Beş faktör kişilik kuramı bağlamında görsel sunumların satın alma kararlarına etkisi: Eye-tracking ve GSR tabanlı deneysel bir çalışma
The impact of visual presentations on purchasing decisions within the context of the five-factor model of personality: An experimental study based on eye-tracking and GSR
- Tez No: 999947
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜN ARDA KUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Tüketici psikolojisi, Consumer psychology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nöropazarlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, pazarlama literatürüne hem teorik hem de yöntemsel açıdan yenilikçi bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesini, bireylerin kişilik özelliklerini Beş Faktör Kişilik Kuramı kapsamında Dışadönüklük, Sorumluluk, Uyumluluk, Deneyime Açıklık ve Duygusal Dengesizlik boyutlarıyla ele alan kişilik psikolojisi yaklaşımı oluşturmaktadır. Bu kuram, tüketicilerin görsel uyaranlara verdikleri tepkilerin kişilik temelli farklılaşabileceğini varsayan araştırmanın temel dayanağını oluşturmaktadır. Geleneksel anket ve gözlem yöntemlerinin ötesine geçerek Eye-tracking (göz izleme) ve GSR (galvanik deri yanıtı) gibi nöropazarlama tekniklerinin kullanılması, tüketici davranışlarının bilinçdışı düzeyde nasıl şekillendiğini anlamaya olanak sağlamaktadır. Çalışma, Beş Faktör Kişilik Kuramı kapsamında sınıflandırılan bireylerin geleneksel ve yapay zeka destekli görsellere verdikleri tepkileri karşılaştırmalı olarak inceleyerek, kişilik temelli tüketici segmentasyonunun pratikte nasıl kullanılabileceğine ilişkin önemli bulgular üretmeyi hedeflemektedir. Nicel ve deneysel bir araştırma deseni ile yapılandırılan çalışmada, katılımcılara sunulan görsellere yönelik dikkat düzeyi, duygusal uyarılma ve satın alma eğilimi verileri Eye-tracking ve GSR sistemleri aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesiyle, görsel türlerinin ve kişilik özelliklerinin tüketici algısı ve satın alma kararları üzerindeki etkileri belirlenmiş; bu doğrultuda nöropazarlama, kişilik psikolojisi ve tüketici davranışı kesişiminde disiplinlerarası bir katkı sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This research aims to provide an innovative contribution to the marketing literature from both theoretical and methodological perspectives. The theoretical framework of the study is grounded in the personality psychology approach, which examines individual personality traits through the dimensions of Extraversion, Conscientiousness, Agreeableness, Openness to Experience, and Neuroticism within the scope of the Five-Factor Model of Personality. This theory serves as the primary basis for the research, assuming that consumers' responses to visual stimuli may vary based on their personality traits. By moving beyond traditional survey and observation methods, the use of neuromarketing techniques such as Eye-tracking and GSR (Galvanic Skin Response) allows for an understanding of how consumer behaviors are shaped at an unconscious level. The study aims to produce significant findings regarding the practical application of personality-based consumer segmentation by comparatively examining the reactions of individuals, categorized under the Five-Factor Model, to traditional and AI-supported visuals. Structured with a quantitative and experimental research design, the study collected data on attention levels, emotional arousal, and purchase intention toward the visuals presented to participants via Eye-tracking and GSR systems. By analyzing the obtained data, the effects of visual types and personality traits on consumer perception and purchasing decisions were determined; accordingly, an interdisciplinary contribution was made at the intersection of neuromarketing, personality psychology, and consumer behavior.
Benzer Tezler
- The effect of framing on support for renewable energy in Turkey
Türkiye'de yenilenebilir enerjiyi desteklemede çerçevelemenin etkisi
ELİF AKGÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Ekonomiİstanbul Teknik ÜniversitesiEkonomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CHRİSTOPHER MICHEAL HANNUM
- Sağlık çalışanlarında beş kişilik kuramı ile kişi-örgüt uyumunun örgütsel sessizliğe etkisi
The effect of five personality theory and person-organisation fit on organisational silence in healthcare employees
KADERGÜL BAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık Kurumları Yönetimiİstanbul Beykent Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN BOZTOPRAK
- Kişilik özellikleri ve girişimcilik niyeti arasındaki ilişkinin proaktif kişilik boyutu açısından incelenmesi
Investigating the relationship between personality traits and entrepreneurial intention in terms of proactive personality dimension
HASAN OĞUZHAN KARSLI
- Kişilik ve öncü bireysel değerler bağlamında yönetim tarzları açısından liderlik davranışları üzerine bir araştırma
A research on the relationship of leadership behaviors in terms of management styles in the context of personality and leading individual values
SEVCAN PINAR
- The role of motivation and personality in Turkish EFL students' language achievement
İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen Türk öğrencilerin dil başarısında motivasyon ve kişiliğin rolü
ENVER HALUK TATAROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL FIRAT ALTAY