among professionals working in the field of social services in Istanbul. The research was designed using a relational survey model and employed quantitative research methods. The sample of the study consisted of 150 professionals (social workers, psychologists, sociologists, psychological counselors, and child development specialists) working in various institutions in Istanbul. Data were collected using a Sociodemographic Information Form, the Short Compassion Fatigue Scale, and the McMaster Family Assessment Device. The data were gathered online via Google Forms. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and multiple regression analysis were used in the data analysis. According to the findings, a statistically significant, negative, and weak relationship was found between total compassion fatigue scores and total family functioning scores (r = -.214, p < .01). This finding supports the spillover effect from work life to family system as conceptualized in Bowen's family systems theory. Compassion fatigue levels differed significantly according to receiving supervision support, satisfaction with working conditions, satisfaction with working in Istanbul, and monthly caseload. Family functioning was found to differ significantly according to marital status, having children, and the number of children. Participants who were not satisfied with their working conditions had significantly higher levels of compassion fatigue compared to those who were satisfied (d = 0.98). In conclusion, the findings indicate that social service professionals need to be supported at both individual and organizational levels. Within the framework of Bowen's family systems approach, it is recommended that intervention programs be planned not only at the individual level but also at the family system level. Planning programs that enhance motivation, improving working conditions, reducing workload, establishing supervision systems, ensuring work-life balance, and increasing economic support will contribute to improving both employee well-being and service quality.
Benzer Tezler
- Çocuk refahı alanında çalışan meslek elemanlarının merhamet yorgunluğunun incelenmesi: Sosyal hizmet merkezlerine yönelik bir uygulama
Investigation of compassion fatigue of professionals working in the field of child welfare: A study on social service centers
YAVUZ SELİM KAYMAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP ACA
- Tıbbi sosyal hizmet uzmanlarında merhamet yorgunluğuna etkide bulunan faktörlerin incelenmesi
Exploring of factors affecting compassion fatigue in medical social workers
SENA ODABAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDAT IŞIKHAN
- Sosyal hizmet uzmanlarının merhamet yorgunluğu ve ikincil travmatik stres düzeylerinin incelenmesi
Compassion fatigue and secondary traumatic stress in social workers examination of levels
MAZLUM DAĞDELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetMuş Alparslan ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR YEŞİLYURT
- Sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının empatik eğilim düzeyleri ile ikincil travmatik stres belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the empathic tendency levels of social work professionals and their secondary traumatic stress symptoms
GÖZDE KALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY BARUT
- Sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının adil dünya inançlarının psikolojik iyi oluşlarına etkisi
The effect of just world beliefs on the psychological well-being of professionals working in the field of social services
SEVAL AKKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiEğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YENER ÖZEN