Ön Asya mitolojilerinin toplumsal yapıya yansımaları
Reflections of Near Asian mythologies on social structure
- Tez No: 998786
- Danışmanlar: PROF. DR. YASİN TOPALOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: mitoloji, toplumsal yapı, ritüel, şehir kurulumu, Ön Asya, arketip, mythology, social structure, ritual, city foundation, Near East, archetype
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Ön Asya mitolojilerinin toplumsal yapıya etkisini incelemek üzere disiplinler arası bir yaklaşım benimsemektedir. Mitlerin, dilin ortaya çıkışından ritüellerin şekillenmesine, kutsal mekânların inşasından şehir kurulum mitlerine kadar geniş bir alanda toplumsal yapıyı etkilediği varsayılmakta ve bu etkiler hem tarihsel hem de semiyotik yöntemlerle analiz edilmektedir. Çalışma, mitolojinin yalnızca bir anlatı türü olmadığını; aksine toplumsal düzenin yeniden üretildiği, ideolojik kodların yerleştirildiği ve tarihsel anlamların kurulduğu bir alan olduğunu vurgular. Mitler aracılığıyla birey, kendini toplumu içinde konumlandırır; tanrı, kahraman ve kurucu figürler (arketipler) üzerinden kendi yaşam düzenini anlamlandırır. Gılgamış, Enuma Eliş, İnanna, Atis ve benzeri mitolojik örnekler üzerinden yapılan çözümlemeler, bu mitlerin tarihsel bilince, toplumsal rollere, dinî düzenlemelere ve kent mimarisine nasıl etki ettiğini gözler önüne sermektedir.
Özet (Çeviri)
This doctoral dissertation explores the influence of Ancient Near Eastern mythologies on social structures through an interdisciplinary perspective. By analyzing foundational myths related to language origin, rituals, sacred architecture, and city founding narratives, it demonstrates how myth acts as a cultural and ideological blueprint. Myth is treated not merely as a narrative genre but as a symbolic structure embedded within cultural memory and historical identity. Through comparative mythology, archetypal interpretation, and intertextual analysis, the study sheds light on the layered relationship between myth and social domains such as religion, ideology, history, art, and urban design. Through selected examples including Enuma Elish, Epic of Gilgamesh, Descent of Inanna, and Attis cults, the dissertation highlights the mythic codes that shape ritual practices, urban organization, social roles, and religious perceptions. It is argued that myths function as both preservers of tradition and agents of transformation within societal frameworks.
Benzer Tezler
- İnsan-toprak ilişkisinin kültürel gelişimi ve seramiğe varışı
The Cultural development of human-soil interaction and lormation of ceramic art
SİBEL ALPASLAN PETEMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiSeramik Ana Sanat Dalı
PROF. DR. GÜNGÖR GÜNER
- Karaçay-Malkar sosyo-kültürel yapısının etnik kökenleri ve kültürleşme
The Ethnic origins of Karachay-Balkar socio-cultural structure and acculturation
UFUK TAVKUL
- Kırgızların Karaç Döö Destanı (İnceleme-metin)
Karaç Döö Epic of Kırgız (An examination and text)
MÜNEVVER FEYZA KARAKILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıÇankırı Karatekin ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULSELAM ARVAS
- İslam öncesi Türk sanatında bazı hayvansal ve bitkisel kültür ögeleri
Some animal and vegetable culture elements on Turkish art before Islam
SÜMEYYA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Sanat TarihiSelçuk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MUSTAFA YILDIRIM
- Geleneksel kağıt üretim ve baskı teknikleri ile Türk kültleri temalı baskı serisi
Traditional paper production and printing techniques and Turkish culture themed printing series
HANDE ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiDokuz Eylül ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
DOÇ. CEREN BULUT YUMRUKAYA