Kıskançlık düzeyi, bağlanma tarzı ve ebeveyn tutumlarının romantik ilişkilerin süresi ve ilişki doyumu üzerindeki etkisi
The impact of jealousy levels, attachment styles, and parenting attitudes on the duration and relationship satisfaction of romantic relationships.
- Tez No: 1000858
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OSMAN KURTKAN KAPICIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan ebeveynlik biçimleri, Duygusal ilişki, Yetişkinlerde bağlanma, Perceived parenting styles, Romantic relationship, Adult attachment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, yetişkin bireylerde bağlanma stilleri, kıskançlık düzeyleri ve algılanan ebeveyn tutumlarının romantik ilişki doyumu ile ilişki süresi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırma, nicel ve kesitsel ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. En az altı ay süreli romantik ilişki deneyimine sahip katılımcılar arasından analize dâhil edilme ölçütlerini karşılayan n=349 kişi örneklemi oluşturmuştur. Veriler Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği, Romantik İlişkilerde Kıskançlık Ölçeği, Anne-Baba Tutumları Ölçeği ve İlişki Değerlendirme Ölçeği ile toplanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, güvenirlik ve normallik incelemelerinin ardından Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır; varsayımlar denetlenmiş, ilişki süresi değişkeni sıralı yapısına karşın yaklaşık sürekli kabul edilerek modellenmiştir. Bulgular, bağlanma boyutlarının merkezi rolünü göstermiştir: Güvenli bağlanma ilişki doyumu ile pozitif, kaygılı/kararsız bağlanma negatif yönde ilişkilenmiştir; çoklu modelde her iki değişken anlamlı yordayıcı olarak belirlenmiştir. İlişki süresine ilişkin modelde güvenli bağlanma pozitif, koruyucu/destekçi ebeveyn tutumu negatif yönlü anlamlı yordayıcılar olarak saptanmıştır. Kıskançlık düzeylerinin doyumla doğrudan anlamlı bir ilişkisi bulunmamış; yalnızca“sosyal çevre ve geçmiş ilişkiler”alt boyutu ilişki süresiyle negatif yönde ilişkilenmiştir. Demokratik ebeveyn tutumu güvenli bağlanma ve ilişki doyumuyla pozitif, koruyucu/destekçi ve otoriter tutumlar güvensiz bağlanma ve düşük doyum ile ilişkili bulunmuştur. Bulgular, bağlanma güvenliğinin romantik ilişki göstergeleri için koruyucu; aşırı korumacılığın ise süre açısından risk etmeni olabileceğine işaret etmektedir. Sınırlılıklar kesitsel tasarım, öz-bildirim ve örneklem bileşimi ile ilişkilendirilmiştir. Gelecek çalışmalar için boylamsal, dyadik (APIM) ve aracı/düzenleyici yolları test eden yapısal modeller önerilmiştir; uygulamada bağlanma temelli danışmanlık ve kıskançlıkta bilişsel uğraşa yönelik müdahalelerin güçlendirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the effects of adult attachment styles, romantic jealousy, and perceived parenting styles on relationship satisfaction and relationship duration. A quantitative, cross-sectional correlational design was employed. The analytic sample comprised N=349 adults who reported at least six months of romantic relationship experience. Data were collected using the Three-Dimensional Attachment Styles Scale, the Romantic Jealousy Scale, the Parental Attitudes Scale, and the Relationship Assessment Scale. Following descriptive, reliability, and normality checks, Pearson correlations and multiple linear regressions were conducted; model assumptions were verified, and relationship duration-originally ordinal-was treated as approximately continuous for regression. Findings indicated a central role of attachment: secure attachment was positively associated with satisfaction, whereas anxious/ambivalent attachment was negatively associated; both emerged as significant predictors in the satisfaction model. In the duration model, secure attachment predicted longer relationships, while protective/supportive parenting predicted shorter duration. Jealousy dimensions showed no direct association with satisfaction; only the“social environment and past relationships”dimension was negatively related to duration. Democratic parenting was positively related to secure attachment and satisfaction, whereas protective/supportive and authoritarian parenting were linked to insecure attachment and lower satisfaction. Overall, results suggested that attachment security functioned as a protective factor for romantic relationship indicators, while overprotectiveness constituted a risk factor for stability. Limitations included the cross-sectional design, reliance on self-report, and sample composition. Future research was recommended to adopt longitudinal and dyadic (APIM) approaches and to test mediating/moderating pathways via structural models; in practice, strengthening attachment-based counseling and interventions targeting cognitive rumination in jealousy was deemed beneficial.
Benzer Tezler
- Beliren yetişkinlik ve yetişkinlik döneminde kıskançlık düzeyi ile bağlanma davranışı, benlik saygısı, duygusal zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysing the relation between the jealousy level and emotional intelligence, self respect, attachment behaviors in emerging adulthood and adulthood periods
SİMLA METİNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACER NERMİN ÇELEN
- Çatalca'da yaşayan evli bireylerin bağlanma stilleri, romantik kıskançlık düzeyi ve evlilik doyumu arasındaki ilişki
The relationship between attachment styles, romantic jealousy level and marriage satisfaction living individuals in Çatalca
BÜŞRA GİRGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BULAT AYTEK ŞIK
- Yetişkinlik dönemindeki romantik ilişkilerde kıskançlık, bağlanma stilleri ve aldatma arasındaki ilişkilerin incelenmesi
An investigation of the relations between attachmentstyles, infidelity and jealousy in romantic relationships
ECE DEMİRAY
- İlişkilerde romantik kıskançlık, ilişki doyumu ve bağlanma stilleri ile flört şiddeti arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examing the relationship between romantic jealousy, relationship satisfaction, attachment styles and dating violence in relationships
OSMAN CAN KASIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiGiresun ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜNYAMİN ÇETİNKAYA
- Bağlanma stillerinin kıskançlık ve anksiyete üzerindeki etkisi
The influence of attachment styles on jealousy and anxiety
BAŞAK TAŞIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER