Yetişkin bireylerde çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğü ile aleksitimi ve obsesif inanışlar arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Nvestigation of the relationship between childhood traumas and emotion regulation difficulty with alexithymia and obssesive beliefs in adults
- Tez No: 765091
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Çocukluk Çağı Travmaları, Aleksitimi, Obsesif İnanışlar, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Childhood Traumas, Alexithymia, Obsessive Beliefs, Emotion Regulation Difficulty
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 183
Özet
Bu çalışmanın amacı çocukluk çağı travmaları, aleksitimi, obsesif inanışlar ve duygu düzenleme güçlüğü değişkenlerini sosyo-demografik ilişkiler bakımından incelemek, söz konusu değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek ve aleksitimi ile obsesif inanışları yordayan faktörleri ortaya koymaktır. Çalışmaya Diyarbakır ilinde yaşayan ve yaşları 18-45 arasında değişen 286 kadın (%69,4), 126 erkek (30,6) katılmıştır. İkiden fazla değişken arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan bu çalışmada değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için ilişkisel tarama modeli esas alınmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-28), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği- Kısa Formu (DDGÖ-16) ve Obsesif İnanışlar Ölçeği (OİÖ-44) ölçekleri kullanılmış, ölçekler katılımcılara online olarak uygulatılmıştır. Verileri analiz etmek amacıyla cronbach α değeri, betimleyici analiz yöntemleri, bağımsız örneklemler t-testi, Mann Whitney U testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis testi, Post Hoc-Tukey HSD, Post Hoc-Games Howell, Post Hoc-LSD, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar aleksitimi ve obsesif inanışlar puan ortalamalarının cinsiyete göre farklılaşmadığını fakat çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğü puan ortalamalarının cinsiyete göre farklılaştığını göstermektedir. Aynı zamanda çocukluk çağı travmalarının aile yapısı, kardeş sayısı ve aylık gelir değişkenlerine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Bununla birlikte aleksitimi puan ortalamasının aile yapısı, kardeş ayısı, bakım veren ve aylık gelir değişkenlerine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Obsesif inanışların ise eğitim durumuna göre değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde tüm değişkenler arasında pozitif yönlü doğrusal ilişkinin olduğu ortaya konmuştur. Aleksitiminin yordayıcılarına ilişkin regresyon analizi sonucunda model anlamlı bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğünün, aleksitimi varyansının %41,8' inin açıkladığı tespit edilmiştir. Son olarak yaş, cinsiyet, çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğünün obsesif inanışların yordayıcıları olduğu saptanırken obsesif inanış varyansının %33,2' sinin bu değişkenler ile açıklandığı görülmüştür. Çalışmadan elde edilen bulgular ilgili literatür kapsamında incelenerek yorumlanmış, gelecek çalışmalara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the variables of childhood traumas, alexithymia, obsessive beliefs, and difficulty in emotion regulation in terms of socio-demographic features, to determine the relationships between these variables and to reveal the factors that predict alexithymia and obsessive beliefs. 286 women (69.4%) and 126 men (30.6%) participated in this study. Demographic Information Form, Childhood Trauma Scale (CTQ-28), Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), Emotion Regulation Difficulty Scale-Short Form (DDQ-16), and Obsessive Beliefs Inventory (OBI-44) scales were used for data collection. Cronbach α value, descriptive analysis methods, independent samples t-test, Mann Whitney U test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskall Wallis test, Pearson correlation analysis, and hierarchical regression analysis were used to analyze data. Results show that alexithymia, and obsessive beliefs mean scores do not differ according to gender, but childhood traumas and emotion regulation difficulties mean scores change according to gender. Also childhood traumas differ according to the family structure, number of siblings and monthly income variables. Conversely, alexithymia differed according to family structure, sibling bear, caregiver, and monthly income variables. Obsessive beliefs vary according to education level. In the relations between the variables, it has been revealed that there is a positive linear relationship between all the variables. As a result of the regression analysis of the predictors of alexithymia, the model was found to be significant and it was determined that age, gender, childhood traumas and difficulty in emotion regulation explained 41,8% of the variance of alexithymia. Finally, while age, gender childhood traumas and difficulty in emotion regulation were found to be predictors of obsessive beliefs, it was observed that 33,2% of obsessive belief variance was explained by these variables. The findings obtained from the study were analyzed, interpreted within the scope of the relevant literature and suggestions were made for future studies, and practitioners.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı travmalarının obsesif inanışlar ile ilişkisinde bağlanma, duygu düzenleme, öz-şefkat ve bilişsel esnekliğin aracı rolleri
The mediating roles of attachment, emotion regulation, self-compassion, and cognitive flexibility in the relation between childhood traumas and obsessive beliefs
GÖKSU ZEYNEP ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE SEVİNÇ TOK
- Çocukluk çağı travmalarının yaşam doyumu üzerindeki etkisinde duygu düzenleme becerilerinin aracı rolü
The mediation of emotion regulation skills in the effect of childhood traumas on life satisfaction
REYHANA SEYİDOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiBeykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN EBADİ
- Sınır kişilik özellikleri ile ebeveyn tutumları, çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişki
The relationship between borderline personality traits and parental attitudes, childhood traumas and difficulty in emotion regulation
MISRA BESTE GENİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BENGİSU NEHİR AYDIN
- Depresyon ve intihar girişimi üzerine bir karşılaştırma çalışması
A comparison study on depression and suicide attempt
MEHMET SABRİ BOZDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BATUHAN KURTOĞLU
DOÇ. DR. İDRİS KAYA
- Kişilerarası ilişkilerin, duygu düzenleme güçlüğünün ve kaygının bağlanma stilleri ile ilişkisi
The relation between attachment styles and interpersonal relationships, emotion regulation difficulties, and anxiety
İPEK SARIBAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. A. ESİN UZUN OĞUZ