1950-1980 arasında İstanbul'a Yugoslavya'dan gelen göçmenlerin İstanbul'a entegrasyonu
Integration of immigrants coming to Istanbul from Yugoslavia between 1950-1980
- Tez No: 999900
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHTAP ÖZDEĞER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Balkan Türkleri, Balkanlar, Göçler, Göçmenler, Tarihsel süreç, İstanbul, Balkan Turkish, Balkans, Migrations, Emigrants, Hsitorical process, Istanbul
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İstanbul Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 1950-1980 yılları arasında Yugoslavya'dan İstanbul'a gerçekleşen göçleri, yalnızca nüfus hareketi olarak değil, aynı zamanda bir kültürel aktarım ve mekânsal yeniden yapılanma süreci olarak ele almaktadır.Çalışmanın temel amacı, söz konusu göçlerin İstanbul'un toplumsal yapısına, mekânsal örgütlenmesine ve kent kimliğine nasıl yansıdığını göstermektir. Bu kapsamda araştırma, göçün Cumhuriyet dönemi içerisinde modernleşme hedefi kapsamında çok katmanlı olarak ele almaktadır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş, veri toplama yöntemi olarak arşiv incelemesi ve sözlü tarih görüşmeleri kullanılmıştır. Elde edilen bu veriler, göçün idari ve kurumsal çerçevesini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte tezde konuya ilişkin kitap, dergi, tez, gazete ve çevrimiçi kaynaklardan oluşan geniş bir literatür taraması da gerçekleştirilmiştir.Bu yöntemle göç olgusu hem tarihsel hem de toplumsal bağlamı içinde değerlendirilmiştir. Saha çalışması kapsamında Yugoslavya kökenli altı katılımcı ile yapılan görüşmeler, göçmenlerin bireysel deneyimlerinin toplumsal hafıza ve kimlik inşası süreçleriyle nasıl iç içe geçtiğini göstermektedir. Bulgular, göçün yalnızca fiziksel bir yer değişikliği olmadığını, aynı zamanda aidiyetin, kimliğin ve toplumsal ilişkilerin yeniden tanımlandığı bir dönüşüm sürecini temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Yugoslavya kökenli göçmenlerin deneyimi, İstanbul'un çok kültürlü yapısının sürekliliğini gösterirken, Cumhuriyet dönemi kentleşmesinin sosyolojik katmanlarını da görünür kılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma, kişisel tanıklıkları arşivsel ve belgesele dayalı verilerle birleştirerek göç olgusunu hem yaşantısal bir deneyim hem de kentsel dönüşümün belirleyici bir unsuru olarak ele almaktadır. Bu yönüyle çalışma, Türkiye'nin göç tarihine ve İstanbul'un kentsel hafıza literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation investigates the migration from Yugoslavia to Istanbul between 1950 and1980, conceptualizing it as a multidimensional process of cultural transmission and spatial reconfiguration rather than a mere demographic movement.By situating these population movements within the wider political and socio-economic transformations of the post-war period, the research seeks to understand how the influx of Yugoslav migrants reshaped Istanbul's social composition, spatial organization, and urban identity during a phase of rapid modernization and industrial development.The study argues that migration in this context cannot be reduced to population relocation; rather, it represents a dynamic redefinition of belonging and collective identity in the evolving fabric of the city. Adopting a qualitative research design, the dissertation combines archival inquiry, oral history, and an extensive literature review. Archival documents, comprising official reports, municipal records, and policy papers, illuminate the administrative framework through which migration and settlement were organized. Complementing these primary materials, a broad range of secondary sources, including academic books, journal articles, theses, newspapers, and digital media, provides a comprehensive historical and intellectual context for interpreting the Yugoslav migration experience. These narratives reveal how individual life stories intersect with collective memory, identity reconstruction, and processes of social integration in mid-twentieth-century Istanbul. The findings demonstrate that the Yugoslav migration constituted far more than a physical displacement. It functioned as a mechanism of cultural continuity and adaptation, through which migrants negotiated social status, reconstructed communal networks, and participated in the transformation of the urban environment. Integrating personal testimonies with archival and documentary evidence, this dissertation contributes to a more nuanced understanding of migration as both a lived experience and a formative force in the making of Istanbul'surban modernity. It expands the scholarship on post-war migration in Turkey and enriches current debates on collective memory, identity, and belonging in the context of metropolitan change. Ultimately, the research underscores that the Yugoslav migrants' experiences reveal the persistence of Istanbul's plural social character while simultaneously illuminating the ways in which cultural negotiation and adaptation have continued to shape the city's modern identity.
Benzer Tezler
- Anatomy of Bosnian war songs: Narrative analyses of wartime songs in Bosnia and Herzegovina 1992-1995
Bosna savaş şarkılarının anatomisi: 1992-1995 yılları arasında Bosna Hersek savaş şarkılarının anlatımsal analizi
KAAN SANCAKTAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. OZAN BAYSAL
- Doğu Avrupa gelişmeleri -Türkiye'ye etkileri-
Başlık çevirisi yok
MEHMET ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENER KARAKARTAL
- Yugoslavya'da sosyalizmden kapitalizme geçiş: Özyönetim uygulaması
Transition from socialism to capitalism in Yugoslavia: Self-management practice
CANER SANCAKTAR
Doktora
Türkçe
2009
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT ÜRER
- 1950 sonrası Türk romanında Anadolu'dan İstanbul'a göç (1950?1980)
The migration to Istanbul from Anatolia in Turkish novel after 1950 (1950-1980)
ALİ KURT
Doktora
Türkçe
2011
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. FATİH ANDI
- 1950 ile 1980 yılları arasında İstanbul'da eğlence mekânları: Harbiye bölgesi ve Kervansaray gece kulübü
Entertaintment venues in İstanbul between 1950 and 1980: Harbiye district and Kervansaray night club
ASLI ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIL ÇOKUĞRAŞ BAĞDATLIOĞLU