Sömürge sinemasında bakışın ve ötekinin sinematografik analizi
Cinematographic analysis of the gaze and the other in colonial cinema
- Tez No: 999210
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN AŞKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Sinematografi, Cinematography
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Film Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, sömürge sinemasındaki Doğu ve Batı temsillerinden yola çıkarak“bakış”ın nasıl kurulduğu ve“öteki”nin sinematografik unsurlar aracılığıyla nasıl üretildiği incelenmiştir. Bu çalışmanın problemi, sömürge sinemasında Doğulu ve Batılı karakterlerin anlatı içindeki konumlarının bakış rejimi aracılığıyla nasıl kurulduğu ve bu süreçte“öteki”nin hangi sinematografik araçlar yoluyla temsil edildiğidir. Çalışmanın temel amacı ise sömürge sinemasında tercih edilen sinematografik unsurların yalnızca görüntüleme teknikleri değil, Batılı ideolojileri ve normları görünür kılan ideolojik bir görsel rejimin parçası olduğunu ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntem ve tekniklerinden yararlanılarak, The Sheik (1921), Gunga Din (1939) ve Out of Africa (1985) filmleri, Ella Shohat ve Robert Stam'ın (2014) çalışmalarından hareketle oluşturulan; Stereotip-Realizm Gerilimi, Karakter Konum ve Hiyerarşi, Karakterlerin İşlevi (Eyleyici/Dekoratif), Varlık/Yokluk Diyalektiği, Karakterin Kadraj Baskınlığı, Plan Ölçeği, Bakış Rejimi ve Fokalizasyon, Bedensel Retorik ve Duygulanım Kodları temaları üzerinden analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; sömürge sinemasında Batılı karakterlerin sinematografik tercihler aracılığıyla anlam kuran ve anlatıyı yönlendiren aktif özneler olarak temsil edildiği, sömürülen karakterlerin ise ağırlıklı olarak edilgen, egzotik, marjinal ya da tehdit unsuru olarak temsil edildiği sonucuna varılmıştır. Sinematografik tercihlerin bu yanlı ve Batı merkezli temsillerin oluşturulmasında, ideolojik bir işlev gördüğü ve mevcut hiyerarşik yapıyı yeniden üreterek meşrulaştırdığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışmada; sömürge sinemasında sinematografik tercihlerin, tarafsız bir şekilde kurulmadığı aksine taraflı bir rol oynayarak, sömürülen karakterlerin olumsuz temsillerinin yeniden üretilmesini sağlayan ideolojik bir işlev gördüğü sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This research examines the construction of the“gaze”and the creation of the“other”through cinematic techniques, with a focus on representations of the East and the West in colonial cinema. This research explores how the narrative positioning of Eastern and Western characters in colonial films is shaped through regimes of the gaze, as well as the specific cinematographic strategies employed in the representation of the“other”in this context. The primary objective of the research is to demonstrate that the cinematographic elements favored in colonial cinema are not merely techniques of imaging but also integral to an ideological visual framework that highlights Western ideologies and standards. Employing qualitative research methodologies and techniques, the films The Sheik (1921), Gunga Din (1939), and Out of Africa (1985) are examined through the lens of Ella Shohat and Robert Stam (2014). The analysis is structured around the following thematic categories: The Tension Between Stereotype and Realism, Character Positioning and Hierarchies, The Character Function (Active/Passive), The Presence/Absence Dialectic, Character Prominence Within the Frame, Shot Scale, Gaze Dynamics and Focalization, Bodily Rhetoric, and Emotional Signifiers. The analyses concluded that in colonial cinema, Western characters are depicted as active agents who create meaning and steer the narrative through filmic decisions, whereas colonized characters are mostly shown as passive, exotic, marginal, or threatening figures. Cinematographic decisions were found to play an ideological role in producing these biased and Western-centric portrayals, legitimizing existing hierarchical structures through their reproduction. In summary, this research finds that cinematic selections in colonial films are not made neutrally; they instead have a biased impact, fulfilling an ideological purpose that maintains the negative portrayals of colonized subjects.
Benzer Tezler
- Batı sinemasında doğu algısının şarkiyatçılık bağlamında değerlendirilmesi: Kalküta'nın Çocukları film örneği
Consideration of eastern perception through western cinema in the context of orientalism: 'Born Into Brothels' documentary
ESMA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Radyo-TelevizyonÜsküdar ÜniversitesiMedya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN DİKER
- Batı sinemasında doğu algısının şarkiyatçılık bağlamında değerlendirilmesi: Kalküta'nın çocukları film örneği
Consideration of eastern perception through western cinema in the context of orientalism: 'Born into brothels' documentary
ESMA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Radyo-TelevizyonÜsküdar ÜniversitesiMedya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN DİKER
- Representations of minorities in contemporary Turkish cinema under the spectrum of postcolonial theory
Postkolonyal teori açısından çağdaş Türkiye sinemasında azınlıkların temsilleri
MUSTAFA ORHAN GÖZTEPE
Doktora
İngilizce
2022
İletişim BilimleriBahçeşehir ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELENI VARMAZI
- Kültürel emperyalizm ve Doğu Afrika sineması: Uganda ve Kenya örneği
Cultural imperialism and East African cinema: The case of Uganda and Kenya
SULAİMAN NURUDİNİ MALUNDA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sahne ve Görüntü SanatlarıSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNEM EVREN YÜKSEL
- Göçmen kimliğinin `Otobüs' filminde temsili"
Representation of iimmigrant identity 'The Bus'' movie "
FATOŞ KIRLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Sahne ve Görüntü SanatlarıMaltepe Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PEYAMİ ÇELİKCAN