Acil servise KOAH alevlenmesi ile gelen hastalarda salbutamolün kalp hızına etkisi
The effect of salbutamol on heart rate in patients presenting to the emergency department with acute exacerbation of COPD
- Tez No: 999043
- Danışmanlar: PROF. DR. SİNAN KARACABEY, DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BİRKAN KORGAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: KOAH alevlenmesi, salbutamol, kalp hızı, taşikardi, acil servis, COPD exacerbation, salbutamol, heart rate, tachycardia, emergency department
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, acil serviste kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) alevlenmesi nedeniyle başvuran hastalarda nebülize salbutamol tedavisinin kalp hızı üzerine etkisini prospektif olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, prospektif, gözlemsel çalışmaya, Şubat 2024 – Mayıs 2025 tarihleri arasında acil servise başvuran ve hafif-orta şiddette KOAH alevlenmesi tanısı alan 129 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya, standart dozda nebülize salbutamolün 10 dakika arayla toplam üç doz uygulandığı ve bunun dışında ek tedavi verilmeyen hastalar alınmıştır. Kalp hızı ölçümleri başvuru anında ve T0, T10, T20 ve T30 zaman noktalarında kaydedilmiştir. Zaman içindeki kalp hızı değişimleri, tekrarlı ölçümler varyans analizi (RM-ANOVA) ve Bonferroni post-hoc testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca cinsiyet, başvuru sırasındaki ritim, ilaç kullanımı ve taşikardi varlığına göre alt grup analizleri yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 129 hastanın başlangıç nabız değerleri incelendiğinde, 101'inde (%78,3) taşikardi saptanmazken, 28'inde (%21,7) ise taşikardi gözlenmiştir. Ortalama yaş 67,2 ± 11,2 yıl olup, hastaların %76'sı erkekti. RM-ANOVA sonuçları, zamanın kalp hızı üzerine istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu gösterdi (F=10,695; p<0,001). Bonferroni post-hoc analizlerde, T0'a kıyasla T10, T20 ve T30 zaman noktalarında kalp hızında anlamlı bir düşüş saptandı (p<0,05). Alt grup analizlerinde cinsiyet, atriyal fibrilasyon varlığı, antiaritmik ilaç ve rutin kısa etkili β2-agonist (SABA) kullanımı ile zaman arasındaki etkileşimler istatistiksel olarak anlamlı bulunmakla birlikte, zaman noktaları arasında kalp hızı değişimleri açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Başvuru EKG ritmi (sinüs taşikardisi ve hızlı ventrikül yanıtlı atriyal fibrilasyon) ile T0 ve T30 zaman noktalarında taşikardi varlığına göre yapılan analizlerde zaman ile etkileşim istatistiksel olarak anlamlı olup, başlangıçta taşikardisi bulunan hastalarda kalp hızındaki düşüşün daha belirgin olduğu gözlendi. İzlem süresince ciddi kardiyovasküler yan etki gelişmedi. Sonuç: Nebülize salbutamol uygulamasının KOAH alevlenmesi ile acil servise başvuran hastalarda kalp hızında klinik olarak anlamlı bir artışa yol açmadığı, erken dönemde ise anlamlı bir azalma sağladığı gösterilmiştir. Bu bulgular, salbutamolün acil servis pratiğinde kardiyovasküler açıdan güvenli bir tedavi seçeneği olduğunu desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: The aim of this study was to prospectively evaluate the effect of nebulized salbutamol treatment on heart rate in patients presenting to the emergency department with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) exacerbation. Materials and Methods: In this single-center, prospective, observational study, 129 patients presenting to the emergency department between February 2024 and May 2025 with a diagnosis of mild-to-moderate COPD exacerbation were included. Patients who received three consecutive doses of standard-dose nebulized salbutamol at 10-minute intervals without any additional treatment were enrolled. Heart rate measurements were recorded at presentation and at T0, T10, T20, and T30 time points. Changes in heart rate over time were analyzed using repeated measures analysis of variance (RM-ANOVA) with Bonferroni post-hoc tests. Subgroup analyses were also performed based on sex, baseline rhythm, medication use, and the presence of tachycardia. Results: Among the 129 patients included in the study, baseline evaluation revealed that tachycardia was absent in 101 patients (78.3%) and present in 28 patients (21.7%). The mean age was 67.2 ± 11.2 years, and 76% of the patients were male. RM-ANOVA demonstrated a statistically significant effect of time on heart rate (F=10.695; p<0.001). Bonferroni post-hoc analyses showed a significant decrease in heart rate at T10, T20, and T30 compared to T0 (p<0.05). In subgroup analyses, interactions between time and sex, presence of atrial fibrillation, antiarrhythmic drug use, and routine short-acting β2-agonist (SABA) use were statistically significant; however, no significant differences in heart rate changes between time points were observed. Analyses based on baseline ECG rhythm (sinus tachycardia and atrial fibrillation with rapid ventricular response) and the presence of tachycardia at T0 and T30 revealed a significant interaction with time, with a more pronounced decrease in heart rate observed in patients who were tachycardic at baseline. No serious cardiovascular adverse events were observed during follow-up. Conclusion: It has been demonstrated that nebulized salbutamol administration does not cause a clinically significant increase in heart rate in patients presenting to the emergency department with COPD exacerbation; on the contrary, it provides a significant decrease in the early period. These findings support that salbutamol is a cardiovascularly safe treatment option in emergency department practice.
Benzer Tezler
- Salbutamol ilişkili laktik asidoz; bir acil serviste retrospektif analiz
Salbutamol induced lactic acidosis; A retrospective analysis of an emergency department
ÖZLEM BAYRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
İlk ve Acil YardımDokuz Eylül ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSİN AKSAY
- Acil servise KOAH alevlenmesi ile gelen hastalarda PEF ve VAS ölçümünün hastalığın şiddeti ve erken yeniden başvuruyu öngörmede değeri
The value of PEF and VAS measurement in the prediction of the severity of the disease and early revisiting rates in patients applying to emergency room due to COPD exacerbation
SONER IŞIK
- Acil servise kronik obstruktif akciğer hastalığı akut alevlenme ile gelen hastalarda ilk tedavi olarak uygulanan 2 non-invaziv ventilasyon modunun continuous positive airway pressure (CPAP) ve bilevel positive airway pressure (BİPAP) etkinliğinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
DUYGU ZİYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
UZMAN SERHAT AKAY
- Kronik obstriktif akciğer hastalığının akut alevlenmesiyle acil servise gelen hastalarda arteriyel kan gazları ile spirometri ve pulse oksimetrinin karşılaştırılması
Comparing spirometry and pulse oxymetry with arterial blood gases in acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease
MELEK SEDEF GÜRKAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
İlk ve Acil YardımDokuz Eylül Üniversitesiİlk ve Acil Yardım Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ARİF HİKMET ÇIMRIN
- Acil servise akut dispne şikâyetiyle başvuran hastalarda el tipi kapnometre ile ölçülen nazal end-tidal karbondioksit (EtCO₂) düzeyinin ve kapnografik dalga formunun ayırıcı tanıdaki yeri: prospektif kesitsel çalışma
The diagnostic role of handheld capnometer-derived nasal end-tidal carbon dioxide (EtCO₂) levels and capnographic waveform morphology in patients presenting to the emergency department with acute dyspnea: A prospective cross-sectional study
TAHA YAŞAR KİRAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KEŞAPLI