Taraxacum arı poleninin fitokimyasal karakterizasyonu ve in vitro biyoyararlılığının araştırılması
Phytochemical characterization and in vitro bioavailability of taraxacum bee pollen
- Tez No: 999931
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF CAN GERÇEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyomühendislik, Biyoteknoloji, Bioengineering, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoteknoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gelişen teknoloji ile sağlığın iyileştirilerek yaşam refahını arttırmaya yönelik gerçekleşen çalışmalarla birlikte fonksiyonel gıdaların oluşturulmasına ilişkin çalışmalar da artmıştır. Bu bağlamda içeriğindeki zengin besin değerleri ve antioksidan özellikleri ile hem terapötik olarak hem de fonksiyonel gıda olarak kullanılan arı ürünlerini göz ardı etmek pek mümkün değil. Arı ürünleri, oluştukları ve yetiştikleri çevresel koşullardan büyük oranda etkilenir ve fitokimyasal - fizikokimyasal özellikleri de bu doğrultuda şekillenebilmektedir. Özellikle antioksidan özellikleri ile karşımıza çıkan arı polenleri, polenin geldiği bitki kaynağına göre monofloral veya polifloral olarak nitelendirilmektedirler. Tez çalışması kapsamında Trabzon/Türkiye bölgesinden toplanmış monofloral Taraxacum monofloral arı poleni ile polifloral arı poleninin karşılaştırmalı olarak fizikokimyasal ve fitokimyasal özelliklerini saptayarak in vitro polifenol biyoyararlılıkları incelenmiştir. Palinolojik analizler ve DNA barkodlama teknikleri ile arı polenlerinin bitki kaynağı belirlenmiştir ve hemen ardından hem kromatografik (GC-MS, LC-MS/MS) hem de spektrofotometrik pek çok tayin yöntemi ile arı polenlerinin fizikokimyasal ve fitokimyasal tayinleri yapılarak besinsel değeri tespit edilmiştir. Arı polenlerinin in vitro biyoyararlılığının tespit edilmesi adına INFOGEST in vitro sindirim modeli uyarlanmıştır ve istatistiksel analizler ile arı polenlerinin karşılaştırmalı olarak biyoaktif içeriği ve besinsel değeri olan moleküllerinin tayini sunulmuştur. Prolin, fenilalanin, glutamik asit çalışma kapsamındaki arı poleni örneklerinde en fazla tespit edilen amino asitlerdendirler. Ek olarak diğer bilimsel çalışmalara göre taurin, homosistein, hidroksilizin dikkat çekici şekilde fazla miktarda tespit edilen amino asitlerdendirler. In vitro sindirim ile yapılan biyoyararlılık analizlerinden anlaşılıyor ki kuersitrin polifloral örnekte (%44 biyoyararlılık) monoflorale (%10 biyoyararlılık) göre daha fazla oranda biyoyararlılığının olduğu anlaşılmaktadır. Biyoyararlılık çalışması neticesinde hem monofloral hem de polifloral örnek için fenolik asitlerin flavonoidlere kıyasla daha yüksek biyoyararlılığa sahip olduğu anlaşılmıştır. Ek olarak, biyoyararlılığı (% verim) yüksek olan polifenollerin, miktarsal olarak bakıldığında arı poleni içerisinde en fazla bulunan polifenollerden olmadığı, yalnızca arı poleninin bileşiminde bulunan ve bulunduğu miktar açısından biyoerişebilirliği en yüksek düzeyde olan bileşikler olduğu iyi bir analiz ve devamında seyredecek çalışmalar için kritik noktayı oluşturmaktadır. Tüm dünyada sağlıklı beslenme talebinin karşılanması noktasında arı polenlerinin fonksiyonel gıda olabileceği ancak tüketiminde yüksek biyoyararlılık için uygun formülasyonların geliştirilmesine ihtiyaç olduğu anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
With the advancement of technology and the increasing number of studies aimed at improving health and enhancing quality of life, research on the development of functional foods has also intensified. In this context, it is difficult to overlook bee products, which are used both therapeutically and as functional foods due to their rich nutritional composition and antioxidant properties. Bee products are highly influenced by the environmental conditions in which they are produced and harvested, and their phytochemical and physicochemical characteristics are shaped accordingly. Bee pollen, which stands out particularly for its antioxidant properties, is classified as monofloral or polyfloral depending on its botanical origin. Within the scope of this thesis, the physicochemical and phytochemical properties of monofloral Taraxacum bee pollen and polyfloral bee pollen collected from the Trabzon/Turkey region were comparatively investigated, and their in vitro polyphenol bioavailability was evaluated. The botanical origins of the bee pollen samples were determined through palynological analyses and DNA barcoding techniques. Subsequently, the nutritional value of the bee pollen was assessed by conducting physicochemical and phytochemical analyses using various chromatographic (GC–MS, LC–MS/MS) and spectrophotometric methods. To determine the in vitro bioavailability of bee pollen, the INFOGEST in vitro digestion model was adapted, and statistical analyses were performed to comparatively present the bioactive composition and nutritionally valuable compounds of the samples. Proline, phenylalanine, and glutamic acid were identified as the most abundant amino acids in the bee pollen samples examined in this study. Additionally, in comparison with previous scientific studies, taurine, homocysteine, and hydroxylysine were detected at notably high levels. The in vitro digestion-based bioavailability analyses indicated that quercitrin exhibited higher bioavailability in the polyfloral sample (44% bioavailability) compared to the monofloral sample (10% bioavailability). Furthermore, the bioavailability study revealed that phenolic acids exhibited higher bioavailability than flavonoids in both monofloral and polyfloral samples. In addition, it was determined that polyphenols with high bioavailability (% yield) were not necessarily the most abundant polyphenols in bee pollen in terms of concentration; rather, they were compounds present in the pollen composition that demonstrated the highest degree of bioaccessibility relative to their abundance. This finding constitutes a critical point for robust analytical interpretation and for guiding future studies. Overall, the results indicate that bee pollen has the potential to serve as a functional food in meeting the growing global demand for healthy nutrition; however, the development of appropriate formulations is necessary to achieve high bioavailability upon consumption.
Benzer Tezler
- Taraxacum farinosum Hausskn. et Bornm. ve Taraxacum mirabile Wagenitz ekstraktlarının antibakteriyal aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of antibacterial activities of farinosum Hausskn. et Bornm. and Taraxacum mirabile Wagenitz extracts
NAZİFE EKŞİNAR UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
MikrobiyolojiSelçuk ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RÜSTEM DUMAN
- Taraxacum bessarabicum (hornem.) hand.-mazz. subsp. bessarabicum türünün toprak üstü kısımlarının kimyasal bileşikleri üzerinde araştırmalar
Research on chemical components of the aerial parts of taraxacum bessarabicum (hornem.) hand.-mazz. subsp. bessarabicum
ZEYNEP KEÇECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR SARI
- Taraxacum gracilens Dahlst. köklerinin kimyasal bileşikleri üzerinde araştırmalar
Research on chemical components of the roots of Taraxacum gracilens Dahlst
SEÇİL KARAHÜSEYİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR SARI
- Taraxacum officinale bitkisinin fitoterapi yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of taraxacum officinale plant for phytotherapy
SÜMEYRA SEVİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN GÜRBÜZ
- Taraxacum mirabile wagenitz türü üzerinde farmakognozik araştirmalar
Pharmacognostical investigations on taraxacum mirabile wagenitz species
SEÇİL KARAHÜSEYİN
Doktora
Türkçe
2021
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR SARI