Dönüşümcü liderliğin örgütsel bağlılık ve değişime direnç üzerindeki etkisi: Sağlık sigorta çalışanları üzerine bir araştırma
The impact of transformational leadership on organizational commitment and resistance to change: A study on health insurance employees
- Tez No: 999214
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAN ŞAHİNLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, İstanbul'da bir sağlık sigortası şirketinde çalışanların yöneticilerine ilişkin dönüşümcü liderlik algılarının örgütsel bağlılık (duygusal, devam, normatif) ve değişime direnç (bilişsel, duygusal, davranışsal) eğilimleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüş; evreni 120 çalışan oluşturmuş, %95 güven aralığı ve ±%5 örnekleme hatasına göre hesaplanan minimum örneklem büyüklüğü dikkate alınarak 100 çalışandan anket yoluyla veri toplanmıştır. Veri toplama aracında Podsakoff (1990) dönüşümcü liderlik ölçeği, Allen ve Meyer (1993) örgütsel bağlılık ölçeği ve Oreg (2006) değişime direnç ölçeği kullanılmış; veriler SPSS 22.0 ile Pearson korelasyonu, basit ve çoklu doğrusal regresyon ile t-testi/ANOVA analizlerine tabi tutulmuştur. Bulgular, dönüşümcü liderlik algısının örgütsel bağlılığı anlamlı ve pozitif yönde yordadığını göstermektedir (β=0,546; p<0,001); duygusal, devam ve normatif bağlılık alt boyutlarında da anlamlı etkiler saptanmıştır. Dönüşümcü liderlik algısının değişime direnç toplam puanı ve alt boyutları üzerinde basit regresyonda anlamlı etkisi bulunmamış; çoklu regresyonda dönüşümcü liderliğin bilişsel direnç üzerinde negatif ve anlamlı etkisi görülmüştür (β=-0,242; p=0,045). Örgütsel bağlılık toplam puanı değişime direnç toplamını anlamlı yordamazken, duygusal direnç üzerinde pozitif bir etki göstermiştir (β=0,283; p=0,004). Demografik karşılaştırmalarda cinsiyete göre anlamlı fark bulunmamış; yaş gruplarında örgütsel bağlılığın, kurum tecrübesinde ise duygusal bağlılığın farklılaştığı belirlenmiştir. Sonuç olarak dönüşümcü liderlik, çalışan bağlılığını güçlendirmekte; değişime direnç üzerinde ise daha sınırlı ve alt boyut düzeyinde etkiler göstermektedir. Örgütlere, dönüşümcü liderlik davranışlarını geliştirecek eğitim ve geri bildirim mekanizmaları kurmaları, değişim iletişimini şeffaflaştırmaları, çalışan katılımını artırmaları ve özellikle bilişsel kaygıları azaltmaya dönük açıklayıcı uygulamalar yürütmeleri önerilmektedir. Araştırma kapsamında ayrıca örgütsel bağlılığın değişime direnç üzerindeki etkisi incelenerek, çalışanların örgüte yönelik geliştirdikleri psikolojik bağlılık düzeyinin değişim süreçlerine verdikleri bilişsel, duygusal ve davranışsal tepkileri nasıl şekillendirdiğinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda örgütsel bağlılığın toplam düzeyi ve alt boyutlarının değişime direnç eğilimleri üzerindeki rolü değerlendirilerek değişkenler arasındaki ilişkiler bütüncül bir çerçevede ele alınmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of employees' perceptions of transformational leadership towards their managers on their organizational commitment (emotional, continuance, normative) and resistance to change (cognitive, emotional, behavioral) tendencies in a health insurance company in Istanbul. The research was conducted using a correlational survey model; the population consisted of 120 employees, and data was collected from 100 employees via questionnaire, considering the minimum sample size calculated according to a 95% confidence interval and ±5% sampling error. The Podsakoff (1990) transformational leadership scale, the Allen and Meyer (1993) organizational commitment scale, and the Oreg (2006) resistance to change scale were used as data collection instruments; the data were subjected to Pearson correlation, simple and multiple linear regression, and t-test/ANOVA analyses using SPSS 22.0. The findings show that the perception of transformational leadership significantly and positively predicts organizational commitment (β=0.546; p<0.001); Significant effects were also found in the sub-dimensions of emotional, continuance, and normative commitment. Simple regression showed no significant effect of transformational leadership perception on the total score and sub-dimensions of resistance to change; however, multiple regression showed a negative and significant effect of transformational leadership on cognitive resistance (β=-0.242; p=0.045). While the total organizational commitment score did not significantly predict the total resistance to change score, it showed a positive effect on emotional resistance (β=0.283; p=0.004). Demographic comparisons showed no significant difference based on gender; organizational commitment differed across age groups, while emotional commitment differed based on organizational experience. In conclusion, transformational leadership strengthens employee commitment; however, it shows more limited effects on resistance to change, at the sub-dimension level. Organizations are advised to establish training and feedback mechanisms to develop transformational leadership behaviors, to increase transparency in change communication, to increase employee participation, and especially to implement explanatory practices aimed at reducing cognitive anxieties.
Benzer Tezler
- Örgütsel bağlılığın dijital dönüşüme dirence etkisinde liderliğin düzenleyici rolünün incelenmesi
Investigation of the regulating role of leadership in the impact of organizational commitment resistance to digital transformation
EMRE ODABAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHTEREM ŞEBNEM ENSARİ
- Dönüşümsel (transformasyonel) liderliğin çalışanların örgütsel bağlılığına etkisi
The effect of transformational leadership on organizational commitment and employees
SERHAT ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeAvrasya ÜniversitesiYönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ASİLTÜRK
- Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ile öğretmenlerin örgüte bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki (Bolu-merkez ortaöğretim örneği)
Relationship between school administrators' transformational leadership traits and teachers' organizational commitment levels (Central Bolu-secondary level sample)
FATİH CANBAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYGÜL OKTAY
- Dönüşümcü ve etkileşimci lider davranışlarının örgüt kültürüne etkisi ve buna yönelik bir araştırma
The impact of tarnsformational and transactional leadership behavior on organization culture and one organization example
KHAN MUHAMMED RAJABI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH GÜNEY
- Dönüşümcü liderlik uygulamalarının, çalışanların performansına etkileri üzerine bir araştırma
A research on the effects of transformational leadership practices on employee performance
SEYİT TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İşletmeİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İZZET GÜMÜŞ