Bilişsel esneklik, gelişmeleri kaçırma korkusu ve beğenilme arzusunun kompulsif çevrimiçi satın alma davranışına etkisi
The effect of cognitive flexibility, fear of missing out, and desire for approval on compulsive online buying behavior
- Tez No: 1000706
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE SULAK AKYÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Kompulsif satın alma, Compulsive buying disorder
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bartın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı bilişsel esneklik, gelişmeleri kaçırma korkusu ve beğenilme arzusunun kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemektir. Ayrıca katılımcıların demografik özelliklerinin, kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı üzerinde anlamlı farklılık yaratıp yaratmadığını incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada Kompulsif Çevrimiçi Satın Alma Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği ve Beğenilme Arzusu Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Katılımcılar çevrimiçi satın alma davranışı gerçekleştirmiş olan ve 18-55 yaş aralığında bulunan 359 yetişkin bireyden oluşmaktadır. Verilerin analizi aşamasında betimsel istatistikler, Bağımsız Örneklemler T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Pearson Korelasyon analizi ve Çoklu Regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı cinsiyet, yaş, medeni durum, günlük internet kullanım süresi, alışveriş sitelerinde bir günde geçirilen süre, alışveriş sitelerini ziyaret etme değişkenleri açısından anlamlı farklılık göstermektedir. Eğitim seviyesi, gelir düzeyi ve çalışma durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Bilişsel esneklik, gelişmeleri kaçırma korkusu ve beğenilme arzusu kompulsif çevrimiçi satın alma düzeyini anlamlı şekilde yordamakta ve kompulsif satın alma davranışının %30'unu açıklamaktadır. Araştırma bulguları alan yazında yer alan ilişkili araştırma sonuçları çerçevesinde tartışılmıştır. Son bölümde araştırma sonuçları ve öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to determine the predictive effect of cognitive flexibility, fear of missing out (FoMO), and the desire to be liked on compulsive online buying behavior. Additionally, it aims to examine whether the participants' demographic characteristics lead to significant differences in compulsive online buying behavior. The study employed a correlational survey model, a quantitative research method. The sample consisted of 359 adults aged 18-55 who engage in online shopping. The Compulsive Online Buying Scale, Cognitive Flexibility Inventory, Fear of Missing Out Scale, and Desire for Approval Scale were used to collect the data. Data were analyzed using descriptive statistics, Independent Samples T-Test, One-Way ANOVA, Pearson Correlation, and Multiple Regression analysis. The findings indicated that compulsive online buying behavior differed significantly based on gender, age, marital status, daily internet usage, time spent on shopping sites, and frequency of visiting shopping sites. However, no significant differences were found in terms of education level, income level, or employment status. Cognitive flexibility, fear of missing out, and the desire for approval were found to significantly predict compulsive online buying levels, accounting for 30% of the variance in the behavior. These findings are discussed within the framework of the relevant literature, followed by the presentation of results and recommendations.
Benzer Tezler
- Kabul ve kararlılık terapisi yönelimli aşkın ebeveynlik grup psikoeğitim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin sınanması
Development and testing of the effectiveness of transcendent parenting group psychoeducation program based on acceptance and commitment therapy
ARCA ADIGÜZEL
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATILGAN ERÖZKAN
- Hemşirelik öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerinin incelenmesi
Investigation of nursing students' learner skills for the 21st century
SERAP ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖNÜL BODUR
- Yaratıcı örgüt kültürü ve yönetim
Başlık çevirisi yok
HALİL TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA AYDIN
- Ortaöğretim öğrencilerinin fiziksel uygunluk düzeyleri ile dikkat ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between physical fitness levels and attention and cognitive flexibility levels of secondary school students
KARDELEN GÜNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporTrabzon ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAMER CİVİL
- Eskrim sporcularında farklı antrenman yöntemlerinin bilişsel esneklik ve dikkat üzerine etkisi
The effect of different training methods on cognitive flexibility and attention in fencing athletes
KEMAL ARDA KURT
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR USLU