Ebeveynlerin doğaya bağlılık öz yeterliliği ile ebeveynlik stresi ve çocuk ilişkileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
An examination of the relationships between parents' nature connectedness self-efficacy, parenting stress, and parent–child relationshi̇ps
- Tez No: 999187
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERVE PEPELE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ebeveynlerin doğaya bağlılık temelli ebeveyn öz yeterlilik düzeyleri ile ebeveynlik stresi ve ebeveyn–çocuk ilişkilerinin kalitesi arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Günümüzde çocukların doğayla etkileşim fırsatlarının azalması ve aile yaşamının giderek kapalı ve yapılandırılmış ortamlara kayması, ebeveynlerin doğaya ilişkin yeterlilik algılarının önemini artırmıştır. Ancak alanyazında doğaya bağlılık temelli ebeveyn öz yeterliliğinin ebeveynlik süreçleriyle birlikte ele alındığı çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu nedenle doğaya bağlılık temelli ebeveyn öz yeterliliğinin ebeveynlik stresi ve ebeveyn–çocuk ilişki kalitesi ile birlikte incelenmesine ihtiyaç duyulmuştur. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2025–2026 eğitim öğretim yılında Kırşehir il merkezinde anaokuluna devam eden 48–72 aylık çocuğu bulunan toplam 255 ebeveyn oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Doğaya Bağlılık Ebeveyn Öz Yeterlilik Ölçeği, Ebeveynlik Stresi Ölçeği, Ebeveyn–Çocuk İlişki Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel paket programı aracılığıyla analiz edilmiş; analiz sürecinde korelasyon analizi, regresyon analizi, bağımsız örneklemler t-testi ve varyans analizi (ANOVA) yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, ebeveynlerin doğaya bağlılık öz yeterlilik düzeyleri arttıkça ebeveynlik stresinin azaldığını, buna karşılık olumlu ebeveyn–çocuk ilişki düzeylerinin güçlendiğini ortaya koymuştur. Ayrıca doğaya bağlılık temelli ebeveyn öz yeterliliğinin hem ebeveynlik stresi hem de ebeveyn–çocuk ilişki kalitesi üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenlere ilişkin bulgular incelendiğinde, ebeveyn cinsiyetinin yalnızca olumlu ebeveyn–çocuk ilişkileri üzerinde anlamlı bir farklılık yarattığı; ebeveynlerin eğitim düzeyi, çocuk sayısı ve aile gelir durumunun ise doğaya bağlılık öz yeterlilik düzeyleriyle anlamlı biçimde ilişkili olduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationships between parents' nature-connected parenting self-efficacy levels, parenting stress, and the quality of parent–child relationships. In recent years, the decreasing opportunities for children to interact with nature and the increasing tendency of family life to take place in enclosed and structured environments have heightened the importance of parents' perceptions of their competence regarding nature. However, the literature shows that studies examining nature-connected parenting self-efficacy together with parenting processes are limited. Therefore, there is a need to investigate nature-connected parenting self-efficacy in relation to parenting stress and the quality of parent–child relationships within a holistic framework. The study was conducted using a relational survey model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of 255 parents who have children aged 48–72 months attending kindergarten in the city center of Kırşehir during the 2025–2026 academic year. Data were collected using the Nature-Connected Parenting Self-Efficacy Scale, the Parenting Stress Scale, the Parent–Child Relationship Scale, and a Personal Information Form. The obtained data were analyzed using a statistical software package. Correlation analysis, regression analysis, independent samples t-test, and analysis of variance (ANOVA) were employed in the data analysis process. The findings revealed that as parents' nature-connected parenting self-efficacy levels increased, parenting stress decreased, while positive parent–child relationship levels strengthened. In addition, nature-connected parenting self-efficacy was found to be a significant predictor of both parenting stress and the quality of parent–child relationships. Regarding demographic variables, parental gender created a significant difference only in positive parent–child relationships, whereas parents' educational level, number of children, and family income were significantly related to nature-connected parenting self-efficacy levels.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocukları için doğaya bağlılık ölçeği-ebeveyn değerlendirme formu türk kültürüne uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Connectedness to nature scale for preschool children-parent assessment form: adaptation to turkish culture, validity and reliability study
MERVE NUR KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimOrdu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİHAN DURMUŞOĞLU SALTALI
- Okul öncesi dönem çocuklarının ekolojik ayak izi farkındalıkları ile anne baba ve öğretmenlerinin doğaya bağlılıklarının incelenmesi
The investigation of preschoolers' awareness of ecological footprint and parental connection to nature
AYSEL KOZAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ AKŞİN YAVUZ
- Ergen-ebeveyn ilişkisinin doğası, depresyon ve psikososyal işlevsellik üzerindeki etkisi
The nature of adolescent-parent relationship, effect on depression and pyschosocial adjustment
FIRAT HAMİDİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEZAN BİLDİK
- Vegan ve vegan olmayan bireylerin eko etiketli ürünlere karşı tutum ve satın alma davranışlarının incelenmesi
Examination of attitude and purchasing behavior of vegan andnon-vegan individuals against eco-label products
SELİN GENLİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeEge Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ERHAN ZALLUHOĞLU
- Okul öncesi eğitimde ekolojik okuryazarlık becerisini geliştirmeye yönelik uygulamaların incelenmesi: Bir durum çalışması
The analysis of the applications that aim to develop ecological literacy skills in pre-school education: A case study
MERVE ÖZER
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI YILDIRIM