El-Fütûhâtü'l-Mekkiyye bağlamında Muhyiddin Ibnü'l-Arabî'nin kelam ve felsefe eleştirisi
Ibn al-Arabi's criticism of teology and philosophy in the context of al-Futuhat al-Makkiyyah
- Tez No: 999759
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET ÖZKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Felsefe, Religion, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bayburt Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tezde İbnü'l-Arabî'nin şahıslar bağlamında kelâmcı ve filozoflara; gruplar bağlamında kelâmî ve felsefî ekollere; disiplinler bağlamında ise kelâm ve felsefeye yönelik eleştirileri ontolojik ve epistemolojik açıdan ele alınmaktadır. Çalışmada amaçlanan husus, İbnü'l-Arabî'nin eleştirileri bağlamında, onun bir sûfî olarak düşünce dünyasının, kelâm ve felsefe ya da kelâmcı ve filozoflar arasındaki gerçek konumunu tespit etmektir. Çalışmanın temel kaynağı, İbnü'l-Arabî'nin el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye isimli geniş külliyatıdır. İbnü'l-Arabî'nin zikredilen eserdeki eleştirileri, önemli kelâm ve felsefe metinleri de dikkate alınarak aktarılmakta ve değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda İslâm düşüncesinin bu üç kanalına (tasavvuf, kelâm ve felsefe) ait fikirler mukayese edilmektedir. Çalışma neticesinde İbnü'l-Arabî'nin ontolojik ve epistemolojik bağlamda onu kelâm ve felsefe disiplinlerinden ayrıştıran özgün düşünce sisteminin açıklık kazanmasına katkı sağlandığı söylenebilir. Onun ontoloji alanında teorik fizik ve metafiziğe ilişkin görüşleriyle kendine has bir evren tasavvuru ve vesilecilik anlayışı geliştirdiği; epistemoloji alanında ise özgün bir duyumcu/deneyimci tavra sahip olup bilgide de vesileci bir tutum sergilediği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, Ibn al-Arabī's critiques of theologians and philosophers in the context of individuals; of theological and philosophical schools in the context of groups; and of theology and philosophy in the context of disciplines are discussed from an ontological and epistemological perspective. The work aims to determine the real position of Ibn al-Arabī's thought as a sūfī in the context of his criticism between theology and philosophy or between theologians and philosophers. The main source of the study is Ibn al-Arabī's vast corpus, al-Futūhāt al-Makkiyyah. Ibn al-Arabī's criticism in the aforementioned work are presented and evaluated by taking into account important theological and philosophical texts. In this direction, the ideas belonging to these three channels of Islamic thought (sūfism, theology, and philosophy) are compared. As a result of the study, it can be said that Ibn al-Arabī's unique system of thought, which distinguishes him from the disciplines of theology and philosophy in the ontological and epistemological contexts, has become clear. In the field of ontology, with his views on theoretical physics and metaphysics, he developed a unique conception of the universe and an understanding of occasionalism; in the field of epistemology, it can be said that he had a unique sensualist/empiricist attitude and exhibited an occasionalist attitude in knowledge.
Benzer Tezler
- Tasavvuf dönemi kaynak eserlerinde zühd kavramı
The concept of asceticism in the source works of the sufi period
NECMETTİN ÇANTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM TÜRKOĞLU
- Tasavvuf klasiklerinde oruç
Fasting in sufi classics
VEYSİ CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL AKKAYA
- İbnü'l-Arabî'nin te'vil anlayışı ve Vahdet-i Vücûd metafiziğinde âyetle istidlal olgusu
Ibn al-ʿArabī's understanding of taʾwīl and the use of Rur'anic verses as istidlāl in the metaphysics of Waḥdat Al-Wujūd
YASEMİN ULUTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dinİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TAHA BOYALIK
- İbnü'l-Arabî'nin vahdet-i vücûd hakkında kullandığı rivâyetlerin değerlendirilmesi (el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye özelinde)
Evaluation of the narrations used by Ibn al-Arabi about the unity of existence (Special to al-Futûhâtü'l-Mekkiyya)
MAİDE ALKIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinŞırnak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURULLAH AGİTOĞLU
- İbn Arabî'nin el-Futûhâtü'l-Mekkiyye adlı eserindeki fıkhî görüşlerinin değerlendirilmesi
The evelation of jurisprudential opinions in iİbn Arabi's work called al-Futuhat al-Makki
ŞUHEDA BOZYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK BEŞER