Nigella sativa L. (Ranunculaceae) türü üzerinde farmasötik botanik yönünden araştırmalar
Pharmaceutical botanical investigations on Nigella sativa L. (Ranunculaceae)
- Tez No: 999130
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞEGÜL KÖROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Botanik, Kimya, Pharmacy and Pharmacology, Botany, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada; Türkiye'de yaygın olarak kültürü yapılan ve geleneksel tıpta çeşitli amaçlarla kullanılan Nigella sativa L. (Ranunculaceae) türünün anatomik ve morfolojik özelliklerinin yanı sıra biyolojik aktiviteleri ve fitokimyasal bileşiminin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, N. sativa'nın anatomik ve morfolojik yapıları detaylı şekilde araştırılmıştır. Fitokimyasal analiz kapsamında ise, çiçeklenme ve meyvelenme dönemlerinde toplanan toprak üstü kısımlar ile tohumların temel etken madde grupları belirlenmiştir. Ayrıca, örneklerin toplam fenolik ve flavonoit miktarları da tayin edilmiştir. YBSK ile metanol ekstrelerinde gallik asit, rutin klorojenik asit ve rosmarinik asit ve miktarları belirlenmiştir. Biyolojik aktivite olarak antioksidan, antidiyabetik ve antimikrobiyal etkilerine bakılmıştır. Çiçekli dönemdeki ekstresinin fenolik içeriğinin ve antioksidan kapasitesinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Antioksidan aktiviteler ABTS, DPPH ve FRAP yöntemleriyle değerlendirilmiş ve fenolik içerikle pozitif korelasyon saptanmıştır. Antidiyabetik potansiyel α-glukozidaz inhibisyonu üzerinden değerlendirilmiş ve meyveli dönem toprak üstü kısmında kısmi inhibisyon gözlenmiştir. Antibakteriyel ve antifungal analizlerde tohumlar ve toprak üstü kısımlar arasında etki spektrumu ve gücü bakımından farklılıklar bulunmuş; ayrıca anti-quorum sensing ve antibiyofilm etkiler de ortaya konmuştur. Elde edilen veriler, çok yönlü bir tıbbi bitki olarak N. sativa'nın ilaç ve gıda endüstrisinde daha etkin biçimde değerlendirilmesine katkı sunmakta; aynı zamanda doğal biyolojik ajanlara yönelik yeni araştırmalar için yol gösterici nitelik taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to investigate the anatomical and morphological characteristics, biological activities and phytochemical composition of Nigella sativa L. (Ranunculaceae), a species that is widely cultivated in Türkiye and traditionally used for various medicinal purposes. Accordingly, the anatomical and morphological structures of N. sativa were examined in detail. As part of the phytochemical analysis, the main active compound groups in the aerial parts collected during the flowering and fruiting stages, as well as in the seeds, were identified. Furthermore, the total flavonoid and phenolic contents of the samples were also determined. Using HPLC, the amounts of gallic acid, rutin, chlorogenic acid and rosmarinic acid were quantified in the methanolic extracts. Antioxidant, antidiabetic and antimicrobial effects were examined as its biological activities. The extract obtained during the flowering stage showed high phenolic content and strong antioxidant capacity. Antioxidant activity was assessed using ABTS, DPPH and FRAP methods, which revealed a positive correlation with phenolic content. The antidiabetic potential was evaluated through α-glucosidase inhibition, with partial inhibition observed in the aerial parts collected during the fruiting stage. Antibacterial and antifungal analyses indicated variations in spectrum and potency between the seeds and aerial parts. Moreover, anti-quorum sensing and anti-biofilm activities were also demonstrated. The results of this study contribute to the effective utilization of N. sativa as a multi-functional medicinal plant in the pharmaceutical and food industries and offer a valuable foundation for further research on natural bioactive agents.
Benzer Tezler
- Nigella sativa L. (Ranunculaceae) bitkisi üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical studies on Nigella sativa L. (Ranunculaceae)
Ş. SELMA URAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eczacılık ve FarmakolojiMersin ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAMZE KÖKDİL
- Chemical structural analysis of Nigella sativa L.Seeds
Nigella sativa L. Tohumlarının kimyasal yapısının analizi
MUSTAFA KEMAL TAŞKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
KimyaEge ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZGEN ALANKUŞ ÇALIŞKAN
- Nigella sativa L. bitkisi üzerine fitoterapötik çalışmalar
Phytotherapotic studies on Nigella sativva L.
BEYZA AYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UFUK KOCA
- Nigella sativa tohumu ve tohum yağından Avrupa farmakopesi için monograf tasarımı
Monogrophy design from nigella sativa seed and oil for european pharmacopoeia
ÖZLEM BAĞCI YARIMCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UFUK KOCA ÇALIŞKAN
- Yozgat koşullarında farklı ekim zamanı ve tohumluk miktarı uygulamalarının çörek otu (Nigella sativa L.)'nda verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of different sowing time and seed amount applications on yield and quality traits of black cumin (Nigella sativa L.) in Yozgat conditions
SEMA BABAYİĞİT KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatYozgat Bozok ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT YAZİCİ