Algılanan ebeveyn tutumları, psikolojik sağlamlık ve mükemmeliyetçilik arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships between perceived parenting styles, psychological resilience, and perfectionism
- Tez No: 999008
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Aile tutumu, Algılanan ebeveynlik biçimleri, Genç yetişkinler, Psikolojik sağlamlık, Family attitude, Perceived parenting styles, Young adult, Resilience
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, genç yetişkin bireylerin algıladıkları ebeveyn tutumları ile psikolojik sağlamlık ve mükemmeliyetçilik eğilimleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Psikolojik sağlamlık, bireylerin stresli yaşam olayları karşısında dengeyi sürdürebilme kapasiteleriyle ilişkilidir. Ebeveyn tutumlarının, bireyin kişilik gelişimi ve içsel dayanıklılığı üzerinde belirleyici bir etkisi olduğu düşünülmektedir. Aşırı koruyuculuk, reddedilme ve duygusal sıcaklık gibi ebeveyn tutumlarının psikolojik değişkenlerle olan ilişkileri değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile desenlenmiştir. Çalışmanın örneklemini, İstanbul'da yaşayan ve kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 361 genç yetişkin birey oluşturmaktadır. Veriler çevrim içi anket yoluyla toplanmış ve gönüllülük esas alınmıştır. Psikolojik sağlamlık düzeyi, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) ile ölçülmüştür. Mükemmeliyetçilik düzeyi, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (ÇBMÖ) aracılığıyla; ebeveyn tutumlarına ilişkin algılar ise Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği – Çocuk Formu (KAET-Ç) ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik bilgileri ise araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde korelasyon, regresyon ve aracılık analizleri kullanılmıştır. Analizlerde, aşırı koruyucu ebeveyn tutumunun psikolojik sağlamlık üzerinde negatif etkili olduğu bulunmuştur. Duygusal sıcaklık ve mükemmeliyetçilik alt boyutları ise bazı durumlarda anlamlı ilişkiler göstermemiştir. Reddedilme algısı ve başkalarına yönelik mükemmeliyetçiliğin aracı değişken olarak etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Araştırma sonuçları, ebeveyn tutumlarının bireyin psikolojik sağlamlığı üzerinde doğrudan etkili olduğunu göstermektedir. Aşırı koruyucu tutumlar, bireyin duygusal özerkliğini ve direnç kapasitesini zayıflatmaktadır. Duygusal sıcaklık ise reddedilme algısını azaltmakla birlikte, tek başına sağlamlık üzerinde belirleyici değildir. Bulgular, ebeveyn tutumlarının bireyin psikolojik gelişiminde ne denli kritik olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationships between young adults' perceived parenting styles and their levels of psychological resilience and perfectionism tendencies. Psychological resilience is related to individuals' ability to maintain balance in the face of stressful life events. Parenting styles are considered to play a determining role in the development of personality and internal strength. In this context, the relationships between parenting styles—such as overprotection, rejection, and emotional warmth—and psychological variables were evaluated. The study was designed using the relational survey model, one of the quantitative research methods. The sample consisted of 361 young adults residing in Istanbul, selected through convenience sampling. Data were collected via online questionnaires, and participation was based on voluntary consent. Psychological resilience was measured using the Brief Resilience Scale (BRS). Perfectionism tendencies were assessed with the Multidimensional Perfectionism Scale (MPS), while perceived parenting styles were evaluated using the Shortened Version of the Perceived Parental Attitudes Scale – Child Form (SVPPAS-CF). Sociodemographic information of the participants was gathered through a Demographic Information Form developed by the researcher. The data were analyzed using correlation, regression, and mediation analyses. The results revealed that especially overprotective parenting had a negative effect on psychological resilience. Emotional warmth and sub-dimensions of perfectionism did not show significant relationships in some cases. Rejection perception and other-oriented perfectionism did not have a statistically significant mediating role. The findings indicate that parenting styles have a direct effect on psychological resilience. Overprotective parenting weakens individuals' emotional autonomy and capacity for resilience. Although emotional warmth reduces the perception of rejection, it alone is not a decisive factor for resilience. Overall, the results emphasize the critical role of parenting styles in individuals' psychological development.
Benzer Tezler
- Yetişkinlerde algılanan ebeveyn tutumları, psikolojik sağlamlık ve öz şefkat düzeyleri ilişkisi
The relationship between perceived parental attitudes, psychological resilience, and self-compassion levels in adults
HAZAL SENA AZGIT DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
- Ergenlerin algılanan ebeveyn tutumları, bağlanma stilleri ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between adolescents' perceived parental attitudes, attachment styles and psychological resilience levels
ÜMMÜGÜLSÜM DERİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT TANSEL
- İkiuçlu (Bipolar) bozukluğu ve şizofreni tanısı almış yetişkinlerde algılanan ebeveyn tutumları ile psikolojik sağlamlık ve baş etme yolları arasındaki ilişki
Research of the relation between perceived of parents with psychological resilience and ways of coping with it in the adults diagnosed bipolar disorder and schizophrenia
EDA YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiMersin ÜniversitesiAile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURHAN ÇAPRİ
- Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin algılanan ebeveyn tutumları ile öz-duyarlık açısından incelenmesi
Investigation of university students' psychological resilience level in terms of perceived parental attitudes and self-compassion
HAVVANUR AKYOL KOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜGE YÜKSEL
- Ergenlerde algılanan ebeveynlik tutumu, psikolojik sağlamlık ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide bilişsel esneklik ve umut düzeyinin aracı rolü
Relationship between perceived parenting attitudes, resilience, and life satisfaction in adolescents: The mediating role of cognitive flexibility and hope level
BÜŞRA ÇELİKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE IŞIK