Çatışma yönetiminde kontrol metodu ve devlet politikaları: İsrail örneği
The control method in conflict regulation and state policies: The case of Israel
- Tez No: 1001461
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜL PINAR ERKEM GÜLBOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, International Relations, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Derin bölünmüş toplumlarda çatışmaların yönetimi ve istikrarın sağlanması, siyaset biliminin en karmaşık tartışma alanlarından biridir. Bu tür toplumlarda çatışmaları yönetebilmek adına literatürde çeşitli pozitif ve negatif yöntemler tartışılagelmiştir. Söz konusu yöntemler içerisinde Ian Lustick tarafından kavramsallaştırılan“kontrol”metodu önemli bir yer tutmaktadır. Lustick'in yaklaşımına göre, birden fazla etnik yapıya sahip siyasal sistemlerde devletin temel önceliği, hâkim etnik grubun güvenliğini ve üstünlüğünü korumaktır. Bu nedenle azınlıklar, güvenlik gerekçesiyle potansiyel birer tehdit olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, siyasal düzenin sürdürülebilirliği adına hem hâkim hem de azınlık grup üyelerinden fedakârlık yapmaları beklenmektedir. Kontrol metodu, siyasal düzenin görünürde demokratik mekanizmalarla işlese bile azınlık haklarının yapısal olarak sınırlandırılabileceğini göstermektedir. Bu dinamikler, çalışmayı doğrudan“Etnik Demokrasi”literatürüne yönlendirmektedir. Etnik demokrasilerde, hâkim olan etnik grup ile nüfusun geri kalanında yer alan azınlık grupları arasındaki hukuki, siyasal ve toplumsal eşitsizlik kurumsal düzeyde yeniden üretilir. Hâkim etnik grubun üstünlüğü bu modelin en önemli önceliğidir. Bu durum sistemin hem normatif hem de kurumsal yapı taşını oluşturur ve bu düzen içerisinde“kontrol”metodu işlevsel bir araç olarak kullanılır. Etnik demokrasi modelinin uygulandığı bir düzende etnik-ulus çıkarları bireysel hak ve özgürlüklerden daha öncelikli kabul edilir; devlet, kendi varlığını ve hâkim ulusal kimliği koruma adına yasaları, bütçe politikalarını, mekânsal planlamayı ve güvenlik uygulamalarını bu çerçevede şekillendirir. Bu modelin dünya üzerindeki en tipik örneği İsrail'dir. İsrail'deki Arap vatandaşlar, hukuken eşit yurttaş statüsüne sahip olmalarına rağmen; yasal düzenlemeler, uygulamalar ve kamusal hizmet dağılımı aracılığıyla sistematik eşitsizliklere maruz kalmaktadır. Kontrol yönteminin hem hukuki hem de kurumsal düzeyde işlediği; etnik demokrasinin teorik çerçevesi ile pratik uygulamaların örtüştüğü bir siyasal modelin varlığı, bu tezin temel inceleme alanını oluşturmaktadır. Bu bağlamda, insan hakları normları ve demokratik değerler, modern siyasal sistemlerde birbirini tamamlayan iki temel sütun olarak kabul edilirken; bu çalışmada söz konusu iki kavramın İsrail bağlamında nasıl ayrıştığı ve birbirinden kopuk biçimde işlediği analiz edilmektedir. Böylece, uluslararası alanda demokratik devlet olarak tanımlanan bir rejimde bile, azınlık haklarının nasıl sistematik olarak kısıtlanabildiği ve etnik kimlik ekseninde nasıl“eksik”bir demokrasi yaratılabildiği ortaya konulmaktadır. Bu tez, İsrail'deki Arap vatandaşların ekonomik, mekânsal, hukuki ve kamusal alanlardaki eşitsizliklerini; tarihsel yasalar, insan hakları raporları ve teorik çerçeveler üzerinden inceleyerek, etnik demokrasi modelinin çağdaş bir örneğinin nasıl işlediğine dair bütünlüklü bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temel bulgusu; insan hakları ile demokrasinin birbirini tamamlayıcı nitelikte olması gerektiği kabulünün pratikte her zaman geçerli olmadığı ve özellikle etnik-demografik kaygılarla şekillenen devlet modellerinde bu bağın ciddi biçimde zedelendiği yönündedir.
Özet (Çeviri)
Conflict management and the maintenance of stability in deeply divided societies constitute one of the most complex areas of debate in political science. Various positive and negative methods have been discussed in the literature to manage conflicts in such societies. Among these methods, the“control”method, conceptualized by Ian Lustick, holds a significant place. According to Lustick's approach, in political systems with multiple ethnic structures, the state's primary priority is to protect the security and supremacy of the dominant ethnic group. Consequently, minorities are evaluated as potential threats due to security concerns. In this framework, both dominant and minority group members are expected to make sacrifices for the sustainability of the state and political order. The control method demonstrates that minority rights can be structurally limited even if the political order operates through ostensibly democratic mechanisms. These dynamics direct the study towards the“Ethnic Democracy”literature. In ethnic democracies, legal, political, and social inequalities between the dominant ethnic group and the minority groups are reproduced at the institutional level. The supremacy of the dominant ethnic group is the utmost priority of this model. This situation forms both the normative and institutional cornerstone of the system, wherein the“control”method is used as a functional tool. In an order where the ethnic democracy model is applied, ethnic-national interests are prioritized over individual rights and freedoms; the state shapes laws, budget policies, spatial planning, and security practices to protect its existence and the dominant national identity. The most typical example of this model in the world is Israel. Although Arab citizens in Israel legally hold equal citizenship status, they are subjected to systematic inequalities through legal regulations, practices, and public service distribution. The existence of a political model where the control method operates at both legal and institutional levels, and where the theoretical framework of ethnic democracy overlaps with practical applications, constitutes the main field of inquiry of this thesis. While human rights norms and democratic values are accepted as two complementary pillars in modern political systems, this study analyzes how these two concepts diverge and operate disjointedly in the context of Israel. Thus, it reveals how minority rights can be systematically restricted and how a“defective”democracy can be created on the axis of ethnic identity, even in a regime defined internationally as a democratic state. By examining the economic, spatial, legal, and public inequalities of Arab citizens in Israel through historical laws, human rights reports, and theoretical frameworks, this thesis aims to provide a comprehensive evaluation of how a contemporary example of the ethnic democracy model functions. The fundamental argument of the research is that the assumption that human rights and democracy should be complementary is not always valid in practice, and this link is severely damaged in state models shaped particularly by ethnic-demographic concerns.
Benzer Tezler
- Çatışma yönetiminde kontrol metodu: İsrail örneği
Control method in conflict management: The case of Israel
RINDI ŞİLAN KARAGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL PINAR ERKEM GÜLBOY
- PMI methodology utilization in shipbuilding project management
Gemi inşaati proje yönetiminde PMI metodolojisi kullanimi
ÜMRAN BİLEN DOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL HAKKI HELVACIOĞLU
PROF. DR. MUSTAFA İNSEL
- Understanding the foreign policies of Türkiye, Russia and Iran in the Five Seas Basin during the post-Arab Spring period
Arap Baharı sonrası dönemde Beş Deniz Havzası'nda Türkiye, Rusya ve İran'ın dış politikalarını anlamak
DOĞUŞ SÖNMEZ
Doktora
İngilizce
2025
Uluslararası İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ FAİK DEMİR
- Bağımsızlık sonrası Kazakistan'da fundamentalizm tehlikesinin ülke politikalarına yansımaları
Reflection of fundamentalism hazard on government policies in post independency Kazakhstan
NEVİN İNAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAD ZORLU
- Anadolu ıslahatı umumi müfettişi Ahmed Şakir Paşa ve icraati (1838-1899)
Başlık çevirisi yok
ALİ KARACA