2 no'lu Hadariye Defterine göre Osmanlı Balkanları'nda Dubrovnik diplomasisi ve sosyo-ekonomik faaliyetleri (H. 1124-1158/1712-1745)
Dubrovnik diplomacy and socio-economic activities in the Ottoman Balkans according to the Hadariye Book no. 2 (H. 1124-1158/1712-1745)
- Tez No: 1000703
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CİHAN YEMİŞÇİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2 No'lu Hadariye Defterine Göre Osmanlı Balkanları'nda Dubrovnik Diplomasisi ve Sosyo-Ekonomik Faaliyetleri (H.1094-1143/M.1683-1730) başlıklı bu çalışmada, Osmanlı Devleti ile Dubrovnik Cumhuriyeti arasındaki diplomatik, siyasi ve ticari ilişkilerin belirtilen tarihler arasındaki seyri, arşiv belgeleri öncelikli olmak üzere çok yönlü biçimde ele alınmıştır. Konu yalnızca siyasi boyutuyla sınırlı kalmayıp sosyo-ekonomik yönleriyle de değerlendirilmiştir. İki bölümden oluşan tezin birinci bölümünde, Dubrovnik'in sahip olduğu coğrafi konum, tarihsel gelişimi ve bölgedeki siyasi yapısı ayrıntılı olarak incelenmiştir. Özellikle Osmanlılarla kurulan ilk temaslar, I. Murad ve I. Bayezid dönemlerindeki ilişkiler, Fatih Sultan Mehmed döneminde resmiyet kazanan bağlar ve Kanuni Sultan Süleyman devrinde yabancı devletlere verilen kapitülasyonlar çerçevesinde Dubrovnik'e tanınan imtiyazlar üzerinde durulmuştur. Bunun yanı sıra II. Selim ve III. Murad dönemlerinde yaşanan gelişmeler, darü'l-ahd statüsünde bulunan Dubrovnik'in Osmanlı'ya olan tabiiyetinin sınandığı dönemler olarak değerlendirilmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise Dubrovniklilerin Osmanlı topraklarında karşılaştıkları adli sorunlar, gasp olayları, eşkıya saldırıları ve gümrüklerde yaşanan sıkıntılar ele alınmıştır. Ayrıca farklı dönemlerde Osmanlı Devleti'nden alınan belgeler incelenerek, tüccar ve kaptanlara verilen yol hükümleri üzerinden Osmanlı idaresinin ticari faaliyetleri nasıl denetlediği ortaya konulmuştur. Çalışmada ayrıca Osmanlı-Venedik savaşları sırasında Dubrovnikli tüccarların zaman zaman Venediklilerle karıştırılması ve bu durumun doğurduğu diplomatik girişimler de incelenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma Osmanlı Devleti ile Dubrovnik Cumhuriyeti arasındaki ilişkilerin tarihsel gelişimini ve sosyo-ekonomik faaliyetlerini arşiv belgeleri ışığında ortaya koyarak, Osmanlı Devleti'nin yalnızca fetihçi bir politika değil, aynı zamanda esnek ve pragmatik bir diplomasi izlediğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to contribute significantly to Turkish historiography by examining Ottoman–Dubrovnik relations through documents preserved in the Ottoman archives and by approaching the subject from multiple perspectives. In particular, the research highlights the Ottoman Empire's overseas political relations, its flexible policies in the Balkans, and its diplomacy-based governance not only in the political sphere but also in matters of trade. The findings demonstrate that the Ottoman Empire did not pursue a solely conquest-oriented policy; rather, it actively supported commercial activities within its territories, remained open to diplomacy in all matters, and prioritized the interests of the state, as evidenced by archival documents. The contribution of this study to national historiography lies in its methodological emphasis on the use of less-known primary sources, such as the Second Hadariye Defteri, the analysis of Ottoman archival materials, and the interpretation of diplomatic correspondences. Furthermore, the research underscores that the scope of the topic is not limited to the Ottoman archives alone; it may also be extended to sources preserved in Croatian, Italian, and other European archives. In this respect, the study serves as an incentive for conducting comparative research across international archival collections. Additionally, by demonstrating the importance the Ottoman Empire attached to commerce and the diplomatic ties it established through trade, this study provides a valuable background for scholars focusing on Ottoman commercial history and trade diplomacy.
Benzer Tezler
- 2 No'lu Hadariye Defteri (s.52-100) transkripsiyon, değerlendirme ve metin (H.1081-1097/M.1670-1686)
Book of Hadariye No. 2 (p.52-100) transcription, evaluation and text (H.1081-1097/M.1670-1686)
HANİFE DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TarihBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAN YEMİŞÇİ
- 2 no'lu (h. 1299-1304/m. 1883-1888)Yozgat şeriyye sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
2 number (h. 1299-1304/m.1883-1888)Yozgat registers of şer'iyye transcription and evaluation
GÜLHAN BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
TarihErciyes Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEBAHATTİN SAMUR
- 2 no'lu Kütahya Şer'iyye Sicili'nin Latin harflerine aktarılması ve değerlendirilmesi
No 2 Kutahya Court Record's transfering to Latin characters and its assesment
SEMRA YÜCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE DİNGEÇ
- Dvorjak 2 no'lu Slav dansı üzerine yapılmış bir koreografik çalışma
A choreographic work on“Dvorjak's Slovac dans no' 2”
MÜRİDE AKSAN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2004
Bale ve DansHacettepe ÜniversitesiBale Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ÇAĞLAR TÜRKER
- 1-2'no'lu Mülazemet Defteri (Tahlil ve değerlendirme)
Mülazemet Defteri, nr. 1-2, (Analysis and extlanation)
ZEYNEP AYHÜN ÖZBEK