Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu ve Stratis Myrivilis'in Altın Gözlü Öğretmen romanlarındaki idealist öğretmen tipi ve onların hayatta kalma mücadeleleri
The idealist teacher type and the struggle for survival in the novels Çalikuşu by Reşat Nuri Gunteki̇n and Altin Gözlü Ogretmen by Stratis Myri̇vi̇li̇s
- Tez No: 999895
- Danışmanlar: PROF. DR. YÜKSEL TOPALOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Karşılaştırmalı Edebiyat, Comparative Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin temel amacı, Türk roman, hikâye ve tiyatro yazarı Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu ile Yunan yazar Stratis Myrivilis'in Altın Gözlü Öğretmen romanlarındaki idealist öğretmen tipini incelemektir. Öğretmen karakterleri, her iki eserde de toplumda kültür ve eğitim yoluyla çevresindekilerin gelişimini sağlama gayreti içindeyken aynı zamanda onların özel hayatlarında ayakta kalma mücadelelerini ele almaktadır. Çalıkuşu'nun Feride'si, Osmanlı Devleti'nin yıkılmaya yüz tuttuğu ve Cumhuriyet Dönemi'nin yeşermeye başladığı Birinci Dünya Savaşı'nın meydana geldiği travmatik dönemde, her ne kadar aldatıldığı nişanlısının aşkından Anadolu'ya kaçıyor gibi görünse de köy mekteplerinde mesleğinin itibar ve fırsatları sayesinde kendi potansiyelini keşfetmiş ve bu şekilde topluma faydalı olmaya çalışmıştır. Feride, gerçek hayatta karşılaştığı zorluklarla başa çıkmak için içsel bir strateji geliştirmiş, kişisel yaşamında mücadele direnci, Millî Mücadele Dönemi'nin ona sunduğu zorluklarla biçimlenmiştir. Altın Gözlü Öğretmen'deki Sapphó ise 1922 yılındaki Türk-Yunan Savaşı (Yunanistan'da“Küçük Asya Felaketi”olarak adlandırılan)'nda Ege ve Anadolu'nun kaybedilmesi sonucunda yaşanan Yunanistan'a mecburi göçün sonrasındaki yıkımları ve zor şartlarda bile öğrencilerine olan sevgisi ve bağlılığıyla yaşam mücadelesi kuran idealist bir figürü yansıtmaktadır. Çalışmamızda görüleceği üzere öğretmenler her iki romanda hem savaşın getirdiği olumsuzluklarla mücadele etmiş hem de sosyal algılara karşı dik durarak kendi eğitim yöntemleriyle topluma umut aşılamaya çalışan idealist tipler olarak yansımışlardır. Tezde, Reşat Nuri'nin Çalıkuşu ve Stratis Myrivilis'in Altın Gözlü Öğretmen romanlarındaki karakter analizleri üzerinden idealist öğretmen figürünün cemiyetteki rolü ve savaş koşullarının aydınlar üzerindeki etkisi de irdelenmiştir. Bu analizle birlikte her iki kültürde benzer dönemlerde yazılmış olan bu kült eserleri karşılaştırıp aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaya çalışarak yazarların“öğretmenlik”kavramını nasıl algıladıkları ve dünyaya, hayata, insana bakış açıları üzerinde genel bir çerçeve çizilmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this thesis is to examine the idealist teacher type in Çalıkuşu by Reşat Nuri Güntekin, a Turkish novelist, short story writer, and playwright, and in Altın Gözlü Öğretmen by the Greek writer Stratis Myrivilis. In both works, the teacher characters strive to ensure the development of those around them through culture and education within society, while at the same time addressing their own struggles to survive in their private lives. Feride, the heroine of Çalıkuşu, during the traumatic period in which the Ottoman Empire was on the verge of collapse and the Republican era began to emerge, coinciding with the First World War, although she appears to flee to Anatolia because of the love of her fiancé who betrayed her, discovered her own potential in rural schools thanks to the prestige and opportunities of her profession and thus attempted to be beneficial to society. In order to cope with the difficulties she encountered in real life, Feride developed an inner strategy; her resilience in personal life was shaped by the challenges presented to her by the period of the Turkish National Struggle. Sapphó in Altın Gözlü Öğretmen, on the other hand, reflects an idealist figure who, following the destruction and difficult conditions that emerged after the compulsory migration to Greece as a result of the loss of the Aegean and Anatolia during the Greco-Turkish War of 1922 (referred to in Greece as the“Asia Minor Catastrophe”), builds a struggle for life through her love for and devotion to her students even under harsh circumstances. As will be seen in our study, in both novels the teachers are portrayed as idealist types who both struggled against the negative conditions brought about by war and, by standing firm against social perceptions, sought to instill hope in society through their own educational methods. In the thesis, through character analyses in Çalıkuşu by Reşat Nuri and Altın Gözlü Öğretmen by Stratis Myrivilis, the role of the idealist teacher figure in society and the impact of war conditions on intellectuals are also examined. Together with this analysis, by comparing these canonical works written in similar periods in two different cultures and by attempting to reveal the similarities and differences between them, a general framework is drawn concerning how the authors perceived the concept of“teaching”and their perspectives on the world, life, and humanity.
Benzer Tezler
- Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkusu, acımak, yeşil gece, Kan davası romanlarında öğretmen tipleri ve toplumun öğretmen algılaması
Types of teacher and teacher image of the Society in the novels of the Reşat Nuri Guntekin Çalikusu, Acimak, Yesil gece, Kan davasi
YAHYA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LATİFE KIRBAŞOĞLU KILIÇ
- “Heinrich Böll'ün Babasız Evler ve Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu eserlerindeki kültürlerarası çağ eleştirisi”
Intercultural epoch criticism in the works“House without guardian written by Heinrich Böll”and“wren written by Reşat Nuri Güntekin”
SEYİT YAYLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Karşılaştırmalı EdebiyatOndokuz Mayıs ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEVZAT BAKIR
- Necip Mahfuz'un Zukaku'l-Midakk ve Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu romanları
Naguib Mahfouz's Zuqaq al-Midaq and Resat Nuri Guntekin's Calıkusu novels
ZEYNEP KAZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KAZIM ÜRÜN
- Reşat Nuri Güntekin'in“Çalıkuşu”adlı romanının Gürcüce çevirisi ile mukayesesi
The comparison of Reşat Nuri Güntekin's novel „ The wren" in Georgian language
KETEVAN KARDAVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. SERAP AKI
- Reşat Nuri Güntekin'in“Çalıkuşu”adlı romanının Arapça çevirisi ile mukayesesi
Comparison of Reşat Nuri Güntekin's novel Çalıkuşu with the Arabic translation
FARIS MUHAMMED NASREDDIN HUSSIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıBursa Uludağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV SİNAR UĞURLU